آئیننامه اجرای قانون مصوب 22 تیر ماه 1338 جنگلها و مراتع کشور
هیئت وزیران در جلسه مورخ 3/10/339 [1339]بنا بپیشنهاد شماره 35875 س ج23/9/39 [1339]وزارت کشاورزی طرح آئیننامه مبنی بر اجرای قانون مصوب 22 تیرماه 1338 جنگلها و مراتع کشور را مشتمل بر هفت فصل و پنجاه و یک ماده و 21 تبصره طبق فهرست ضمیمه تصویب نمودند.
ائیننامه اجرای قانون مصوب 22 تیر ماه 1338
جنگلها و مراتع کشور
فصل یکم ـ صدور پروانه
بخش یکم ـ کلیات
ماده 1ـ جز در مورد اجازه قطع درخت جهت تامین مصارف و احتیاجات روستائی محلی ساکنین جنگل و دهکدههای مجاور که طبق تبصره 4 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور بعهده مأمورین جنگلبانی محل است صدور کلیه پروانهها و اجازههای بهرهبرداری با سازمان جنگلبانی ایران میباشد ولی سازمان مزبور میتواند صدور پروانه و اجازه بهرهبرداری را بادارات تابعه خود واگذار نماید
ماده 2ـ شرایط و خصوصیات مذکور در پروانههائی که از طرف سازمان جنگلبانی ایران و مامورین آنسازمان صادر میشود از حیث مدت و محل و مشخصات و غیره لازم الاجراست و تهیه و استفاده از چوب و زغال و هیزم موضوع پروانههای مزبور بدون رعایت شرایط و خصوصیات مندرج در آن بمنزله تهیه و استفاده بدون پروانه است.
ماده 3ـ پروانههای صادره از طرف سازمان جنگلبانی ایران و مأمورین آن سازمان بدون اجازه سازمان مزبور قابل انتقال بغیر نیست و سازمان مزبور تقاضای انتقال پروانه را در صورتی تصویب خواهد کرد که صاحب پروانه بعلت مدلل عدم قدرت خود را بمنظور بهرهبرداری بسازمان جنگلبانی ثابت کند و صلاحیت فنی و مالی کسی که پروانه در نظر است بسوی [به وی] منتقل شود برای بهرهبرداری بسازمان جنگلبانی محرز باشد و همچنین ناقل و منتقل علیه رسماً قبول کنند که در برابر سازمان جنگلبانی ایران مسئولیت تضامنی خواهند داشت
ماده 4 - مدت استحصال و خروج مواد مستحصله از جنگل که در پروانههای صادر از طرف سازمان جنگلبانی ایران و مامورین آن سازمان صادر میشود فقط از طرف سازمان جنگلبانی ایران آنهم در صورت وجود دلیل موجه بر عدم امکان استفاده فقط برای یک بار قابل تمدید میباشد.
این تمدید نباید از شش ماه پس از انقضاء مدتی که در پروانه ذکر شده است تجاوز نماید.
ماده 5 ـ قطع درختان و نهالهای اندوخته درحکم قطع بدون پروانه است.
ماده 6 ـ از درختانی که بمنظور مصارف روستائی بدون پرداخت عوارض قطع میشود اگر به محل دیگری غیر از مورد اجازه که مستلزم پرداخت عوارض قانونی است حمل و استفاده شود در حکم استفاده از مقطوعاتی است که بدون پروانه و پرداخت عوارض قانونی تهیه و از آن استفاده شده باشد
ماده 7ـ در مورد مصارف روستائی صادر کننده اجازه مکلف است ذیحق بودن متقاضی رد [را] در تقاضا احراز نماید و در سایر موارد هر متقاضی بهرهبرداری از جنگل باید تقاضای بهرهبرداری را با مدارک و مستنداتی که او را مجاز برای بهرهبرداری مینماید به مرجعی که سازمان جنگلبانی تعیین مینماید تسلیم دارد
ماده 8 ـ متقاضی بهرهبرداری برای اثبات مالکیت و تصرفات مالکانه خود در ملک مورد درخواست بهرهبرداری باید یکی از مدارک زیر را بدرخواست خود پیوست نماید
الف ـ رونوشت رسمی سند مالکیت و نقشه ای که از روی آن بتوان تشخیص داد ملک مورد درخواست بهرهبرداری داخل در محدوده سند مالکیت است
