هیئت وزیران در جلسه مورخ 28 /12 /47 بنا به پیشنهاد شماره 4 /1382 مورخ 4 /12 /47 وزارت دارائی و باستناد ماده 13 قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث آئین نامه مربوط را بشرح پیوست تصویب نمودند.

آیین نامه اجرائی قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث
مصوب 1347,12,29

ماده 1 – در قراردادهای بیمه ای که در اجرای ماده یک قانون بیمه اجباری مسئولیت دارندگان وسیله نقلیه موتوری زمینی منعقد میگردد باید مسئولیت های دارنده وسیله نقلیه بترتیب مذکور در این آیین نامه بیمه شود.

ماده 2 – منظور از وسیله نقلیه موتوری زمینی هرنوع وسیله ایست که با قدرت موتور روی زمین با ریل حرکت نماید.

ماده 3 – منظور از جبران خسارت بدنی مذکور در ماده یک قانون تامین و جبران هزینه معالجه صدمات بدنی و یا جرح حاصل از حوادث رانندگی و همچنین جبران زیانهای نقص عضو، از کار افتادگی دائم (مطلق یا نسبی) یا فوت ناشی از حوادث مشمول بیمه برای اشخاص ثالث است.

ماده 4 – جبران خسارت مالی عبارتست از تامین و جبران زیانهای مستقیمی که در اثر حوادث مشمول بیمه باموال و اشیاء تحت مالکیت یا تصرف قانونی اشخاص ثالث وارد میشود.

ماده 5 – مؤسسات بیمه داخلی که به عملیات بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتور زمینی می پردازند باید از وزارت اقتصاد پروانه اشتغال به عملیات بیمه موضوع این آئین نامه را که با رعایت مندرجات ماده یک قانون در مورد احراز صلاحیت صادر خواهد شد دریافت دارند و ملزم برعایت موارد زیر خواهند بود.

الف – بیست و پنج درصد از کلیه عملیات بیمه موضوع قانون بیمه اجباری شخص ثالث (باستثنای بیمه های اتکائی دریافتی) را در مقابل دریافت پنج درصد کارمزد بصورت اتکائی اجباری بشرکت سهامی بیمه ایران واگذار نمایند.

ب – ترازنامه جداگانه ای برای این رشته بیمه طبق نمونه ایکه شرکت سهامی بیمه ایران تهیه و در اختیار آنها قرار خواهد داد تنظیم نمایند و اندوخته هائی بشرح زیر نگهداری کنند.
اندوخته حق بیمه بمیزان 40 درصد حق بیمه هر سال.
اندوخته خسارت معوقه بمیزان حداکثر خسارتهای اعلام شده و تصفیه نشده تا پایان اسفندماه هر سال.

تبصره- پرداخت کارمزد بابت بیمه موضوع این آئین نامه بواسطه ها ممنوع است.

ماده 6 – در صورت تصادف وسائل نقلیه موتوری زمینی اشخاص مذکور در بند الف و ب و ج ماده 2 قانون بیمه اجباری نسبت به بیمه گر طرف مقابل شخص ثالث محسوب میشوند.
راننده ای که حادثه منحصراً در نتیجه تقصیرا و ایجاد شده است ثالث تلقی نمیگردد ولی درصورت تصادف دو یا چند وسیله نقلیه رانندگان آنها در برابر یکدیگر ثالث تلقی میگردند و خسارت وارده بانها با توجه بدرجه مسئولیت و تقصیری که مرتکب شده اند احتساب میشود.

ماده 7 - جبران خسارتهای بدنی یا مالی که در اثر محمولات وسائل نقلیه باشخاص ثالث وارد شود طبق این آئین نامه بر عهده بیمه گر خواهد بود. لکن در هر حال خسارتهای ناشی از عملیات حین بارگیری و باراندازی و خسارتهائی که بخود محمولات وسائل نقلیه وارد شود از تعهدات بیمه در خارج است

ماده 8 - در صورتیکه راننده وسیله نقلیه مورد بیمه هنگام وقوع حادثه فاقد گواهینامه رانندگی باشد یا گواهی رانندگی او باطل شده یا مطابق مقررات راهنمائی و رانندگی متناسب با نوع وسیله نقلیه نباشد و موجب خسارت اشخاص ثالث گردد بیمه گر حق دارد پس از پرداخت خسارت وارد باشخاص ثالث بمسئول حادثه مراجعه و خسارتهای پرداخت شده را مسترد دارد.

