آئیننامه مترجمان رسمی
مصوب 1348,02,11با اصلاحات و الحاقات بعدی
نظر بماده سوم قانون راجع به ترجمه اظهارات و اسناد در محاکم و دفاتر رسمی مصوب 20 خردادماه 1316 و ماده سی ام قانون راجع بکارشناسان رسمی مصوب سال 1317 آئیننامه مترجمان رسمی مشتمل بر35ماده به شرح زیر تصویب میشود:
الف ـ ترتیب انتخاب مترجمان رسمی
ماده 1 ـ وزارت دادگستری در صورت احتیاج بوسایل مقتضی از داوطلبان مترجمی رسمی و اشخاص واجد صلاحیت دعوت میکند تا درخواست خود را در تهران به اداره فنی وزارت دادگستری و در شهرستانها به دادگستری محل تسلیم کنند.
ماده 2 ـ شرائط مترجمی رسمی از قرار زیر است:
1 ـ داشتن تبحر کامل در ترجمه زبان مورد احتیاج
2 ـ داشتن بیش از 25 سال سن
3 ـ عدم شهرت به فساد اخلاق
4 ـ نبودن تحت ولایت و قیمومت
5 ـ عدم محکومیت به جنایت و محکومیتهای جنحهای که به تشخیص اداره فنی و تصویب وزیر دادگستری منافی شغل مترجمی رسمی باشد.
ماده 3 ـ درخواست مترجمی رسمی باید دارای پیوستهای زیر باشد:
1 ـ یک برگ رونوشت گواهی شده شناسنامه
2 ـ دو قطعه عکس 34(برقی)
3 ـ رونوشت یا فتوکپی آخرین مدرک تحصیلی
4 ـ اصل یا رونوشت یا فتوکپی مدارک مربوط به سابقه مترجم در امر ترجمه و یا مدارک تحصیل زبان مورد نظر در صورت موجود بودن.
5 ـ گواهی عدم سوء پیشینه (برای کارمندان دولت و مؤسسات وابسته بدولت گواهی اداره مربوط مبنی بر اشتغال کافی است).
ماده 4 ـ درخواست ترجمه رسمی بترتیب تاریخ وصول در دفتری ثبت و برای هر داوطلب پرونده جداگانه ای تشکیل میشود. اداره فنی و دادگستری محل در صورت لزوم بوسائل مقتضی در خصوص صلاحیت اخلاقی داوطلب تحقیق بعمل آورده نتیجه را در پرونده او منعکس میسازند.
ماده 5 ـ اداره فنی پرونده داوطلبان را در کمیسیونی مرکب از رئیس اداره فنی و یکنفر که بزبان خارجی مربوط تسلط کامل داشته باشد و یکنفر از قضات بانتخاب وزیر دادگستری مطرح میسازد و واجدین صلاحیت را برای شرکت در امتحان کتبی دعوت میکند. امتحان زیر نظر کمیسیون مذکور و یا هیئت ممتحنهای که وزیر دادگستری تعیین خواهد کرد بهعمل میآید و شامل ترجمه یک متن از زبان فارسی به زبان خارجی و ترجمه یک متن از زبان خارجی بزبان فارسی خواهد بود و سئوالات امتحانی در جلسهای که روز امتحان تشکیل میشود تهیه و بلافاصله در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد.
سئوالات امتحانی برای شهرستانها زیر نظر کمیسیون و یا هیئت ممتحنه مذکور در فوق طرح و در پاکت لاک و مهر شده به دادگستری محل ارسال میشود.
جلسه امتحان در شهرستانها زیر نظر هیئتی مرکب از رئیس دادگستری محل و دو نفر از قضات با انتخاب رئیس دادگستری بعمل خواهد آمد و پاکت لاک و مهر شده سئوالات در همان جلسه امتحان مفتوح و در اختیار داوطلبان گذارده خواهد شد هیئت مذکور پس از خاتمه امتحان ذیل یا ظهر اوراق امتحانی را امضاء کرده در پاکت لاک و مهر شده به اداره فنی ارسال خواهد داشت.
تبصره ـ استفاده از فرهنگ لغت در امتحان مجاز است.