ب ـ در صورتیکه مالکیت و تصرف متقاضی در ملک مورد درخواست مستند به حکم باشد رونوشت گواهی شده رسمی حکم قطعی اعم از حکم بدوی و یا تجدیدنظر هیئتهای رسیدگی املاک واگذاری با صورت مجلس تحویل ملک و اسنادی که ثابت کند ملک مورد درخواست بهرهبرداری داخل در محکوم به مزبور میباشد و گواهی اداره ثبت اسناد و املاک محل مبنی بر عدم انتقال ملک محکومبه بدیگری
پ ـ گواهی اداره ثبت اسناد و املاک محل به اثبات وضعیت ثبتی ملک بنحوی که ثابت شود ملک مورد درخواست بهرهبرداری در محدوده مورد درخواست ثبت و در تصرف مالکانه درخواست کننده است
تبصره 1ـ اگر درخواست کننده مالک جنگل نباشد باید اضافه بر تسلیم سندی که مثبت اجازه مالک باو برای بهرهبرداری است مالکیت مالک را نیز طبق مقررات فوق ثابت کند
تبصره 2ـ جز در مواردی که پروانه به استناد سند مالکیت صادر میشود اجازه بهرهبرداری از جنگل دلیل قطعی مالکیت کسی که بعنوان مالکیت متصرف است نبوده و مسقط حق اعتراض دولت نمیباشد و این امر در پروانه قید میشود
تبصره 3ـ اگر در وضع مالکیت جنگل در طی مدت اجرای طرح جنگلداری تغییراتی داده شود مالک یا کسی که بهرهبرداری میکند باید مراتب را بسازمان جنگلبانی ایران اطلاع دهد
تبصره 4ـ اداره ثبت محل وقوع ملک مکلف است از نظر امکان اجرای این ماده برحسب تقاضای مالک یا نماینده قانونی او گواهی مورد درخواست را فوری صادر و بمتقاضی تسلیم نمایند
ماده 9ـ در پروانه علاوه از آنچه بموجب تبصره 2 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور مقرر است نام صاحب پروانه و سمت او از طرف مالک جنگل و نام مالک جنگل و نام و محل وقوع و شماره و پلاک ثبتی و حدود جنگل و محل جمع آوری و راه خارج کردن مواد مستحصله از جنگل و شرایط فنی مربوط به بهرهبرداری و مدت قطع درختها و تبدیل آنها بگرده بینه و خارج کردن گرده بینهها از جنگل و هر امر دیگری که از لحاظ فنی رعایت آن لازم باشد قید شود.
ماده 10ـ صدور پروانه قطع نسبت به اشجاری که در مرز جنگلها واقع باشد بعرض پانصد تا هزار متر ممنوع است و در مواردیکه طرح جنگلداری تهیه میشود مساحت ممنوعه مزبور برحسب تشخیص هیئت تهیه کننده طرح است و در غیر آن موارد با سازمان جنگلبانی ایران است.
تبصره 1ـ مرز جنگل عبارت است از آخرین رده درختان جنگلی موجود در قسمت علیای هر دامنه
تبصره 2ـ صدور پروانه تبدیل جنگل به اشجار مثمر یا زمین زراعتی بعرض سیصد متر از هر طرف مجاور جاده اصلی شوسه عمومی ممنوع است.
بخش دوم ـ در اجرای ماده 4
ماده 11ـ درخواست بهرهبرداری به استناد ماده 4 قانون جنگلها و مراتع کشور در صورتی قابل قبول است که مساحت مورد تقاضای بهرهبرداری کمتر از یک هزار هکتار نباشد
صاحبان جنگلهائی که جنگل ملکی آنها کمتر از این مقدار وسعت داشته باشد باید در مورد تهیه طرح جنگلداری با یکدیگر مشارکت نمایند. بنحوی که مجموع مساحت جنگلهای آنان ازیکهزار هکتار کمتر نگردد.
تبصره ـ حوزه جنگلی از نظر تبصره 2 ماده 4 قانون جنگلها و مراتع کشور مساحتی از جنگل است که بنظر سازمان جنگلبانی ایران از لحاظ فنی و اقتصادی اجرای مقررات تبصره مزبور در آنجا امکان داشته باشد ولی در هر حال مساحت مزبور نباید از پنج هزار هکتار کمتر باشد.
ماده 12ـ پس از وصول درخواست بهرهبرداری از جنگل و احراز مالکیت متقاضی بترتیب زیر عمل خواهد شد.
1ـ بمتقاضی ابلاغ میشود که بوسیله شخص حقیقی یا حقوقی که صلاحیت او برای تهیه طرح جنگلداری مورد موافقت کتبی سازمان جنگلبانی ایران واقع شده باشد طرح جنگلداری را تهیه نماید.
