شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 8/10/58 آئیننامه اجرائی طرح اشتغال فارغ التحصیلان بیکار را بشرح پیوست تصویب نمودند
آئیننامه اجرائی طرح اشتغال فارغالتحصیلان بیکار
مصوب 1358,10,08
در اجرای طرح اشتغال بیکاران که در آذرماه 58 بتصویب شورای انقلاب رسیده، لازم است مرکزی در استانداری هر استان زیر نظر مستقیم استاندار به صورت بخشی از استانداری تشکیل شود. این مرکز بایستی به صورت سریع و انقلابی و ضربتی و در نهایت سادگی و خارج از هرگونه کاغذ بازی و روابط حاکم گذشته با اختیارات کامل ایجاد گردد تا بتواند مشکل بیکاری را بطور اعم در منطقه رفع نماید. استاندار کادر ثابت مورد نیاز را از بین کارکنان استانداری یا سایر ادارات و سازمانهای دولتی تأمین میکند.
ماده 1)ـ نام مرکز-
«مرکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی» میباشد.
ماده 2) ـهدف مرکز-
این مرکز صرفاً در جهت جذب عوامل بیکار در هر استان به خصوص نیروی انسانی فارغالتحصیل از دبیرستانها و مؤسسات عالی آموزشی که در گذشته با توجه به سیاست استعماری و استثماری آنان را برای جذب در ادارات دولتی و بصورت مصرفی به جامعه تحمیل میکردند تشکیل میشود تا بتواند با الهام از انقلاب عظیم اسلامی تمام این نیروها را جهت رفع کمبودها به خصوص در زمینه کاهش وابستگی و خروج از زیر سلطه استثماری کشورهای خارجی به ویژه در زمینه تولیدات کشاورزی ـدامداری و مواد اولیه و قطعات موردنیاز صنایع و نسبت به عمران و توسعه روستاها، از طریق ایجاد مراکز خدمات دهستان و ساختن راههای روستائی متدرجاً اقدام نماید.
ماده 3) ـ ارکان مراکز-
برای انجام هدفهای فوق مرکز ارکانی بشرح زیر خواهد داشت:
1 ـشورای عالی
2 ـگروه طرح و بررسی
3 ـگروه خدمات
4 ـگروه نظارت و بازرسی
ماده 4) ـ شورای عالی-
اعضای این شورا به دو دسته ثابت و متغیر به شرح زیر تقسیم میشوند:
ماده 5) ـ اعضای ثابت-
1 ـاستاندار یا معاون استانداری
2 ـدونفر از نمایندگان شورای استان
3 ـمدیرکل یا معاون امور اقتصادی و دارائی استان
4 ـرئیس یا معاون دفتر برنامه و بودجه استان
5 ـمدیرکل یا معاون آموزش و پرورش استان
6 ـمدیرکل یا معاون کار و امور اجتماعی
7 ـ مدیرکل یا معاون کشاورزی و عمران روستائی استان
8 ـرئیس یا معاون اتاق بازرگانی و صنایع و معادن
تبصره 1) ـ در مورد استان خراسان استثناً سرپرست یا معاون آستان قدس رضوی نیز جزء اعضای ثابت قرار میگیرد
تبصره - (2) ـ تا تشکیل شورای استان سازمان میتواند بدون حضور نمایندگان شورای استان به کار خود ادامه دهد.
ماده 6) ـ اعضای متغیر-
اعضائیکه بعنوان اعضای متغیر نامبرده میشوند بوسیله سرپرست مرکز برای شرکت در جلسات برحسب ارتباط با موضوع طرح و تخصص و وظایفی که در اجرای طرح به عهده خواهند داشت از آنان دعوت به عمل میآید عبارتند از:
1 ـمدیرکل یا رئیس سازمانهای دولتی در استان
2 ـسرپرست بانکها در استان
3 ـنمایندگان منتخب مردم در شورای شهرستان، شهر ـبخش در صورت امکان حضور
4 ـمدیرصنایع مختلف در استان
5 ـسایر اشخاصی که در مسائل فنی ـ اداری ـ مالی ـ اقتصادی ـ حقوقی ـ بهداشتی ـ درمانی و کشاورزی دارای تخصص و تجربه باشند یا هر مطلع دیگری که حضورش در جلسه مؤثر و لازم تشخیص داده شود.
ماده 7) ـرئیس جلسات-
استاندار یا معاون استانداری علاوهبر ریاست جلسات شوراء سرپرستی مرکز را نیز به عهده خواهد داشت.