ماده 9 – هرنوع خدعه و تبانی اشخاص ثالث یا ارائه مدارک مجعول که موثر در موضوع باشد در صورت اثبات موجب محرومیت از دریافت خسارت میگردد.

ماده 10 - حداقل مبلغ بیمه ای که برای جبران خسارتهای بدنی و مالی باید تحصیل گردد برای هر نوع وسیله نقلیه بترتیب زیر است.
الف – در مورد اتومبیل های سواری شخصی. کرایه و تاکسی.
خسارت بدنی یکنفر در هر حادثه تا میزان - /000 /200 ریال
خسارت بدنی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /600 ریال
خسارت مالی در هر حادثه تامیزان - /000 /50 ریال
ب= در مورد اتوبوس ها، اتوکارها و استیشن هاو انواع آنها.
خسارت بدنی یکنفر در هر حادثه تا میزان - /000 /200 ریال
خسارت بدنی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /000 /2 ریال
خسارت مالی در هر حادثه تا میزان - /000 /50 ریال
ج= در مورد انواع اتومبیل های بارکش:
خسارت بدنی یکنفر در هر حادثه تا میزان - /000 /200 ریال
خسارت بدنی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /000 /1 ریال
خسارت مالی در هر حادثه تا میزان - /000 /50 ریال
د= در مورد وسایل نقلیه آتش نشانی، آمبولانس ها، اتومبیل های ویژه حمل خون و وسائل رادیولوژی و اتومبیل های مخصوص حمل زباله وسایل نقلیه خیابان پاک کن وسایل نقلیه ویژه امور راهسازی و ساختمانی و کشاورزی و امثال آنها.
خسارت بدنی یکنفر در هر حادثه تا میزان - /000 /200 ریال
خسارت بدنی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /600 ریال
خسارت مالی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /50 ریال
هـ= در مورد انواع موتور سیکلت و دوچرخه و سه چرخه موتور دار.
خسارت بدنی یکنفر در هر حادثه تا میزان - /000 /200 ریال
خسارت بدنی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /400 ریال
خسارت مالی چند نفر در هر حادثه تا میزان - /000 /10 ریال

ماده 11 – تعرفه حق بیمه وسائل نقلیه موتوری زمینی بشرح زیر است.

تعرفه شماره (1) اتومبیل های سواری شخصی
تعرفه حق بیمه وسایل نقلیه سواری شخصی بشرح زیر است.

قدرت موتور	حق بیمه سالانه
تا 34 اسب	/3600 ریال در سال
از 34 اسب ببالا تا 50 اسب	/4000 ریال در سال
از 50 اسب ببالا تا 70 اسب	/4500 ریال در سال
از 70 اسب ببالا تا 100 اسب	/5000 ریال در سال
از 100 اسب ببالا	/5600 ریال در سال

تعرفه شماره (2) اتومبیل های سواری کرایه و تاکسی
تعرفه حق بیمه این قبیل وسایل نقلیه طبق تعرفه شماره 1 مربوط باتومبیل های سواری شخصی با توجه به قدرت موتور محاسبه میگردد، و در مورد اتومبیل های سواری کرایه 30% و در مورد تاکسی 20% اضافه نرخ دریافت خواهد شد.