2ـ اگر متقاضی تقاضا نماید که طرح مزبور را سازمان جنگلبانی ایران تهیه نماید سازمان مزبور میتواند با بستن قرارداد مرضی الطرفین طرح را تهیه نماید
3ـ یک نسخه از طرحهائیکه طبق بند 1و2 تهیه میشود پس از تصویب سازمان برای اجرا بسرجنگلداری مربوطه ابلاغ میشود و هرگونه اصلاح یا تغییر یا تجدید در طرح مصوب بسته بپیشنهاد مقامات فنی و تأئید رئیس سازمان جنگلبانی ایران میباشد
4ـ پروانه قطع و هر پروانه بهرهبرداری از جنگلهایی که طبق بند 1 و 2 طرح جنگلداری آن تهیه شده با رعایت مقررات طرح مصوب و تبصره 1 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور صادر خواهد شد
بخش سوم ـ در اجرای ماده 24
ماده 13ـ نسبت بجنگلهائی که طبق ماده 24 قانون درخواست بهرهبرداری میشود به قرار زیر اقدام خواهد شد
1ـ متقاضیان بهرهبرداری باید درخواست خود را بترتیب و در موعدی که سازمان جنگلبانی ایران تعیین و آگهی مینماید تنظیم و با مدارکی که در ماده 8 این آئیننامه قید شده بسرجنگلداری مربوطه تسلیم نماید
2ـ سرجنگلداری درخواستهائی را که کامل و قابل قبول تشخیص گردد جهت بازدید و تعیین صلاحیت جنگل و تهیه برنامه بهرهبرداری بهیئتی که تعلیمات فنی لازم را فرا گرفته اند ارجاع خواهد نمود.
3ـ هیئت مزبور با رعایت روشی که سازمان جنگلبانی ایران معین کرده باشد مبادرت ببازدید جنگل و تعیین صلاحیت خواهد نمود و اگر جنلگل را واجد صلاحیت و ظرفیت آنرا کافی تشخیص دهد مبادرت بتنظیم برنامه بهرهبرداری و نشانهگذاری درختان قابل قطع یا لازم القطع نموده و برنامه و صورتمجلس نشانهگذاری را از طریق سرجنگلداری ارجاع کننده بسازمان جنگلبانی ایران ارسال میدارد
4ـ سازمان جنگلبانی ایران اگر مدارک متقاضی را کافی بداند و یا برنامه بهرهبرداری و صورتمجلس نشانهگذاری موافقت داشته باشد پروانه قطع صادر مینماید
بخش چهارم در اجرای ماده 5
ماده 14ـ برای تبدیل جنگل مخروبه به اشجار مثمره و یا محصولات زراعتی به شرح زیر رفتار خواهد شد
1ـ متقاضی باید با رعایت مقررات ماده 8 این آئیننامه مدارک خود را بضمیمه درخواست بسرجنگلداری یا اداره جنگلبانی مربوطه تسلیم نماید.
2ـ پس از احراز صلاحیت متقاضی از حیث مالکیت هیئتی مرکب از رئیس گروه عمران جنگل (در صورت نبودن گروه عمران در آن منطقه سرجنگلدار یا رئیس اداره جنگلبانی) رئیس اداره زراعت، رئیس اداره دامپروری آن استان یا شهرستان بشرط اینکه مهندس کشاورزی یا متخصص دامپروری و یا دکتر دامپزشک باشد با حضور و راهنمائی درخواست کننده یا نماینده تام الاختیار او از محلی که درخواست تبدیل آن شده است پس از حصول اطمینان باینکه مورد بازدید همان محلی است که مستندات متقاضی مربوط بآن است بازدید مینمایند و با رعایت دستور و ترتیبی که سازمان جنگلبانی ایران تعیین کرده باشد نسبت بهمسائل زیر:
تعیین حدود و مساحت شرایط محیط (وضع آب و هوا، رستنیهای چوبی و گیاهی، وضع زمین (عوارض شیب و غیره) جنس خاک، وضع چرای دم[دام]، تعداد آن که در محل مزبور میچرند، وسعت چراگاهی که پس از تبدیل آن محل برای تغذیه دامها باید ایجاد شود) سایر نکاتیکه توجه و تذکر بآنها لازم باشد
صورتمجلس تنظیم و با اظهار نظر صریح نسبت بمصلحت بودن و نبودن تبدیل گزارش خواهند داد
3ـ سازمان جنگلبانی ایران با ملاحظه گزارش مزبور در صورت تائید نظر کمیسیون مزبور سوابق را برای اظهارنظر صریح بکمیسیون مقرر در تبصره 5 قانون خواهد فرستاد
4ـ اگر نظر کمیسیون فنی بر مساعد بودن تبدیل بود سازمان جنگلبانی ایران پروانه تبدیل صادر خواهد نمود
5 ـ در مواردی که صدور پروانه تبدیل بمصلحت تشخیص نشود یا محل مورد تقاضا برای تبدیل مساعد تشخیص نگردد سازمان جنگلبانی ایران طبق مقررات ماده 5 قانون اقدام خواهد نمود
6ـ استفاده از آنچه بر اثر عملیات تبدیلی به دست میآید از حیث پرداخت عوارض و استحصال و حمل تابع مقررات مربوطه باستفاده از مقطوعات مجاز است
بخش پنجم تهیه هیزم و ذغال
ماده 15ـ جز در مورد تبصره شش ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور تهیه هیزم و زغال بدون پروانه ممنوع است و از منابع جنگلی زیر میتوان پروانه تهیه هیزم و زغال بنام مالک جنگل یا کسی که از طرف مالک مجاز باشد صادر نمود
1ـ مازاد مقطوعات پروانههای بهرهبرداری جنگل با مواد حاصله از عملیات اصلاح و احیاء جنگلی که مصرفی جز سوخت ندارد.
