آئیننامه اجرائی موضوع مواد 31 و 34 و تبصره 4 ماده 37 اصلاحی
قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع
مصوب 1355,03,31
هیئت وزیران در جلسه مورخ 31/3/2535 بنا به پیشنهاد شماره 19/100/11474 مورخ 8/4/2534 وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و باستناد ماده 65 قانون حفاظت و بهرهبرداری از جنگلها و مراتع مصوب سال 2526 آئیننامه اجرائی موضوع مواد 31 و34 و تبصره 4 ماده 37 اصلاحی قانون مزبور مصوب سال 2534 را بشرح زیر تصویب نمودند:
فصل اول ـ درخواست اجاره اراضی
ماده 1 ـ درخواست اجاره اراضی جنگلی جلگه ای حوزه آستارا تا گلیداغی و مراتع غیر مشجر ملی کشور باید از طریق وزارتخانه یا سازمانی کههدف بهرهبرداری از اراضی مورد درخواست با وظائف آن وزارتخانه یا سازمان مربوط است به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ارسال گردد و حاوی نکات زیر باشد:
الف ـ مشخصات کامل متقاضی و محل اقامت او.
ب ـ نوع استفاده و بهرهبرداری از زمین و مساحت زمین مورد نیاز.
ج ـ موقعیت منطقه یا مناطقی که متقاضی در نظر دارد بهرهبرداری نماید.
ماده 2 ـ وزارتخانه یا سازمان ذیربط در صورت موافقت اصولی با درخواست متقاضی مراتب را با اظهار نظر به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی اعلام میدارد.
ماده 3 ـ وزارت کشاورزی و منابع طبیعی پس از وصول درخواست در صورت امکان تأمین مورد نیاز متقاضی ، موقعیت و مشخصات و مساحت تقریبی آنرا به متقاضی و وزارتخانه یا سازمان ذیربط اعلام میدارد.
ماده 4 ـ متقاضی باید حداکثر 2 ماه پس از وصول اعلامیه وزارت کشاورزی و منابع طبیعی مدارک و نسخه ای از طرح بهرهبرداری را بوزارت کشاورزی و منابع طبیعی و وزارتخانه یا سازمان ذیربط تسلیم نماید و ظرف یک ماه پس از تصویب طرح مدارک مربوط به تشکیل شرکت را به وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ارائه دهد و در تاریخ و محلی که وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تعیین و اعلام مینماید برای امضاء قرار داد اجاره حاضر شود در غیر اینصورت درخواست اجاره کان لم یکن تلقی میشود.
فصل دوم ـ قرار داد اجاره
ماده 5 ـ قرارداد اجاره با اشخاص حقوقی بخش خصوصی در دفتر خانه اسناد رسمی تنظیم میشود و قرارداد اجاره با سازمانها و مؤسسات دولتی و وابسته بدولت با امضاء مجاز طرفین معامله منعقد خواهد شد.
ماده 6 ـ پرداخت هرگونه هزینه مربوط به تنظیم سند در دفترخانه بعهده مستأجر است.
ماده 7 ـ قرارداد اجاره طبق نمونه ای خواهد بود که با رعایت مقررات مربوط و شرایط مورد لزوم توسط وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تهیه میشود.
ماده 8 ـ وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و سایر وزارتخانهها و سازمانهای ذیربط میتوانند اختیارات لازم را در زمینه اجرای این آئیننامه و براساس ضوابطی که تعیین خواهد شد به واحدهای تابع خود در مناطق کشور تفویض نمایند
فصل سوم ـ اجاره بها
ماده 9 ـ مبلغ اجاره بها بشرح زیر تعیین و توسط وزارت کشاورزی و منابع طبیعی بمستأجر ابلاغ میشود.
الف ـ اجاره بهای اراضی مربوط به طرحهای کشاورزی و دامی بمأخذ حداکثر پنج درصد ارزش تولید ناخالص زراعی زمین مورد اجاره به تشخیص کمیسیون سه نفری منتخب وزیر کشاورزی و منابع طبیعی با تأیید وزیر کشاورزی و منابع طبیعی.
ب ـ اجاره بهای طرحهای غیر کشاورزی و غیر دامی طبق ارزیابی کمیسیون سه نفری مرکب از نمایندگان وزارت کشاورزی و منابع طبیعی ـ وزارت مسکن و شهرسازی ـ وزارت صنایع و معادن و تأیید وزیر کشاورزی و منابع طبیعی.