ماده 6 ـ تصحیح اوراق امتحانی زیر نظر کمیسیون مذکور در ماده 5 صورت میگیرد و امتیازاتی که به اوراق داده میشود عبارت خواهد بود از عالی، خوب، کافی، رد امتیاز هر ورقه ذیل یا ظهر همان ورقه ثبت شده و بامضاء اعضاء کمیسیون یا هیئت میرسد.
ماده 7 ـ اداره فنی بترتیب امتیاز تعداد مورد لازم را برای انجام مصاحبه دعوت مینماید مصاحبه زیر نظر کمیسیون یا هیئت مذکور در ماده 5 انجام میگردد و اداره فنی تعداد مورد احتیاج را به ترتیب از بین کسانیکه دارای امتیاز بیشتری بوده و در مصاحبه قبول شده اند انتخاب میکند.
ماده 8 ـ انتخاب شدگان در حضور کمیسیون مذکور در ماده 5 بشرح زیر سوگند یاد میکنند.
(بخدای بزرگ و به کتاب آسمانی خود سوگند یاد میکنم که در امر ترجمه قلم و زبان خود را جز براستی و حقیقت بکار نبرم و در سمت مترجمی رازدار و امین باشم) سپس اداره فنی بنام آنان پروانه مترجمی رسمی صادر و پس از الصاق مبلغ چهار صد ریال تمبر به آنان تسلیم میکند. پروانه مترجمان رسمی باید دارای عکس و نمونه امضاء مترجم باشد.
ماده 9 ـ صدور پروانه مترجمی رسمی فقط برای یک زبان میسر است ولی چنانچه برای مترجمی زبانی داوطلب بتعداد کافی نبوده و یکی از مترجمان رسمی داوطلب مترجمی در آن زبان نیز باشد پس از احراز صلاحیت علمی وی میتوان موقتاً در آن زبان نیز باو اجازه مترجمی رسمی داد این اجازه در پروانه مترجمی او قید خواهد شد.
ماده 10 ـ مترجمان رسمی باید در اردیبهشت ماه هرسال برای تمدید پروانه خود در مرکز به اداره فنی وزارت دادگستری و در شهرستانها بهدادگستری محل مراجعه کنند. در صورتیکه موجبی برای عدم تمدید نباشد پس از الصاق مبلغ چهار صدریال تمبر پروانه آنان برای یکسال تمدید میشود. مترجمانی که پروانه خود را تمدید نکنند حق مترجمی رسمی نخواهند داشت و اداره فنی وزارت دادگستری و دادگستری شهرستانها از تصدیق امضاء آنان ممنوع است. رؤسای دادگستری همه ساله تمدید پروانه هر یک از مترجمان رسمی را جداگانه به اداره فنی اعلام خواهند داشت.
ماده 11 ـ دادگاه یا دادسرا و یا هر مقام رسمی دیگر که بمترجم کار ارجاع میکند باید طرز رفتار او را مراقبت نمود هرگونه تخلفی که مشاهده نماید به اداره فنی گزارش دهد. عدم رعایت مقررات این ماده برای مأمورین دولت طبق ماده 25 قانون راجع به کارشناسان رسمی مصوب 23 بهمن ماه 1317 مستلزم تعقیب انتظامی است.
ماده 12 ـ کلیه اسناد دولتی و مدارک تحصیلی که از طرف مراجع ذیصلاح برای ترجمه ارسال میگردد باید از طریق اداره فنی به مترجم رسمی ارجاع گردد.
ج ـ وظایف و مقررات انتظامی مترجمان رسمی
ماده 13 ـ مترجم رسمی باید دارای دفتر ثبت و برگ رسید و مهر بشرح زیر باشد:
1 ـ دفتر ثبت که مشخصات کارهای ارجاعی (نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی اگر غیر از صاحب سند باشد و نشانی کامل او و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد ترجمه و میزان دستمزد) در آن ثبت میشود این دفتر وسیله اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و دفتر دادگستری در شهرستانها برگ شماری و منگنه و مهر خواهد شد.
2 ـ برگ رسید که نوع و تعداد و نام صاحب سند و نام متقاضی (اگر غیر از صاحب سند باشد) و تاریخ ارجاع و تاریخ استرداد و میزان دستمزد ترجمه در آن ثبت و هنگام دریافت سند بمتقاضی ترجمه داده میشود.