2ـ درختان افتاده موجود در عرصه جنگل که قابل استحصال برای تهیه چوب نباشد
3ـ درختان سرپای خشک یا آفت زده یا مبتلای امراض قارچی یا ویروس ساکج و معوج که تشخیص شود جز سوخت مصرفی ندارد و قطع آنها از لحاظ اصول جنگلداری ممکن یا لازم باشد
ماده 16ـ برای صدور اجازه استفاده از درختان موضوع بند 3 ماده 15 باید سایر اشجار را که بدرختان اندوخته موسومند بترتیب زیر نشانهگذاری نمایند
1ـ درختان بقطر برابر سینه تا 50 درصد متر یک نشانه بر بن درخت
2ـ " " 50/0 تا یک متر دو نشانه
3ـ " " بیش از یک متر سه نشانه
تبصره ـ نهالهای اندوخته را باید مرجحا با رنگ ثابت والا با پوست خراشی علامتگذاری نمود
ماده 17ـ کوره زغال باید بترتیبی ساخته شود که مورد موافقت سازمان جنگلبانی ایران باشد احداث کوره زغال از نوع و بترتیب دیگر در حکم احداث کوره زغال بدون پروانه میباشد
بخش ششم مصارف روستائی
ماده 18ـ سازمان جنگلبانی ایران حداکثر مقدار چوبی را که در هر سال برای هر نوع مصرف روستائی محلی ساکنین جنگل بدهکدههای مجاور آن لازم میداند تعیین و با انتشار آگهی باطلاع روستائیان خواهدرسانید این مصارف در درجه اول از درختان واقع در محوطه روستائی که متقاضی در آنجا ساکن است تأمین خواهد شد
ماده 19ـ ساکنین جنگل و دهکدههای مجاور آن که برای مصارف روستائی احتیاج بچوب دارند باید با توجه بآگهی سازمان جنگلبانی ایران اظهارنامه ای شامل مورد مصرف، تعداد، ابعاد نوع چوب و محل تهیه آن برای مصرف یکساله خود تنظیم و بسرجنگلبانی محل تسلیم و رسید دریافت دارند متقاضی باید تعهد کند که چوب مورد تقاضا را فقط برای مصرفی که در اظهارنامه خود قید کرده است بکار برد.
ماده 20ـ سرجنگلبان مکلف است حداکثر تا پانزده روز درباره درخواست مزبور رسیدگی و در صورتیکه احتیاج متقاضی محرز و ذیحق در استفاده باشد با توجه بحداکثر مقرر برای هر مصرف از طرف سازمان جنگلبانی ایران اجازه استفاده را از جنگلهای واجد صلاحیت و از درختانی که سازمان جنگلبانی ایران برای اینگونه مصارف معین کرده باشد با رعایت اصول فنی و با توجه بطرح جنگلداری (اگر جنگل مورد تقاضا دارای طرح جنگلداری مصوبه باشد) صادر نماید و مراتب را فوراً بجنگلدار و در صورت وجود طرح بمجری طرح جنگلداری آن جنگل اطلاع دهد تا مقدار مورد اجازه از میزان برداشتی کسر و طبق اصول طرح مربوطه عمل شود.
ماده 21ـ تنظیم صورتمجلس استحصال و نشانهگذاری مستحصلات آنها در مورد مصارف روستائی تابع مقررات عمومی بهرهبرداری نبوده و اختیار آن با سرجنگلبان است لیکن سرجنگلبان باید بمحض اقدام چگونگی را از طریق جنگلداری متبوع بسرجنگلداری گزارش دهد.
ماده 22ـ استفاده از مقررات تبصره 6 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور زیر نظر مأمورین جنگل باید بعمل آید
ماده 23ـ در مورد استفاده از تبصره 7 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور مأمورین جنگل باید در تعیین درختان مشمول این تبصره طبق روشی که سازمان جنگلبانی ایران معین خواهد نمود روستائیان را راهنمائی نمایند.