ماده 8) ـ دبیر شورای عالی-
از بین اعضای ثابت یا از کادر استانداری یک نفر بعنوان دبیر انتخاب که در صورت جلسهای از خلاصه مذاکرات و مسائل مطروحه در جلسات تهیه و به امضای کلیه اعضاء ثابت و متغیر شرکتکننده در جلسه میرساند و طرحهای تصویب شده را برای اجراء به گروه طرح و بررسی ابلاغ مینماید.
ماده 9) ـ زمان تشکیل جلسات-
جلسات شوراء، در اجرای وظایف محوله ـ با توجه به طرحهای ارائه شده حتی به صورت روزانه بعد از ساعات اداری بنا به دعوت سرپرست مرکز تشکیل میگردد.
ماده 10) ـ محل تشکیل جلسات-
کلیه جلسات در ساختمان استانداری در هر استان منعقد خواهد شد.
ماده 11 ـحدنصاب برای تصمیمگیری-
جلسات شوراء با حضور نصف به علاوه یک دعوتشدگان رسمیت مییابد و تصمیمات شوراء با اکثریت آراء عده حاضر در جلسه مشروط بر آنکه حداقل 5 رأی متعلق به اعضای ثابت باشد لازمالاجراء میباشد.
ماده 12) ـ وظایف و اختیارات شوراء-
1 ـ مطالعه و بررسی طرحهای ارائه شده و تصویب آن در صورتیکه این طرحها در جهت کاهش وابستگی باشند.
2 ـتأمین اعتبار لازم جهت اجرای هر طرح و اعطای اعتبار به شرکتهائیکه برای این منظور تشکیل میشوند، به صورت وام بدون بهره تدریجی، متناسب با پیشرفت مراحل اجرائی از محل وجوهی که برای این منظور در اختیار استاندار گذاشته میشود و تعیین مدت بازپرداخت وام با توجه به سوددهی طرح.
3 ـتصویب مشارکت اشخاص فنی و باتجربه که بنا به توصیه گروه طرح و بررسی برای اجرای طرح، لازم و ضروری تشخیص داده شده است در واحدهائی که تشکیل میشود.
4 ـتفکیک بودجه ایجاد مراکز دهستان و بودجه وامهای واحدها
5 ـانعقاد قراردادهای اجرائی با واحدها جهت ایجاد راههای روستائی و مراکز دهستان، از محل بودجه اختصاصی
6 ـتعیین ناظر و بازرس جهت نظارت برمصرف وامهای اعطائی و بازرسی واحدها با استفاده از کارکنان مجرب بانکها و ادارات و سازمانهای دولتی.
7 ـمطالعه و تصویب دستوالعملهای اجرائی
8 ـپیشبینی بودجه لازم سالانه به منظور ایجاد واحدهای جدید توسعه و تقویت واحدهای موجود در سطح استان و تقدیم بدولت جهت منظور داشتن در بودجه کلکشور.
9 ـدادن هرگونه پیشنهاد به سازمانهای مربوط و پیگیری تا تصویب در جهت ایجاد تسهیلات و تخفیفات از نظر مالیاتی ـ گمرکی و سودبازرگانی برای واحدهای جدیدالتأسیس و اعطاء جایزه به واحدهائیکه موفق به صادرات میشوند.
10 ـبررسی و اظهارنظر نسبت به گزارشهای رسیده از پیشرفت کار واحدها.
11 ـانتشار بیلان عملکرد فعالیتهای انجام شده و وجوه مصرف شده جهت آگاهی مردم حداکثر هر ششماه یکبار و ارسال یک نسخه از آن بوزارت کشور.
12 ـپیشنهاد و اظهارنظر در مورد اشکالات و یا نارسائیهای که در عمل با آن مواجه میشوند بوزارت کشور.
13 ـتعیین و تأمین کمک هزینههائیکه باید تا زمان بهرهبرداری هر واحد به اعضای آن واحد اعم از کادر مدیریت، اداری، مالی و کارآموزان فنی پرداخت شود از محل بودجهای که در اختیار استاندار قرار دارد و منظور نمودن آن در سرفصل هزینههای قبل از تأسیس و بهرهبرداری هرواحد (شرکت)
14 ـهرگونه اقدامی که برای پیشرفت و تسریع اجرای طرح اشتغال ضروری باشد، از قبیل مشارکت فارغالتحصیلان در واحدهای متوقف شده در مرحله احداث یا بهرهبرداری و راه انداختن مجدد آنان.