تعرفه شماره (3) انواع اتوکار
اتوبوس و استیشن
تعرفه حق بیمه وسایل نقلیه ای که برای حمل و نقل عمومی مسافر بکار میرود بشرح زیر است.
استیشن /8000 ریال در سال
اتوکار و اتوبوس با ظرفیت 16 نفر (مسافر و راننده) مبلع /9000 ریال سالانه
اتوبوسهائیکه ظرفیت مسافرگیری آنها از 16 نفر بیشتر باشد مبلغ 9000 ریال بعلاوه 300 ریال برای هر نفر مسافر اضافه بر 16 نفر در سال در صورتیکه وسیله نقلیه موضوع این تعرفه برای حمل و نقل کارکنان و کارگران بیمه گذار یا حمل و نقل محصلین و دانشجویان بکار رود 20% حق بیمه تخفیف داده میشود.

تعرفه شماره (4) انواع وسایل نقلیه بارکش
سه یا چهار چرخ و یا بیشتر
تعرفه حق بیمه سالانه وسایل نقلیه موتوری که برای حمل و نقل عمومی بار بکار میرود بر حسب ظرفیت بارگیری مجاز بشرح زیر است.
تا یک تن /4000 ریال در سال
از یک تن ببالا تا سه تن /6500 ریال در سال
از سه تن ببالا تا پنج تن /8000 ریال در سال
بالاتر از پنج تن /8000 باضافه 200 ریال
برای هر تن اضافه بر پنج تن درسال
در صورتیکه وسایل نقلیه باری برای حمل مواد سریع الاشتعال و منفجره و آتش زا بکار رود 50% اضافه نرخ و چنانچه برای حمل مواد سوختنی مایع و گازی شکل استعمال گردد 25% اضافه نرخ دریافت میشود.

تعرفه شماره (5) انواع موتور سیکلت و دوچرخه و سه چرخه موتوری
تعرفه حق بیمه سالانه انواع موتور سیکلت و دوچرخه و سه چرخه موتوری بشرح زیر است.
حجم سیلندر حق بیمه
تا 125 سانتیمتر مکعب /1000 ریال
از 125 سانتیمتر مکعب تا 200 سانتیمتر مکعب /1300 ریال
از 200 سانتیمتر مکعب ببالا تا 500 سانتیمتر مکعب /1500 ریال
از 500 سانتیمتر مکعب ببالا /1800 ریال
هرگاه موتور سیکلت دارای سپید کار باشد و حجم سیلندر آن از 125 سانتیمتر مکعب تجاوز نماید 10% اضافه بر نرخ مقرر حق بیمه سه چرخه موتوری مخصوص حمل بار و کالا /3000 ریال در سال خواهد بود

تعرفه شماره (6) آمبولانس – اتومبیل های مخصوص حمل خون
و وسایل رادیولوژی و اتومبیل های آتش نشانی و اتومبیل های ویژه حمل
زباله و اتومبیل های خیابان پاک کن و مانند آنها
تعرفه حق بیمه این قبیل وسایل با توجه به نوع و ظرفیت آنها بمیزان 3 /1 حق بیمه مذکور در تعرفه مربوط احتساب میشود.

تعرفه شماره (7) انواع وسایل نقلیه کشاورزی و راهسازی و ساختمانی
تعرفه حق بیمه این قبیل وسایل به نسبت 3 /1 حق بیمه های مذکور در تعرفه شماره (4) احتساب میشود.

تبصره 1= در صورت اتصال یدک به وسائل نقلیه موتوری زمینی 15% اضافه نرخ بابت اتصال هر یدک دریافت میشود.

تبصره 2= در صورتیکه از سال ساخت وسیله نقلیه ده سال گذشته باشد 15% اضافه نرخ مطالبه میشود.

تبصره 3 = در صورتیکه وسایل نقلیه مشمول بیمه برای تعلیمات رانندگی بکار رود 15% اضافه نرخ منظور خواهد شد.

تبصره 4 = در مورد اتومبیلهائیکه برای مسابقات رانندگی و تند روی و شرط بندی بکار رود 50% اضافه نرخ و در مورد موتور سیکلت و دوچرخه های موتوری که در مسابقات بکار میرود 30% اضافه نرخ مطالبه خواهد شد.

تبصره 5= تقلیل نرخهای بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسایل نقلیه موتوری زمینی توسط سندیکای بیمه گران ایران بعمل خواهند آمد.

