ائین نامه کمیسیون عفو و بخشودگی
مصوب 1343,06,28

برای اینکه در مقام اجراء قسمت دوم ماده 55 قانون مجازات عمومی در مورد تخفیف وتبدیل کیفرها دادستانها وکمیسیون عفو و بخشودگی رویه هماهنگ و یکنواختی را اتخاذ و بموقع اجراءگذارند و در حقیقت تخفیف وتبدیل مجازات خود موجب اجراء عدالتی گردد که دادگاهها پایه آنرا گذارده اند آیین نامه زیر را مقرر میدارد:

ماده 1- برای اجرای قسمت دوم ماده 55 قانون مجازات عمومی هر چهار سال بار :
1)بمناسبت عید نوروز و ٱغاز [آغاز] سال
2) بمناسبت قیام ملی بیست و هشتم مرداد
3) بمناسبت میلاد مسعود اعلیحضرت همایون شاهنشاه
4) بمناسبت سالروز اعلامیه جهانی حقوق بشر (نوزدهم آذرماه)
کمیسیونی تحت نظررئیس اداره فنی مرکب از دادستان استان مرکز و دادستان دیوان کیفر کارکنان دولت و دادستان شهرستان تهران و نماینده وزارت جنگ (باحداقل درجه سرهنگی) و رئیس اداره زندان تشکیل میشود که جلسات آن باحضورکلیه اعضاء رسمیت خواهد داشت.
در مواردیکه مقتضی باشد وزیر دادگستری دستورتشکیل کمیسیون را بطور فوق العاده و در غیر مواعد مزبور خواهد داد.

ماده 2- کسیکه تقاضای عفودارد باید درتقاضا نامه خود نکات زیر را درج نماید :
1)هویت محکوم علیه
2)دادگاه صادر کننده حکم
3)موضوع جرم و میزان محکومیت
4) مجموع مدتیکه محکوم علیه قبل ازتاریخ اجراء حکم در زندان بسربرده
5) تاریخ قطعیت حکم و اجراء آن
و تقاضا نامه خود را بدادستانی که دستور اجراء حکم را داده است تسلیم نماید.

ماده 3- دادستان درصورتیکه شرایط زیر موجود باشد برای محکوم علیه پیشنهاد عفو مینماید.
1) در مورد مجازاتهای حبس موقت مجازات در حال اجرا باشد و ثلث از مدت آن سپری گردیده باشد و در مورد مجازات حبس مۇبد محکوم علیه ده سال تمام زندانی شده باشد و در هر مورد اجرای مجازات درروحیه محکوم علیه مۇثر شده و موجب تنبیه او گردیده باشد.
2) در مورد مجازاتهای نقدی محکوم علیه بعلت عدم قدرت تادیه در زندان باشد.
3) درمورد مجازات اعدام محکوم علیه در زندان باشد.
4) در مورد جرائم مالی محکوم علیه مال موضوع جرم را رد کرده یا رضایت زیان دیده از جرم را فراهم نموده باشد

ماده 4- دادستان در مورد اشخاص زیر پیشنهاد عفو نخواهد نمود:
1) کسانیکه بعلت تکرار جرم طبق شقوق ماده 25 اصلاحی قانون مجازات عمومی محکوم گردیده باشند
2) کسانیکه یکبار ازعفو استفاده نموده باشند

ماده 5- دادستان بضمیمه پیشنهاد خود رونوشت کامل قرار مجرمیت و کیفر خواست و داد نامه محکومیت و داد نامه فرجامی وگذشت نامه زیان دیده از جرم را (در صورتیکه وجود داشته باشد) باداره فنی ارسال خواهد داشت

ماده 6- در پیشنهاد عفو باید مطالب زیر درج شود:
1)هویت و شغل وسن محکوم علیه حین ارتکاب جرم
2) هویت و سن مجنی علیه ( در مورد جرائم نسبت بافراد)
3) تاریخ ومحل وقوع وعنوان جرم با ذکر مواد مورد استناد دادگاه
4) شماره و تاریخ دادنامه محکومیت و دادگاه صادر کننده دادنامه تاریخ قطعیت داد نامه – خصوصیات مجازات
5) تاریخ شروع اجرای مجازات و مدتیکه محکوم علیه قبل از آن زندانی بوده است
6) تعداد عائله محکوم علیه و وضع معشیت آنان
7) میزان تاثیر اجرای مجازات در روحیه محکوم علیه
8) جهات پیشنهاد عفو

ماده 7- اداره فنی وزارت دادگستری دارای دفتری خواهد بود که پیشنهادات عفو با ذکر خصوصیات آن به محض وصول بترتیب درآن ثبت میشود . دفتر مزبور دارای ستونهائی خواهد بود که تاریخ طرح پیشنهاد در کمیسیون و تاریخ توشیح ملوکانه و تاریخ و شماره ابلاغ عفو و بخشودگی در آنها درج میگردد

ماده 8- پیشنهادات عفو بتدریج از طرف رئیس اداره فنی در کمیسیون مطرح میشود و کمیسیون در هر مورد نظر خود را اظهار مینماید

ماده 9- اظهار نظر بر قبول پیشنهاد عفو باید مدلل و موجه بوده و نظر صریح کمیسیون بر تخفیف یا تبدیل مجازات ( طبق ماده 55 قانون مجازات عمومی ) در صورتمجلس کمیسیون درج و بامضاء اعضاء کمیسیون برسد

ماده 10 رد پیشنهاد عفو مانع طرح مجدد آن در کمیسیون دوره بعد نخواهد بود

ماده 11- در مقام تخفیف کمیسیون فقط میتواند طبق ماده 55 تا یک ربع از مجازات را تخفیف دهد

ماده 12- کمیسیون در مقام تبدیل مجازات بیک درجه پائین تر نوع ومیزان مجازات جدید رابا رعایت تناسب تعیین خواهد
نمود این توضیح که همان تناسب مجازات قبلی نسبت بحداقل وحداکثر باید در مجازات جدید نسبت بحداقل وحداکثر درجه پائین تر موجود باشد

ماده 13- حبس های تادیبی طبق ماده 9 قانون مجازات عمومی با قامت اجباری با ذکر مدت تبدیل خواهد شد ولی حبس در دارالتادیب قابل تبدیل به مجازات دیگری نیست

ماده 14- پیشنهادات عفو در فهرست جامعی که از طرف اداره فنی تهیه میشود بترتیب درج و چند روز قبل از روزهای مذکور در ماده 1 برای ملاحظه وزیر دادگستری ارسال میگردد

ماده 15- وزیر دادگستری پس ازموافقت با پیشنهادات اداره فنی فهرست عرض را تنظیم و از طریق نخست وزیری برای تصویب و توشیح ملوکانه ارسال میدارد

ماده 16- بمحض آنکه فهرست عرض بتوشیح ملوکانه رسید اداره فنی آنرا بدادستانهای مربوط برای اجرا ابلاغ مینماید

ماده 17- رونوشتی از فهرست مزبور نیز بلافاصله پس از توشیح ملوکانه بوسیله اداره فنی باداره زندان مرکزی ابلاغ می شود

ماده 18 – آیین نامه عفو و بخشودگی مصوب مهر ماه 1324و آیین نامه اصلاح ماده 1 آئین نامه عفو و بخشودگی مصوب 10/9/42 از این تاریخ ملغی است

وزیر دادگستری