3 ـ مهر که در آن نام مترجم و میزان دستمزد و تاریخ قید شده و مترجم با آن ذیل یا ظهر اوراق ترجمه را مهر میکند. دفتر و رسید مذکور طبق نمونه موجود در اداره فنی وزارت دادگستری تهیه میشود.
ماده 14 ـ مترجم موظف است ترجمه هر سند را روی برگ مخصوصی که شکل آن از طرف وزارت دادگستری تعیین میگردد پاکیزه و بدون قلم خوردگی و حک و اصلاح به هزینه خود ماشین و در پایان آن مطابقت ترجمه را با متن تصدیق و آنرا امضاء کند. ظهر برگهای مذکور عنداللزوم تعرفه دستمزد مترجم و نکات لازم چاپ خواهد شد.
هرگاه ترجمه سندی از یک صفحه متجاوز گردد مترجم باید زیر هر صفحه تصریح کند که بقیه در صفحه بعد ترجمه شده و آنرا امضاء کند و در پایان آخرین صفحه نیز تصریح کند که ترجمه در چند صفحه انجام پذیرفته است. پس از خاتمه امر ترجمه کلیه برگها بدفتر اداره فنی و یا دفتر دادگستری محل تسلیم میشود و دفتر مزبور مکلف است جمیع صفحات را منگنه و پلمپ و یا اگر وسائل پلمپ موجود نباشد لاک و به مهر خود ممهور کند. در مورد مدارک تحصیلی و اسناد مربوط بآن میتوان بتقاضای متقاضی آنها را یکجا و بشرح فوق پلمپ و یا لاک و مهر کرد.
تبصره 1 ـ هزینه پلمپ یا لاک و مهر 15 ریال و بعهده متقاضی است.
تبصره 2 ـ مترجم موظف است علاوه بر نسخ مورد احتیاج متقاضی دو نسخه از ترجمه برای بایگانی خود و اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها تهیه کند.
ماده 15 ـ مترجم نمیتواند از قبول کاری که به او رجوع شده خودداری کند و باید وظایف مرجوعه را در اسرع اوقات انجام داده و بهیچ عنوان امر ترجمه را به تأخیر نیندازد.
وقت لازم برای ترجمه اسناد و مدارک عنداللزم از طرف اداره فنی و یا دادگستری محل تعیین خواهد شد.
در صورتیکه مترجم بلحاظ عارضه کسالت یا مأموریت یا هر علت دیگر قادر بانجام کار ترجمه نباشد باید بفوریت مراتب را با ذکر دلیل باداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها و مرجع مربوط اعلام کند و هرگاه اسناد و اوراقی برای ترجمه نزد او باشد این اسناد و اوراق را سریعاً مسترد دارد.
ماده 16 ـ مترجم رسمی مکلف است در موقعی که مقام صلاحیتدار تعیین میکند در محل مقرر حاضر شود مگر اینکه عذر موجهی داشته باشد و در صورت امکان باید عذر خود را قبلا باطلاع مقام صلاحیتدار برساند.
ماده 17 ـ مترجم رسمی موظف است ضمن رعایت امانت در ترجمه اسناد و مدارک و اظهارات را جزء بجزء و کلمه بکلمه بنحوی که از لحاظ مضمون و مفهوم کاملا با اصل برابر باشد ترجمه کند.
ماده 18 ـ مترجم رسمیمسئول حفظ و مراقبت اسنادی است که برای ترجمه به او سپرده میشود و موظف است اسناد را بهمان صورتیکه تحویل گرفته مسترد دارد.
ماده 19 ـ مترجم رسمی موظف است در صورتیکه سند و مدرک مخدوش باشد مراتب را در ترجمه و برگ رسیدی که بصاحب سند میدهد قید کند.
ماده 20 ـ متخلفین از مواد مذکور در فوق طبق ماده 21 قانون راجع بکارشناسان رسمی مصوب سال 1317 قابل تعقیب انتظامی خواهند بود.