ج ـ طرحهای اجرائی سازمانهای دولتی طبق تشخیص وزارت کشاورزی و منابع طبیعی.
فصل چهارم ـ مورد اجاره
ماده 10 ـ مراتع غیر مشجری که بیش از سی درصد شیب و هشتاد درصد پوشش گیاهی داشته باشد بدون در نظر گرفتن ارتفاع منحصراً برای اجرای طرحهای کشاورزی باجاره واگذار میشود.
ماده 11 ـ در واگذاری اراضی جنگلی جلگه ای ارتفاع مؤثر نیست در صورتیکه این اراضی بیش از 15 درصد شیب غیرقابل اصلاح داشته باشد منحصرا برای طرحهای جنگلکاری و ایجاد جنگلهای دست کاشت اجاره داده میشود.
تبصره ـ در مواردیکه اجرای طرح کشاورزی یا صنعتی یا ساختمانی در اراضی جنگلی جلگه ای دارای بیش از 15 درصد شیب از لحاظ سیاست بهره وری از سرزمین و توسعه اقتصادی و اجتماعی لازم باشد واگذاری این اراضی منوط به تهیه طرح حفاظتی و تصویب وزیر کشاورزی و منابع طبیعی خواهد بود.
ماده 12 ـ در مورد احتیاجات وزارتخانهها و سازمانهای دولتی برای راهدارخانه یا تعمیرگاه ماشینآلات راهسازی یا نصب آنتن و ایجاد پایگاه فرستنده و رادار رعایت ضوابط مندرج در ماده 10 و 11الزامی نیست.
ماده 13 ـ اراضی مورد نیاز سازمان ترتیب بدنی ایران و سازمان ملی پیشاهنگی ایران در هر شهرستان تا چهار هکتار بطور رایگان واگذار و مازاد بر آن براساس طرح پیشنهادی سازمان مربوط تعیین و اجاره داده میشود.
فصل پنجم ـ مدت اجاره
ماده 14 ـ مدت قراردادهای اجاره منابع ملی با توجه بجهات فنی و اقتصادی طرحهای مربوط تعیین میشود در صورتیکه مدت قرارداد کمتر از سی سال تعیین شود تمدید آن تا سی سال بتشخیص وزارت کشاورزی و منابع طبیعی منوط با اجرای طرح در مدت اولیه قرارداد میباشد.
ماده 15 ـ مدت اجاره اراضی مورد نیاز سازمان تربیت بدنی ایران و سازمان ملی پیشاهنگی ایران بدواً دو سال است و در صورت اجرای طرح با توجه بنوع تأسیسات و نحوه استفاده از آن تا حداکثر سی سال توسط وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تمدید خواهد شد.
ماده 16 ـ مدت اجاره ارضی جنگلی و مراتع غیر مشجری که قبل از تاریخ 20/1/2528 به باغ یا زمین زراعی یا محل سکونت و کسب و کار تبدیل شده است سی سال از تاریخ عقد قرارداد خواهد بود.
فصل ششم ـ اجاره منابع ملی تبدیل شده
ماده 17 ـ اراضی جنگلی جلگه ای شمال و مراتع غیر مشجر ملی که قبل از تاریخ 20/1/2528 به باغ یا زمین زراعی یا محل سکونت و یا محل کسب و کار تبدیل شده است با رعایت شرایط زیر باجاره واگذار میشود:
الف ـ متقاضیان اجاره سابقه تصرف داشته باشند.
ب ـ اراضی مورد تصرف بتشخیص وزارت کشاورزی و منابع طبیعی زیر کشت یا آیش یا درختکاری یا ساختمان مسکونی و یا محل کسب و کار باشد. ساختمان محل مسکونی یا کسب و کار باید بطور مستمر مورد استفاده باشد.
ج ـ متقاضیان اجاره ظرف یکسال پس از انتشار آگهی یا اعلام سازمان جنگلها و مراتع کشور درخواست کتبی بمرجع پیش بینی شده در ماده 9 تسلیم کنند.