ماده 13) ضمانت اجرائی مصوبات شوراء-
1 ـکلیه مصوبات شورای عالی که در جهت ایجاد امکانات و تسهیلات در اجرای طرح به امضای استاندار به ادارات سازمانهای دولتی ابلاغ میشود لازمالاجراست.
2 ـچنانچه مسئولان دولتی بهر علت و عنوان از قبیل عدم شرکت در جلسات شورای عالی بدون داشتن عذر موجه یا عدم همکاری در ایجاد امکانات برای انجام طرحهای تصویب شده موجب کندی یا معوقماندن طرح شوند به وسیله استاندار شدیداً مورد مؤاخذه قرار گرفته و در صورت لزوم پیشنهاد تعویض مسئول از طریق سازمان متبوع بشود.
3 ـکلیه شرکتهائیکه زیرنظر و با کمک این مرکز تشکیل میشوند موظف به اجرای مصوبات شورای عالی مرکز خواهند بود و در صورت تخلف، اعضاء متخلف شرکت مکلف به تأدیه خسارت میباشند.
ماده 14) نحوه توزیع اعتبارات-
به مرکز گسترش خدمات تولیدی و عمرانی استان توصیه میشود که حداقل شصتدرصد اعتبارات را به طرحهائیکه در روستاها و بخشهای دورافتاده به اجراء در میآید، سیدرصد برای شهرهائیکه غیر از مرکز استان باشند و حداکثر ده درصد برای مرکز استان اختصاص دهد.
ماده 15) ـ گروه طرح و بررسی -
این گروه به منظور جمعآوری اطلاعات در زمینه نیازهای منطقه با توجه به هدف مرکز و شناخت نیروی انسانی و منابع طبیعی و امکانات منطقه با بهرهگیری از عوامل زیر در مرکز تشکیل میگردد:
الف ـاستفاده از امکانات کادر، تجربیات، طرحها و کارهای انجام شده قبلی ادارات و سازمانهای دولتی از قبیل وزارت کشاورزی ـ کار و امور اجتماعی ـ صنایع و معادن ـ مسکن و شهرسازی ـ سازمان برنامه و بودجه ... تخصصی مانند سازمان صنایع نظامی و صنایع کوچک ... و بانکهای تخصصی کشاورزی و صنعتی و...
ب ـاستفاده از همکاری فارغالتحصیلان بیکار با توجه به رشته تحصیلی آنان بطور افتخاری تا زمان اشتغال و در صورت تمایل و داشتن وقت اضافی بعد از آن
ج ـاستفاده از وجود افراد مؤمن و متخصص و باتجربه بخش خصوصی که داوطلب افتخاری هستند.
ماده 16) ـ وظایف و اختیارات گروه طرح و بررسی-
1 ـ جمعآوری اطلاعات از فارغالتحصیلان جویایکار، با اخذ پرسشنامه منظم به فتوکپی شناسنامه، برگ خاتمه خدمت یا معافیت و مدارک تحصیلی طبق نمونه پیوست، با همکاری ادارات کاریابی وزارت کار و امور اجتماعی.
2 ـطبقهبندی فارغالتحصیلان جویایکار برحسب تحصیل، تجربه، علاقه از لحاظ رشتههای مربوط و همچنین برحسب محل انتخابی، محل سکونت، محل تولد از نظر موقعیت جغرافیائی طرح، استطاعت مالی و سایر موضوعات لازم با استفاده از کارمندان ادارات کاریابی وزارت کار و امور اجتماعی.
3 ـجمعآوری اطلاعات در مورد نیازهای منطقه با نظرخواهی از مردم و کارشناسان بخش دولتی و خصوصی، با استفاده از امکانات بخش دولتی در زمینه تعیین مراکز خدمات دهستان در هر استان براساس طرح اشتغالی که وزارت کشاورزی, کار و امور اجتماعی و سازمان برنامه و بودجه در دست مطالعه و اقدام دارند با بهرهگیری از کارشناسان آنها در منطقه
4 ـ طبقهبندی کردن نیازهای منطقه برحسب اولویت با توجه به مزیت نسبی عوامل تولید
5 ـ جمعآوری اطلاعات از امکانات طبیعی و فنی و آموزشی منطقه و فعالیتهای موجود.
6 ـ تهیه و تنظیم طرحهای اجرائی با توجه به اولویتها از نظر دهستان، ده، بخش، شهر، شهرستان کشاورزی و دامداری، میزان اشتغال، پائین یودن سهم سرمایهگذاری سرانه و سرعت آمادگی عوامل تولید در هر واحد.