ماده 12) در صورتیکه در مدت اعتبار بیمه نامه خسارتی اعلام نشود و موجب پرداخت خسارتی از طرف بیمه گر نگردد هنگام تجدید بیمه نامه به بیمه گزار به میزان زیر تخفیف داده میشود.
برای یکسال 5% حق بیمه سالانه
برای دو سال 10% حق بیمه سالانه
برای سه سال 15% حق بیمه سالانه

ماده 13) در صورتیکه بیمه گذار مرتکب بیمهالاتی و بی احتیاطی های مکرر شود بنحوی که در مدت حداکثر یکسال اعتبار بیمه نامه موجب در خسارت و یا بیشتر شود و جمع خسارات از 80000 ریال تجاوز نماید 20% حق بیمه اضافه دریافت خواهد شد.

ماده 14= در صورتیکه قراردادهای بیمه مربوط به قانون بیمه اجباری برای مدت های کمتر از یکسال منعقد شود (بیمه کوتاه مدت) نرخ حق بیمه بشرح زیر خواهد بود.
تا پنج روز 5% حق بیمه سالانه
از شش روز تا 15 روز 10% حق بیمه سالانه
از 16 روز تا 30 روز 20% حق بیمه سالانه
از یک ماه تا دو ماه 30% حق بیمه سالانه
از دو ماه تا سه ماه 40% حق بیمه سالانه
از سه ماه تا چهار ماه 50% حق بیمه سالانه
از چهار ماه تا پنج ماه 60% حق بیمه سالانه
از پنج ماه تا ششماه 70% حق بیمه سالانه
از شش ماه تا نه ماه 85% حق بیمه سالانه
از نه ماه ببالا 100% حق بیمه سالانه

ماده 15) کسانیکه در اثر حوادث وسایل نقلیه موتوری بدیگران زیان بدنی وارد آورند موظفند کمکهای اولیه لازم را برای نجات مصدومین بعمل آورند و هزینه هایی که از این بابت متحمل میشوند تا میزان 20 درصد کل خسارت از طرف بیمه گر جبران خواهد شد.

ماده 16= سند حاکی از انعقاد قرارداد بیمه هنگام رانندگی باید همراه راننده باشد و در صورت تقاضای مامورین راهنمائی و رانندگی و پلیس راه ارائه گردد در غیر اینصورت از حرکت وسیله نقلیه جلوگیری خواهد شد.

ماده 17= مامورین و کارشناسان فنی ادارات راهنمائی و رانندگی و همچنین پلیس راه موظف به تهیه صورتمجلس و گزارش فنی در مورد حوادث وسایل نقلیه میباشند و مکلفند که گزارشهای خود را در نسخه های کافی تنظیم و یک نسخه از انرا بتقاضای ذینفع یا بیمه گربه متقاضی تسلیم نمایند.

ماده 18= شرکت سهامی بیمه ایران موظف است از طریق الحاق به قراردادهای بین المللی یا از طریق انعقاد قراردادهای لازم با شرکتهای بیمه خارجی و اعطاء نمایندگی ترتیب لازم برای بیمه اتومبیل هائی که از خارج وارد ایران میشوند بدهد.
شرکت سهامی بیمه ایران اسامی شرکتها و مؤسسات بیمه مورد قبول خود را در هر کشور تهیه و اعلام خواهد داشت.

ماده 19 ) بیمه نامه مربوط به بیمه اجباری شخص ثالث که بر اساس قانون بیمه اجباری مسئولیت مدنی دارندگان وسائل نقلیه موتوری زمینی در مقابل شخص ثالث مصوب 29 دیماه 1347 و قانون بیمه مصوب اردیبهشت 1316 و مقررات این آئین نامه از طرف شرکت سهامی بیمه ایران تنظیم میشود و کلیه شرکتهای بیمه مجاز مکلفند منحصراٌ طبق نمونه بیمه نامه تنظیم شده از طرف شرکت سهامی بیمه ایران قراردادهای بیمه شخص ثالث را صادر نمایند.