ماده 21 ـ هرگاه اشتباه مترجم بتصدیق دو نفر از مترجمین رسمی دیگر بانتخاب اداره فنی در امر ترجمه محرز شود و خسارتی بابت وجه تمبر و تصدیق امضاء و سایر هزینههای مربوط بامر ترجمه متوجه صاحب سند گردد مترجم موظف است با اخطار اداره فنی در جبران خسارت وارده و جلب رضایت صاحب سند اقدام کند وگرنه پروانه کارشناسی او لغو خواهد شد.
اشتباه مترجم براثر مسامحه طبق ماده 9 قانون کارشناسان رسمی مصوب سال 1317 قابل تعقیب است.
ماده 22 ـ مترجم مکلف است اسراری را که در اثر امر ترجمه آن واقف میشود حفظ کند متخلف طبق ماده 12 قانون کارشناسان رسمی مصوب 1317 تعقیب میشود.
ماده 23 ـ دریافت هر وجه یا مالی بابت ترجمه بیش از آنچه که آئیننامه وزارت دادگستری مقرر میدارد ممنوع است و متخلف طبق ماده 14 قانون کارشناسان رسمی مصوب سال 1317 تعقیب میشود.
ماده 24 ـ هرگاه مترجم متعمداً در ترجمه خلاف واقع چیزی بنویسد بنحویکه مؤثر در اصل موضوع باشد طبق ماده 28 قانون کارشناسان رسمی مصوب سال 1317 تعقیب میشود.
ماده 25(منسوخه 11/02/1348)- تعرفه دستمزد مترجم بقرار زیر است:
1 ـ برای ترجمه از زبان بیگانه بفارسی هر صد کلمه 60 ریال.
2 ـ برای ترجمه از زبان فارسی بزبان بیگانه هر صد کلمه 80 ریال
کلمات مرکب از قبیل کتابخانه و دهکده یک کلمه محسوب میشود و حروف ربط و اضافه و کسری کلمات تا 50 کلمه بحساب نمیآید و از 50 کلمه ببالا 100 کلمه و در ترجمه صورت حسابها و برگهای دارای اعداد هر پنج عدد یک کلمه محسوب میشود.
3 ـ هرگاه سند دارای اصطلاحات مشکل فنی و حرفه ای از قبیل وصیتنامه و قراردادهای تجارتی و فنی و صنعتی و یا صاحب سند متقاضی ترجمه فوری باشد با تشخیص اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و رئیس دادگستری در شهرستانها تا 50 درصد اضافه بر تعرفه پرداخت خواهد شد.
4 ـ حداقل دستمزد مترجم یکصد ریال است.
5 ـ در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مراجع مختلف صادر میشود از قبیل رونوشت شناسنامه و کارنامههای تحصیلی داخلی برگ عدم سوء پیشینه و نظائر آن اداره فنی میتواند با تصویب وزیر دادگستری بطور مقطوع حقالزحمه مترجم را برای هر یک از مدارک مزبور تعیین و بمترجمان رسمی ابلاغ نماید و دراین صورت نرخ مزبور برای آنان لازمالرعایه خواهد بود.
6 ـ چنانچه متقاضی از ترجمه ای بیش از چهار نسخه بخواهد باید هزینه ماشیننویسی و حق امضاء مترجم را بپردازد. هزینه ماشین نویسی برای هر پنج نسخه اضافی برای زبان بیگانه سی ریال و برای زبان فارسی 20 ریال و حق امضاء مترجم برای نسخههای اضافی هر صفحه پانزده ریال خواهد بود.
7 ـ مترجم میتواند از اسناد خارجی رونوشت تهیه کند و یا رونوشت و یا فتوکپی تهیه شده را با اصل سند تطبیق و در صورت تطابق مراتب را ذیل اوراق رونوشت و یا فتوکپی ذکر و امضاء کند.
حقالترجمه مترجم برای گواهی اوراق مزبور برای هر صفحه 20 ریال خواهد بود.
8 ـ در صورتیکه سند بوسیله شخص دیگری غیر از مترجم رسمی ترجمه شده باشد مترجم رسمی میتواند با دریافت نصف دستمزد ترجمه اصل سند را با ترجمه آن تطبیق و در صورت تطابق صحت ترجمه را گواهی کند.