7 ـتهیه و تنظیم برنامههای آموزشی عمومی و تخصصی لازم برای اجرای طرح بصورت علمی و عملی، همزمان با تشکیل واحد با استفاده از تمامی امکانات هنرستانها، انستیتوهای تکنولوژی، مراکز تعلیمات حرفهای، کانونهای کارآموزی، دانشگاهها، صندوق کارآموزی و کارخانجات بخش دولتی و خصوصی.
8 ـراهنمائی و کمک به تشکیل شرکتهای مأمور اجرای طرح طبق اساسنامه نمونه پیوست.
9 ـبرآورد اعتبار لازم برای اجرای هرطرح که در مقابل سند ذمه و یا سند یکایک شرکاء و ظهرنویسی شرکت بایستی به شرکت اعطاء گردد.
10 ـ پیشنهاد طرح برای تصویب به شورای عالی.
11 ـ پیشنهاد واگذاری اقدامات ایجاد مراکز خدمات دهستانها از قبیل ساختن راههای روستائی به مراکز دهستان، تأسیساتی که در این مکانها ساخته شود، مانند مدرسه- مسجد- انبار- تعمیرگاه- خانه بهداشت و واحدهای خدمات عمومی (پست و تلگراف) و غیره به شرکتهائیکه تشکیل میشود و نحوه عقد قراردادهای لازم با آنها جهت تصویب شورای عالی.
12 ـابلاغ مصوبات شورای عالی به واحدها.
13 ـتهیه و تنظیم کلیه دستورالعملهای اجرائی و پیشنهاد برای تصویب به شورای عالی.
14 ـبررسی نواقص و اشکالاتی که هر طرح در عمل با آن مواجه میشود و پیشنهاد رفع اشکال به شورای عالی و ابلاغ آن به شرکتهای مربوط پس از تصویب.
15 ـارائه یک نسخه از طرح تصویب شده به هریک از گروههای خدمات و نظارت و بازرسی به منظور اقدام و پی گیری.
16 ـبررسی و مطالعه گزارشهای واحدهای اجرائی و تطبیق آن با طرح تصویبی.
17 ـبررسی و مطالعه گزارشهای واحد نظارت و بازرسی که از طرف شورای عالی ارجاع میشود و تهیه پاسخ لازم.
18 ـجمعآوری گزارشهای رسیده از واحدها و ارائه خلاصه آن بشورای عالی.
19 ـتهیه و تنظیم بیلان عملکرد مرکز حداکثر هر ششماه یکبار جهت طرح در شورای عالی.
ماده 17) ـ گروه خدمات-
پس از تهیه و تصویب طرح که در آن نوع فعالیت، نوع شرکت،سازمان شرکت، اسامی اعضاء و سمت آنان، برنامه زمانبندی اجرای طرح، اعتبار و تعیین ناظرمشخص شده، برای هر طرح به گروه خدمات ابلاغ میشود، از زمان ابلاغ، این گروه موظف است تیمهائی را مرکب از یک نفر حسابدار ـ یک نفر وارد به امور شرکتها و یک نفر متخصص فنی مربوط به طرح تشکیل داده و مأمور همکاری در شرکت و آماده کردن و راهاندازی واحدها بنماید.
ماده 18) ـ وظایف و اختیارات گروه خدمات-
1 ـ تهیه و تحویل گرفتن زمین و انجام کارهای ساختمانی و تأسیساتی با همکاری واحد مربوط.
2 ـ راهنمائی و کمک به تهیه و تأمین وسایل و ماشینآلات مورد لزوم.
3 ـ نظارت و پی گیری برنامههای آموزشی مربوط به اعضاء کادر فنی و مالی شرکت.
4 ـراهنمائی وکمک به پیشبیمی وتهیه موادمورد لزوم برای بهره برداری.
5-همکاری در تهیه و ارسال گزارش ماهیانه عملیات انجام شده به گروه طرح و بررسی.
6- گزارش مشکلات و موانع و نارسائیهائیکه در اجرای طرح با آن مواجه میشوند به گروه طرح و بررسی.
7- اظهارنظر و پیشنهاد هرگونه تغییر یا تکمیلی که برای پیشرفت و یا بهبود طرح در عمل پیش میآید به گروه طرح و بررسی.
8- همکاری در اجرای تغییراتی یا اصلاحاتی که از طرف گروه طرح و بررسی به شرکت ابلاغ میشود.
9- راهنمائی برای ذخیرهسازی مواد اولیه کالاهای تولیدی به منظور خرید با بهترین شرایط و فروش بموقع.
10- توصیه در انجام هرگونه اقدامی که حهت افزایش بازدهی و حجم تولید و صرفهحوئی و بهبود کیفیت محصولات لازم باشد.