ماده 18 ـ آگهی اجاره اراضی تبدیل شده در یکی از روزنامههای کثیرالاانتشار مرکز درج و بتعداد لازم تکثیر و ضمن ارسال نسخه ای از آن به انجمنهای روستائی و خانههای انصاف در اماکن عمومی و معابر دهات و روستاها و مراکز بخشهای مربوط الصاق میشود. مبداء مهلت مذکور در بند ج ماده 17 یکسال از تاریخ انتشار آگهی یا الصاق آن در اماکن عمومی و معابر روستاها هر کدام که مؤخر باشد و یا از تاریخ اعلام به ساکنین اراضی تبدیل شده محاسبه خواهد شد.
تبصره ـ در شهرستانهائی که روزنامه محلی منتشر میشود آگهی مذکور در روزنامه محلی نیز درج خواهد شد.
ماده 19 ـ درخواستهای اجاره باید بمراجع انتشار آگهی یا اعلامیه یا مراجعی که در آگهی تعیین میشود تسلیم شود و متضمن مطالب زیر باشد:
الف ـ مشخصات کامل متقاضی و محل اقامت دائمی او
ب ـ مشخصات کامل زمین و حدود و مساحت تقریبی آن
ج ـ دلایل و مدارک متقاضی در مورد سابقه تصرف و اقدام تبدیل اراضی
د ـ نوع استفاده و اعیان و مستحدثات موجود در زمین.
ه - تاریخ مصرف زمین با ذکر دلایل
ماده 20 ـ مرجع وصول تقاضا باید حداکثر ظرف دو ماه پس از وصول درخواست بموضوع رسیدگی و نتیجه رسیدگی و معاینه محلی را که با کلیه سوابق امر جهت اظهار نظر کمیسیون ماده 56 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع از لحاظ تاریخ تبدیل اراضی بفرمانداری شهرستان مربوط ارسال دارد و فرمانداری مکلف است ظرف پنج روز پس از وصول گزارش مذکور اعضای کمیسیون مزبور را با تعیین تاریخ و محل حضور دعوت نماید.
ماده 21 ـ کمیسیونهای ماده 56 مکلفند حداکثر سه ماه پس از وصول گزارش مربوط سوابق امر را بررسی و عنداللزوم محل را بازدید و صریحاً اعلام نظر نمایند.
ماده 22 ـ سرجنگلداری منطقه مکلف است حداکثر یکهفته پس از وصول نظریه کمیسیون ماده 56 مشخصات و مساحت زمین مورد اجاره را برای تعیین اجاره بها بههیئت مندرج در ماده 33 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع ارجاع نماید. ترتیب و محل تشکیل و نحوه رسیدگی هیئت مورد نظر بموجب دستورالعملی خواهد بود که توسط وزارت کشاورزی و منابع طبیعی تهیه و ابلاغ میشود.
ماده 23 ـ پس از تعیین مبلغ اجاره بها دعوتنامه ای با تعیین ضربالاجل دو ماهه از تاریخ ابلاغ برای متقاضی ارسال میشود در صورتیکه متقاضی ظرف مهلت مقرر در ضربالاجل برای عقد قرارداد اجاره مراجعه ننماید نسبت برفع تصرف براساس مقررات مربوط اقدام میشود.
تبصره ـ نتایج قانونی ناشی از عدم مراجعه و تنظیم قرارداد در مهلت مقرر باید در دعوتنامه موضوع این ماده ذکر و به متقاضی ابلاغ گردد.
فصل هفتم ـ نظارت بر اجرای طرحها
ماده 24 ـ بمنظور نظارت و ارزشیابی عملیات مجریان طرحهای کشاورزی و دامی در هر استان یا فرمانداری کل یکی از اعضای وزارت کشاورزی و منابع طبیعی بحکم وزیر کشاورزی و منابع طبیعی بعنوان ناظر تعیین میشود.
تبصره ـ ناظران موضوع این ماده از بین اعضاء هیئت نظارت موضوع ماده 33 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع انتخاب نخواهند شد.
ماده 25 ـ ناظران اجرای طرحها مکلفند حداقل هر ششماه یکبار اراضی مورد اجاره را بازدید و با بررسی سوابق امر و ملاحظه نحوه اجرای طرح گزارشی حاوی کیفیت اجرای طرح و چگونگی پیشرفت کار و مسایل و مشکلات کار با پیشنهادات و نظراتی که موجب تسریع در پیشرفت و بهبود کار میشود تهیه و بوزارت کشاورزی و منابع طبیعی تسلیم نمایند.