9 ـ حقالزحمه مترجم برای ترجمه شفاهی هر ساعت 300 ریال است که از طرف متقاضی پرداخت میشود.
10 ـ هزینه سفر مترجمان رسمی طبق مقررات مالی از طرف متقاضی ترجمه قابل پرداخت است.
1 ـ برای ترجمه از زبان بیگانه به فارسی هر صد کلمه 120 ریال.
2 ـ برای ترجمه از زبان فارسی به زبان بیگانه هر صد کلمه 160 ریال.
در ترجمه صورت حسابها و برگهای دارای عدد هر عدد کامل (مثل 2536) یک کلمه محسوب میشود.
3 ـ هر گاه سند دارای اصطلاحات مشکل فنی و حرفهای باشد از قبیل اوراق حقوقی و قراردادهای تجاری و فنی و صنعتی با تشخیص اداره فنی وزارت دادگستری در مرکز و رییس دادگستری محل در شهرستانها تا 200 درصد اضافه بر تعرفه پرداخت میشود.
4 ـ هرگاه صاحب سند متقاضی ترجمه فوری باشد باید 50 درصد اضافه بر تعرفه پرداخت کند.
5 ـ حداقل دستمزد مترجم سیصد ریال است.
6 ـ در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مرجع مختلف صادر میشود از قبیل رونوشت شناسنامه وکارنامههای تحصیلی و نظایر آن اداره فنی میتواند با تصویب وزیر دادگستری حقالزحمه مترجم را برای هر یک از مدارک بطور مقطوع تعیین کند و در این صورت نرخ مزبور برای مترجمان رسمی لازمالرعایه خواهد بود.
7 ـ چنانچه متقاضی از ترجمهای بیش از چهار نسخه بخواهد باید هزینه ماشیننویسی و حقالزحمه مترجم را بپردازد. هزینه ماشیننویسی هر پنج نسخه اضافی برای زبانهای بیگانه هفتاد ریال و برای زبان فارسی چهل ریال است و حق امضاء مترجم برای نسخههای اضافی هر صفحه سی ریال خواهد بود.
تبصره ـ در مورد مدارک تحصیلی هر کلاس یک صفحه محسوب میشود.
8 ـ مترجم میتواند از اسناد خارجی رونوشت یا فتوکپی تهیه کند و یا رونوشت و فتوکپی تهیه شده را با اصل سند تطبیق و در صورت تطابق مراتب را ذیل اوراق رونوشت یا فتوکپی ذکر و امضاء کند.
حقالزحمه مترجم برای گواهی اوراق مزبور هر صفحه 30 ریال میباشد.
9 ـ در صورتی که سند به وسیله متقاضی ترجمه شده باشد مترجم رسمی میتواند با دریافت نصف دستمزد ترجمه اصل سند را با ترجمه آن تطبیق و صحت ترجمه را گواهی کند.
10 ـ حقالزحمه مترجم برای ترجمه شفاهی هر ساعت 1000 ریال است که از طرف متقاضی پرداخت میشود ـ حداقل حق الزحمه ترجمه شفاهی دو هزار ریال است.
11 ـ هزینه سفر مترجمان رسمی طبق مقررات مالی از طرف متقاضی ترجمه قابل پرداخت است.
حقالزحمه مترجم برای ترجمه از زبان فارسی به زبانهای بیگانه در مورد مدارکی که با شکل ثابت از مرجع مختلف صادر میشود به قرار زیر است (پول تمبر و پلمپ به عهده مترجم است):
شناسنامه 300 ریال
عدم سوء پیشینه 300 ریال
کارنامه هر کلاس 400 ریال
تأیید و گواهینامه پایان تحصیلات 400 ریال
سند ازدواج جدید 2000 ریال
سند ازدواج قدیم 1200 ریال
طلاق نامه 1000 ریال
ماده 26 ـ امضاء مترجم ذیل ترجمه یا رونوشت و یا فتوکپی اسناد و اوراق در مرکز وسیله اداره فنی و در شهرستانهائی که مترجم رسمی در آنجا مقیم است وسیله مدیر دفتر دادگستری محل تصدیق و برای هر تصدیق مبلغ ده ریال تمبر الصاق میشود.