ماده 19) ـ گروه نظارت و بازرسی-
هدف از تعیین ناظران و بازرسان، کنترل فنی و مالی شرکتها از نظر اجرای دقیق طرح و پیشرفت کارهای انجام شده با توجه به برنامه و مراقبت دائمی و تولید و بازدهی و اعمال مدیریت صحیح میباشد.
ماده 20) ـ ناظران-
ناظران افرادی هستند که از طرف شورای عالی برای نظارت در امور مالی شرکتهای مجری طرحها تعیین میگردند.
ماده 21) ـ وظایف و اختیارات ناظران-
1 ـرسیدگی و امضاء اسناد مالی واحد.
2 ـنظارت بر مصرف وامهای دریافتی.
3 ـپیشبینی و تقاضای بموقع مرحله بعدی وام بمنظور جلوگیری از وقفه در امور جاری واحدها.
4 ـاعلام به موقع اشکالات نارسائیها
5 ـنظارت بر انجام امور مراکز خدمات دهستانها با همکاری شوراهای محل.
ماده 22) ـ بازرسان-
بازرسان افرادی هستند که دارای تخصص و تجربه در زمینههای فنی و اداری بوده و از طرف شورای عالی برای صحت انجام عملیات واحدها تعیین میگردند و بصورت گروهی یا انفرادی، واحدهای اجرائی را در مورد بازرسی قرار میدهند.
ماده 23) ـ وظایف و اختیارات بازرس-
1 ـبازرسان موظف اند با سرکشیهای متناوب گزارش عملیات را با کارهای انجام شده تطبیق و از صحت آن مطمئن گردند.
2 ـ بازرسان پس از بازدید پیشرفت عملیات انجام شده طرحها نظریات و پیشنهادهای خود را به واحد طرح و بررسی اعلام میدارند.
3 ـ چنانچه در حین عملیات بازرسی با نواقص، اشکالات و یا سوءاستفادههائی مواجه شوند مراتب را به شورای عالی گزارش میدهند.
4 ـ کنترل بازدهی، کمیت و کیفیت محصول با توجه به ظرفیت تولید.
5 ـاظهارنظر و ارائه طریق در جهت بهبود کیفیت و افزایش کمیت محصول.
6 ـهرنوع پیشنهادی که برای تکمیل یا توسعه طرح ضروری به نظر میرسد.
7 ـبازرسی پیشرفت کارهای مربوط به مراکز خدمات دهستانها و راههای روستائی با همکاری شورای محل.
ماده 24) ـ شورای هماهنگی کشور-
به منظور هماهنگی و ایجاد تسهیلات و مبادله اطلاعات و گردآوری بودجههای لازم سالیانه استانها شورائی به نام شورای هماهنگی کشور در وزارت کشور تشکیل میشود. اعضای آن عبارتند از:
1 ـنماینده تامالاختیار وزیرکشور
2 ـنماینده تامالاختیار وزیرکشاورزی
3 ـنماینده تامالاختیار وزیر کار و امور اجتماعی
4 ـنماینده تامالاختیار وزیر راه و ترابری
5 ـنماینده تامالاختیار وزیر مسکن و شهرسازی
6 ـنماینده تامالاختیار وزیر صنایع و معادن
7 ـنماینده تامالاختیار سازمان برنامه و بودجه
8 ـنماینده تامالاختیار جهادسازندگی
و نمایندگان تامالاختیار وزارتخانهها و سازمانهای دولتی برحسب لزوم به این شورا دعوت خواهند شد.
تبصره ـ دفتر این شورا در وزارت کشور ایجاد میشود و کادر آن بوسیله وزارت کشور تأمین میشود.
ماده 25) ـ وظایف و اختیارات شورای هماهنگی کشور
1 ـگردآوری اطلاعات و آمارهای مورد نیاز هر استان از وزارتخانههاو سازمانهای دولتی و تفکیک و ارسال آنها به مراکز استانها.
2 ـهمآهنگ نمودن برنامه پیشرفت مراکز و مبادله اطلاعات و حتی متقاضیان کار بین استانها برای ایجاد شرکتها.
3 ـرسیدگی و جمعآوری بودجههای درخواستی استانها و تنظیم جهت منظور نمودن در بودجه کل کشور، بوسیله وزیر کشور.
این آئیننامه در 25 ماده و 3 تبصره جهت اجرای آزمایشی طرح اشتغال بیکاران تنظیم گردیده است.
شورای انقلاب جمهوری اسلامی ایران