تبصره ـ قطع درختان محاوط روستائی ولو آنکه بمنظور مصرف در داخل محاوط نباشد تابع مقررات ماده 4 قانون مزبور نیست ولی در صورت اخیر باید اولا سرجنگلداری تائید کند که مورد احتیاج برای مصارف روستائی موضوع تبصره 4 ماده 9 نیست ثانیاً با اجازه سازمان جنگلبانی ایران قطع و یا پرداخت عوارض حمل شود.
فصل دوم ـ بهرهبرداری
ماده 24ـ در تمام موارد که از درختان سرپا و افتاده استفاده میشود بهرهبرداری از آن محتاج بنشانهگذاری قبلی است و قطع درختان سرپای جنگل باستثنای موارد مذکور در تبصره 4 و 7 ماده 9 قانون و راهسازی در جنگل مستلزم رعایت فصل قطع است.
ماده 25ـ نشانهگذاری بوسیله چکشهائی که بموجب ماده 11 قانون جنگلها و مراتع کشور علامت رسمی دولتی محسوب و چکش ویژه جنگلبانی نامیده شده صورت میگیرد.
تبصره 1ـ چکشهای ویژه جنگلبانی پنج قسمتند. اول آنهائی که برای صدور اجازه بهرهبرداری جنگل جهت نشانهگذاری درختان قابل قطع و سرپا و باد افتاده بکار میرود.دوم چکشهائی که جهت علامت گذاری درختان اندوخته جنگل استعمال میشوند. سوم چکشهائی که بمنظور نشانهگذاری مواد مجاز مستحصله از درخت استفاده میگردد. چهارم چکشهائی که برای چوبهای مصارف روستائی استعمال میشود پنجم. چکش مثلث که برای تشخیص چوبهای بازداشتی استعمال میشود.
تبصره 2ـ روش نشانهگذاری درختانی که باید بقطع رسند بترتیب زیر خواهد بود.
الف ـ در روی هر درخت قابل قطع یک نشانه بر روی تنه در ارتفاع نیم متری از سطح خاک و یک نشانه هم بر بن درخت گذارده میشود بنحوی که پس از قطع درخت علامت گذاری شده نشانه پائینی (نشانه بن درخت) باقی بماند.
ب . تعداد نشانه بسته بقطر درخت و بشرح زیر خواهد بود.
1ـ درختان بقطر برابر سینه تا 5/0 متر یک نشانه بالا و یک نشانه پائین
2ـ درختان بقطر برابر سینه تا 5/0 تا یک متر نشانه بالا و دو نشانه پائین
3ـ درختان بقطر برابر سینه بیش از یک متر سه نشانه بالا و سه و یا بیشتر
تبصره 3ـ چکشهای مذکور در تبصره یک باید نزد سر جنگلدار حوزه مربوطه نگاهداری شود و فقط در اجرای عملیات مجاز در اختیار مأمورین مسئول گذارده میشود چکش مثلث را میتوان مستقیماً در اختیار جنگلداری و روساء یا بازرسان فرآوردههای جنگلی گذارد تا هنگام بازداشت چوبهای غیرمجاز فورا علامتگذاری نمایند
این چکشها عموماً دارای جلد چرمی بود و طوری تعبیه میشود که بتوان آنها را نقل کرد. پس از هر دفعه استفاده باید چکش را در جلد جای داده قفل و لاک و یا مهر حاضرین ممهور نمود.
در موقع گشودن و بستن جلد چکش باید صورتمجلس تنظیم و بامضای حاضرین برسد.
ماده 26ـ جنگلدار یا سرجنگلبان مربوطه مکلفند بلافاصله پس از پایان موعد قطع درخت جنگل مورد بهرهبرداری را بازدید نموده و سیاهه درختانی را که با رعایت مقررات بقطع رسیده تهیه و به سرجنگلداری مربوطه گزارش دهد
تبصره ـ درختها باید طوری انداخته شوند که بدرختهای مجاور حتی الامکان آسیبی نرسد در زمینهای شیب دار درختها باید بنحوی قطع شوند که به طرف بالای دامنه بیفتد
ماده 27ـ صاحب پروانه باید پس از قطع درخت و پیش از خروج مواد مستحصله از جنگل اظهار نامه ای برای تنظیم صورت مجلس استحصال بجنگلدار مربوطه تسلیم و رسید دریافت نمایند جنگلدار مکلف است بلافاصله مراتب را بسر جنگلداری مربوطه گزارش نماید. سر جنگلداری پس از دریافت گزارش جنگلداری مکلف است در ظرف مدتی که متجاوز از 20 روز نباشد بتقاضای رسیده بترتیب زیر اقدام نماید
سرجنگلدار یا معاون یا بازرس سرجنگلداری باتفاق جنگلدار و سرجنگلبان و جنگلبان مربوطه با حضور دارنده پروانه یا نماینده تام الاختیار وی بمحل عزیمت و پس از رسیدگی مواد مستحصله مجاز را با چکش ویژه نشانهگذاری نموده و صورتمجلس استحصال تنظیم نمایند
تبصره 1ـ سری و شماره چکش علامتگذاری درخت و مواد مستحصله هر سر جنگلبانی باید از سری و شماره چکش سرجنگلبانی دیگر همان جنگلداری متمایز باشد
تبصره 2ـ صورتمجلس استحصال در شش نسخه تنظیم و یک نسخه آن بصاحب پروانه تسلیم میشود بقیه نسخهها در سازمان جنگلبانی ایران سرجنگلداری، جنگلداری، سرجنگلبانی و پاسگاه بازرسی مربوطه نگاهداری خواهد شد
تبصره 3ـ دارندگان پروانه بهرهبرداری جنگل مکلفند مواد مستحصله را در محل جمع آوری به ترتیبی که سازمان جنگلبانی ایران معین مینماید داراب نمایند.