ماده 27 ـ در مورد مدارک تحصیلی رعایت مقررات وزارتخانههای مربوط که از طرف اداره فنی بمترجمین رسمی ابلاغ میشود برای مترجمین مزبور الزامی است و در صورت عدم رعایت مقررات مذکور اداره فنی از تصدیق امضاء مترجم خوداری می نماید.
ماده 28 ـ در مورد اسناد و مدارکی که وسیله اشخاص برای ترجمه باداره فنی تسلیم میشود باید دستمزد مترجم و سایر هزینههای مربوط قبلا از طرف ذیتفع پرداخت گردد تا کار به مترجم ارجاع شود در غیر اینصورت اسناد و اوراق مزبور بلا اقدام تا مراجعه ذینفع در دفتر اداره فنی نگاهداری میشوند هرگاه ذینفع پس از انجام ترجمه از ترجمه اوراق و اسناد خود منصرف شود هزینههائی که بترجمه مزبور تعلق گرفته مسترد نخواهد شد.
در مورد اسناد و اوراق دولتی اداره فنی میتواند قبل از تأمین دستمزد مترجم و هزینههای مربوط کار را بمترجم رسمی ارجاع کند ولی اعاده اوراق و اسناد و ترجمه آن موکول بپرداخت دستمزد مترجم و هزینههای مربوط است.
ماده 29 ـ در صورت فوت وحجر مترجم رسمیبنا بتقاضای اداره فنی در مرکز و دادگستری محل در شهرستانها از طرف دادسرای شهرستان برگها و اسناد و دفاتر راجع بامور ترجمه جمع آوری و باداره فنی وزارت دادگستری یا دادگستری محل ارسال میگردد در صورتیکه بین آن اشیاء یا اسنادی متعلق بمردم باشد باید در قبال اخذ رسید بصاحبان آنها مسترد شود.
ماده 30 ـ مرجع تعقیب انتظامی مترجمان رسمی اداره فنی وزارت دادگستری است و رسیدگی به تخلفات آنان طبق آئیننامه رسیدگی بتخلفات کارشناسان رسمی بعمل خواهد آمد.
ماده 31 ـ مرور زمان نسبت بتعقیب انتظامی مترجمان رسمی طبق ماده 22 قانون کارشناسان رسمی مصوب سال 1317 دو سال از تاریخ وقوع تخلف و یا آخرین تعقیب انتطامی است.
ماده 32 ـ وزیر دادگستری میتواند همین که از سوء رفتار و اخلاق مترجم رسمی مطلع شد امر به تعقیب انتظامی او داده و در مواردیکه اشتغال او بمترجمی منافی با حیثیت مترجمان رسمی باشد وی را از شغل مترجمی معلق نماید.
ماده 33 ـ اداره فنی وزارت دادگستری میتواند در صورتیکه مدارک کافی برعدم صلاحیت علمی مترجمانی که قبل از تصویب این آئیننامه پروانه مترجمی رسمی تحصیل کرده اند بدست آورد موضوع را با موافقت وزارت دادگستری در کمیسیون مذکور در ماده 5 مطرح سازد و عنداللزوم طبق مقررات همان ماده از مترجم مزبور امتحان لازم بعمل آورد. تمدید پروانه مترجمی این قبیل افراد موکول بموفقیت در امتحان خواهد بود.
ماده 34 ـ اداره فنی وزارت دادگستری مکلف است مشخصات کامل مترجمان رسمی را بوسیله روزنامه رسمی و دفترچههای مخصوص به اطلاع عموم برساند و نسخههائی از دفترچه مذکور را برای کلیه وزارتخانهها و مؤسسات دولتی ارسال دارد.
ماده 35 ـ مواد 31 و 32 نظامنامه اجرای قانون ثبت شرکتها مصوب 2/3/1310 یک (قسمتهای الف و ب) ماده 58 نظامنامه اجرای قانون علائم تجارتی و اختراعات مصوب 1/4/1310 و کلیه آئیننامههای مربوط بمترجمان رسمی از تاریخ تصویب این آئیننامه ملغی است.
این آئیننامه ظرف ده روز پس از درج در روزنامه رسمی قابل اجرا است.