ماده 26 ـ هرگاه قبل از مواعدی که در ماده 32 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع برای انجام شصت (60) درصد یا هشتاد (80) درصد کل عملیات طرح مشخص شده است نحوه اجرای طرحها مستلزم راهنمائی و تذکراتی به مجریان طرحها باشد، ناظران مزبور باید کتباً بمجریان طرحها اعلام و رونوشت تذکاریه را بوزارت کشاورزی و منابع طبیعی ارسال دارند.
فصل هشتم ـ در شرایط قطع درختان و تبدیل اراضی مورد اجاره و درختکاری
ماده 27 ـ مستاجران اراضی جنگلی جلگه ای شمال قبل از قطع و ریشه کن کردن درختان اراضی جنگلی و تبدیل زمین باید بسر جنگلداری منطقه مراجعه و با پرداخت بهاء و عوارض قانونی پروانه قطع درخت و تبدیل اخذ نمایند.
ماده 28 ـ وزارتخانهها و مؤسسات دولتی و شهرداریها و مؤسسات عامالمنفعه و خیریه عمومی رسمی که براساس ماده 37 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع اراضی جنگلی را تحویل میگیرند مکلفند درختان موجود در اراضی مزبور را با نظارت و گواهی سر جنگلداری منطقه قطع و بسرجنگلداری منطقه تحویل نمایند.
ماده 29 ـ درختکاری در سطح حداقل بیست و پنج درصد اراضی جنگلی و مراتع غیر مشجر جلگه ای شمال موضوع تبصره 3 ماده 31 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگلها و مراتع طبق طرحی بعمل میآید که بتصویب سازمان جنگلها و مراتع کشور برسد و از درختان کاشته شده در صورتی بهره برداری میشود که سازمان مزبور موقعیت بهره وری و قطع درختان را گواهی نماید. شرایط و نحوه برداشت درختان طرحهای مزبور و نیز بهره برداری از درختان در طرح درختکاری مربوط تعیین میگردد. صدور گواهی و اجازه قطع و استحصال و حمل آن بموجب دستورالعملی خواهد بود که توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور تهیه و ابلاغ خواهد شد.
فصل نهم ـ بهره برداری معادن واقع در محدودة منابع ملی
ماده 30 ـ اراضی مورد نیاز برای بهره برداری از معادن به پیشنهاد وزرات صنایع و معادن و تصویب وزارت کشاورزی و منابع طبیعی براساس طرح مصوب وزارت صنایع و معادن به بهره بردار اجاره داده میشود.
ماده 31 ـ در صورتیکه در اراضی مورد اجاره مستأجرین منابع ملی که برای اجرای طرحهائی غیر از بهره برداری از معادن باجاره داده شد معادنی باشد که طبق مقررات مربوط استخراج آن بلامانع باشد بهره برداری از آن معادن با تصویب وزارت کشاورزی و منابع طبیعی و براساس قرارداد جداگانه ای خواهد بود که بین بهره بردار و وزارت کشاورزی و منابع طبیعی منعقد میگردد.
تبصره ـ معادنی که در تاریخ تصویب این آئیننامه دوره بهره برداری آنها خاتمه نیافته تا ختم دوره قرارداد تابع مقررات قرارداد و پس از انقضاء مدت قرارداد مشمول مقررات این آئیننامه خواهد بود.
ماده 32 ـ برداشت سالانه معدن مورد اجاره بمیزان مندرج در قرارداد خواهد بود.در صورتیکه مستأجر به برداشتی بیش از آن نیاز داشته باشد برداشت اضافه مستلزم کسب اجازه جدید از وزارت کشاورزی و منابع طبیعی است.
ماده 33 ـ حمل مواد معدنی مستلزم صدور پروانه حمل توسط سازمان جنگلها و مراتع کشور است.
تبصره ـ معادنی که در تاریخ تصویب این آئیننامه دوره بهره برداری آنها خاتمه نیافته تا ختم دوره قرارداد تابع مقررات قرارداد و پس از انقضاء مدت قرارداد مشمول مقررات این آئیننامه خواهد بود.
وزیر مشاور و معاون اجرائی نخست وزیرـهادی هدایتی