ماده 28ـ تهیه چوب آلات بوسیله تبر ممنوع است.
ماده 29ـ صاحب پروانه مکلف است برای حمل مواد مستحصله ای که طبق ماده 27 این آئیننامه بمحل جمع آوری مندرج در پروانه قطع آورده شده اظهار نامه ای متضمن مشخصات چوبهای مستحصله بسرجنگلبانی محل تسلیم نماید.
سرجنگلبانی بلافاصله در اطراف اظهارنامه برسیدگی پرداخته و حداکثر برای یک دوم چوبهای مجازی که در تاریخ تسلیم اظهارنامه در محل جمع آوری موجود است رأساً پروانه حمل صادر و برای صدور پروانه حمل مابقی چوبها باید موافقت جنگلداری مربوطه را تحصیل نماید.صدور پروانه حمل مابقی چوبهای موجود در محل جمع آوری موکول بآن است که جنگلدار جنگل مورد بهرهبرداری را بازدید و اطمینان حاصل نماید که دارنده پروانه تکلیف و تعهدات مندرج در طرح جنگلداری و پروانه قطع را که میبایست تا آن تاریخ اجرا کند انجام داده باشد.
جنگلدار باید در موقع ابلاغ موافقت با صدور پروانه حمل مابقی چوبها بسرجنگلبانی مربوطه مراتب را ضمن تشریح نتیجه رسیدگی و ذکر دلائل موافقت خود به سرجنگلداری گزارش دهد و در هر حال سرجنگلبان نمیتواند برای بیش از نصف کل چوبهای مستحصله مورد پروانه اجازه حمل صادر نماید.
تبصره ـ در پروانه حمل مدت اعتبار آن و مبداء و مقصد و وسیله حمل و مشخصات کامل چوبها و شماره و تاریخ پروانه قطع و شماره و تاریخ صورتمجلس استحصال مربوطه و سری و شماره چکش نشانهگذاری که سازمان جنگلبانی لازم بداند درج خواهد شد.
ماده 30ـ تمدید مدت اجازههای مربوط باستفاده روستائی فقط برای یکبار آنهم بشرط وجود دلائل موجه از طرف سرجنگلداری ممکن است.
سرجنگلدار مکلف است در این گونه موارد پس از موافقت با تمدید جریان امر و دلائل موافقت خود را بسازمان جنگلبانی ایران گزارش نماید.
فصل سوم -اجرای عملیات عمرانی و اصلاحی و احیائی جنگل
ماده 31ـ دارندگان پروانههای بهرهبرداری جنگل یا مالکین مربوطه مکلفند در قطعه بهرهبرداری با گماردن قرقبان از چرای دام در مدت و بطریقی که سازمان جنگلبانی معین نماید جلوگیری نمایند متخلف طبق ماده 19 قانون جنگلها و مراتع کشور قابل تعقیب و مجازات میباشد و نیز هر یک مکلفند در صورتیکه سازمان جنگلبانی مقتضی دانست مازاد مقطوعات را بشکل هیزم و زغال از جنگل خارج نمایند.
ماده 32ـ چنانچه تسهیل تجدید حیات جنگل مورد بهرهبرداری مستلزم امحاء رستنیهای هرزه یا خراش زمین با برداشت پوشش مرده یا محصور کردن قطعات مورد قطع یا عملیات اصلاصی [اصلاحی] دیگری باشد که در طرح جنگلداری یا برنامه بهرهبرداری یا پروانه قطع جنگل قید شده دارنده پروانه موظف است این امور را زیر نظر و طبق راهنمائی مأمورین جنگلبانی بهزینه خود انجام دهد.
ماده 33ـ سازمان جنگلبانی ایران مجاز است در مواردی که مقتضی بداند عملیات موضوع قسمت آخر ماده 31 و ماده 32 را رأساً انجام و هزینههای مربوطه را از دارنده پروانه مطالبه نماید.
چنانچه دارنده پروانه بدهی خود را در ظرف مدت معین نپردازد سازمان جنگلبانی میتواند در پایان موعد مطالبات حقه خود را از فروش چوبهای متعلق بدارنده پروانه استیفا نماید
ماده 34ـ سازمان جنگلبانی باید در مورد جنگلهای مخروبه قابل احیائی که آگهی قرق آنها صادر میشود برای درج آگهی در روزنامه رسمی کشور، جراید کثیرالانتشار پایتخت و در صورت وجود در روزنامههای محلی منطقه مربوطه و همچنین انتشار آگهی بوسیله رادیو اقدام نماید.
بعلاوه جنگل مورد قرق را با نصب تابلوهای متعدد در نقاطیکه قابل دید همگان باشد مشخص سازد
ماده 35ـ اگر مالک رأساً عهده دار احیاء جنگل مخروبه خود شود عملیات احیاء باید بروشی که مورد موافقت سازمان جنگلبانی ایران باشد و زیر نظر مأمورین مربوطه انجام شود
ماده 36ـ ایجاد راه در جنگلها مستلزم دریافت اجازه از سازمان جنگلبانی است و استفاده از آنچه بر اثر ایجاد راه به دست میآید از حیث پرداخت عوارض و استحصال و حمل تابع مقررات مربوطه باستفاده از آنچه بر اثر ایجاد راه بدست میآید از حیث پرداخت عوارض و استحصال و حمل تابع مقررات مربوط باستفاده از مقطوعات است
تبصره 1ـ بدون اجازه سرجنگلدار مربوطه هیچکس نمیتواند برای ایجاد یا نگهداری جادههائی که از داخل یا کنار جنگل میگذرد از خاک عرصه جنگل استفاده نماید.
تبصره 2ـ اجازه احداث راههائی که بنا بر مصالح و مقتضیات نظامی ایجاد آن در جنگلها از طرف ارتش ضروری تشخیص داده میشود و یا برحسب نقشههای راهسازی وزارت راه احداث آن در جنگلها لازم میباشد احتیاج بموافقت سازمان جنگلبانی ندارد ولی قطع درختان مسیر جادههای مزبور باید طبق ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور انجام شود.
ماده 37ـ سازمان جنگلبانی ایران مجاز است در هر جنگلی که لازم بداند برای مطالعات فنی و تحقیقات اقدام بایجاد قطعات آزمایشی که در هر جنگل حداکثر از دو هکتار تجاوز نکند بنماید.چنانچه بررسی مورد نظر مستلزم قطع درخت باشد سازمان باید عین مقطوعات و یا بهای آنرا بنرخ رایج در حوزه مربوطه بمالک بپردازد.اگر قطعه آزمایشی در جنگلهای قابل بهرهبرداری واقع باشد بهرهبرداری از آن قطعه موکول بختم مطالعات مربوطه خواهد بود.
فصل چهارم -. تخلفات
ماده 38ـ وظیفه مأمورین سازمان جنگلبانی ایران که بموجب قانون جنگلها و مراتع کشور ضابط دادگستری شناخته شده اند همان است که طبق مقررات آئین دادرسی کیفری برای ضابطین دادگستری مقرر شده است
تبصره 1ـ مأمورین سازمان جنگلبانی ایران که ضمن آموختن دوره تخصصی خود مقررات قضائی مربوط بانجام وظایف ضابطین دادگستری را نیز آموخته اند طبق تبصره 3 ماده 23 قانون جنگل بموجب احکامی که از طرف سازمان جنگلبانی ایران صادر خواهد شد بسمت ضابط دادگستری و مامور کشف و تعقیب شناخته و بدادسرای مربوطه معرفی میشوند.
ماده 39ـ سازمان جنگلبانی ایران میتواند به متخلفین از مواد قانون و آئیننامه جنگل تا مدتی که مقتضی بداند پروانه قطع درخت ندهد.
ماده 40ـ در مواردی که برای اجرای مقررات ماده 12 قانون جنگلها و مراتع کشور مقررات خاصی وضع نشده باشد تمام مقررات و آئیننامههای مربوطه بقاچاق قابل اجرا است
ماده 41ـ چنانچه از پروانه قطع صادره در مدت مقرر درختانی قطع نشود درخت باقیمانده در حکم درخت بدون پروانه است
ماده 42ـ چنانچه صاحب اجازه مربوط باستفاده روستائی پس از قطع درخت آنرا در مدتی که در اجازه قطع معلوم شده حمل نکند و برای تمدید مدت حمل هم اقدام ننماید و چوب قطع شده را در جنگل باقی گذارد آن چوب بسود دولت ضبط و تصرف میشود و در مدت دو سال اجازه قطع چوب برای مصارف روستائی به او داده نخواهد شد
تبصره ـ حمل و مصرف مستحصل از درختانیکه طبق تبصره 4 ماده 9 قانون جنگلها و مراتع کشور اجازه قطع داده شده در غیر مورد و محل معین ممنوع و حمل آن بمحلی غیر از محل مورد تقاضا در حکم حمل بدون پروانه بوده و طبق ماده 12 قانون جنگلها و مراتع کشور رفتار میشود.
فصل پنجم -اجرای ماده یک قانون جنگلها و مراتع کشور و تبصره آن
ماده 43ـ منظور از کارمندان فنی مندرج در تبصره 1 ماده 1 قانون جنگلها و مراتع افراد زیر میباشند
الف . کلیه کارمندان سازمان جنگلبانی که کلاسهای تخصصی جنگل یا مرتع را از هر درجه و بهر مدتی در داخل یا خارج کشور طی کرده و باخذ گواهینامه یا دانشنامه نائل گردیده باشند.
ب . فارغ التحصیلان دبیرستان یا دانشسرا یا دانشکدههای کشاورزی کارمند سازمان جنگلبانی که لااقل پنج سال عملا سابقه خدمات فنی در رشته جنگل یا مرتع داشته و یا پس از فراغت از تحصیل یکسال و بیشتر بکار آموزش یا کارورزی در رشته جنگل یا مرتع در خارج از مرکز اشتغال ورزیده باشند
ج . کلیه افرادیکه در این تاریخ بموجب حکم سازمان جنگلبانی ایران شاغل شغل پست فنی بوده و لااقل پنجسال سابقه متوالی یا متناوب در شغل فنی داشته باشند
ماده 44ـ مامور جنگلبانی کسیست که در سازمان جنگلبانی ایران شاغل پست فنی جنگلبانی باشد و دارای حکم رسمی از طرف سازمان جنگلبانی ایران باشند. پست فنی از طرف سازمان جنگلبانی معین خواهد شد.
فصل ششم ـ مراتع
ماده 45ـ به منظور راهنمائی صاحبان مراتع خصوصی در امر بهرهبرداری و اصلاح مراتع از لحاظ حفظ و احیاء آنها مالکین و استفاده کنندگان باید دستورهای فنی متخصصین و مأمورین فنی سازمان جنگلبانی را در موارد زیر
1ـ تناسی [تناسب] تعداد و انواع دام با ظرفیت مراتع
2ـ تاریخ ورود و خروج دام
3ـ فصل و مدت و محل چرا را رعایت و اجرا نمایند
ماده 46ـ سازمان جنگلبانی ایران میتواند از لحاظ حفظ و احیاء و اصلاح مراتع و یا قسمتی از مراتع را برای مدتیکه مقتضی بداند قرق اعلام کند و در این موارد مالکین خصوصی مراتع مکلفند مقررات قرق را که از طرف سازمان جنگلبانی آگهی و بایشان ابلاغ میشود در مدت مقرر رعایت نمایند
ماده 47ـ در اداره کردن مراتع دولتی ـ سازمان جنگلبانی همان اختیاراتی را دارد که مالک در اداره ملک خود دارا میباشد و از آن اختیارات بموجب قوانین و مقررات مربوطه استفاده خواهد کرد ولی در هر حال حفظ و اصلاح مراتع بر تحصیل درآمد از مراتع مقدم است
فصل هفتم -افت واره خور
ماده 48ـ در مواردیکه بجای گرده بینه مواد بدست آمده آن صادر میشود عوارض مقرر در بند ج ماده 10 بطریق زیر وصول خواهد شد
از هر متر مکعب تخته بشکه و پارکت بلوط عوارض 32/2 متر و در غیر تخته بشکه و پارکت بلوط و بطور کلی سایر چوبها از هر متر مکعب عوارض 54/1 دریافت میشود
ماده 49ـ میزان افت واره خور در غیر مورد تبصره بند ج ماده 10 برحسب مورد مستقیماً از طرف سازمان جنگلبانی ایران معین خواهد شد
ماده 50ـ بطور کلی عوارض کسر یک متر براساس یکمتر وصول خواهد شد
ماده 51ـ این آئیننامه از تاریخ تصویب قابل اجرا است و کلیه آئیننامهها و تصویبنامههائیکه باستناد قانون جنگلها مصوب 17 دیماه 1321 بتصویب هیئت وزیران رسیده ملغی است