رأی شماره 1323 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری با موضوع تعارض آراء شعب 2 و 3 دیوان عدالت اداری در خصوص هزینه عائله مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین نامه اداری و استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیأت علمی دانشگاه/ دانشکده های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت

رأی شماره 1323 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری

موضوع: تعارض آراء شعب 2 و 3 دیوان عدالت اداری در خصوص هزینه عائله‌ مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه‌ بگیر مشمول آیین‌ نامه اداری و استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیأت علمی دانشگاه/ دانشکده ‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت

تاریخ دادنامه: 23 /5 /1397 شماره دادنامه: 1323 کلاسه پرونده: 1729 /97 مرجع رسیدگی: هیأت ‌عمومی دیوان عدالت اداری

اعلام کننده تعارض: خانم میترا بهشتی نژاد

موضوع: اعلام تعارض در آراء صادر شده از شعب دیوان عدالت اداری

مقدمه: به موجب بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب سال 1386 مقرر شده کارمندان زن شاغل مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که فاقد همسر بوده یا همسر آنان معمول و از کارافتاده شده یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند مستحق دریافت کمک هزینه عائله‌ مندی می‌ باشند. بند یاد شده مورد تفسیر مجلس شورای اسلامی قرار گرفت که حاصل از قانون تفسیر بند مذکور مصوب سال 1390 می‌ باشد که مقرر داشته زنان مجرد شاغل، از حق عائله‌ مندی برخوردار می‌ شوند. شاکیان از زنان مجرد شاغل در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان هستند و با استناد به قوانین یاد شده، الزام دانشگاه متبوعشان به پرداخت حق عائله‌ مندی از دیوان عدالت اداری درخواست کرده‌اند. شعب دیوان در رسیدگی به این گونه دادخواستها آراء معارض صادر می‌ کنند.

گردش ‌کار پرونده‌ ها و مشروح آراء به قرار زیر است:

الف: شعبـه 3 بدوی دیوان عـدالت اداری در رسیـدگی به پـرونـده شمـاره 9309980900300285 با موضوع دادخواست خانم بهجت امینی به طرفیت دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله‌مندی زنان از تاریخ 1 /1 /1391 به موجب دادنامه شماره 9509970900300099 ـ 8 /1 /1395 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:

نظر به اینکه بر اساس بند 4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری و قانون تفسیر بند4 ماده 68 قانون مدیریت خدمات کشوری مصوب 18 /11 /1390 کارمندان زن شاغل و بازنشسته و وظیفه ‌بگیر مشمول قانون مدیریت خدمات کشوری که دارای همسر نبوده و یا همسر آنان معلول یا از کارافتاده کلی می‌ باشد و یا خود به تنهایی متکفل مخارج فرزندان هستند از مزایای کمک هزینه عائله‌ مندی و اولاد برخوردار می‌ باشند و مطابق مشروح مذاکرات مجلس شورای اسلامی در خصوص قانون مذکور زنانی که ازدواج نکرده‌ اند یا ازدواج کرده‌ اند و از همسر خود جدا شده اند مشمول قانون موصوف هستند بنابراین با توجه به مراتب فوق ‌الاشاره و رأی وحدت رویه شماره 820 ـ 9 /11 /1391 و 394 ـ 29 /1 /1389 هیأت عمومی دیوان عدالت اداری و با عنایت به اینکه حسب سند کلی تصویر پیوست شاکی فاقد همسر می‌ باشد لذا شکایت شاکی وارد تشخیص و مستند به مواد 10 و 65 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به ورود شکایت شاکی صادر و اعلام می‌ نماید. رأی صادر شده ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در محاکم تجدیدنظر دیوان عدالت اداری می ‌باشد.

رأی مذکور به موجب رأی شماره 9509970956401566 ـ 7 /1 /1395 شعبه 14 تجدیدنظر دیوان عدالت اداری عیناً تأیید شده است.

ب: شعبه 2 بـدوی دیـوان عـدالت اداری در رسیـدگی بـه پرونده شماره 9309980900200173 با مـوضوع دادخـواست خـانم میتـرا بهشتی نژاد بـه طرفیت دانشگاه عـلوم پزشکی و خـدمات بهـداشتی درمانی اصفهان و به خواسته الزام به پرداخت حق عائله‌ مندی از تاریخ 1 /1 /1391 به موجب دادنامه شماره 9509970900200353ـ 3 /3 /1395 به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است:

با توجه به مفاد بند ب ماده 20 قانون برنامه پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی و اینکه از تاریخ 1 /1 /1391 آیین ‌نامه اداری و استخدامی کارکنان غیرهیأت علمی مصوب هیأت امنای مربوطه حاکمیت یافته است که به موجب تبصره 3 بند 5 ماده 54 آن، پرداخت کمک هزینه عائله‌ مندی به کارکنانی که ازدواج نکرده ‌اند و از جمله شاکی تجویز نشده است، لذا شاکی استحقاق دریافت کمک هزینه عائله ‌مندی از تاریخ فوق ‌الذکر به بعد را ندارد و مستنداً به مواد مذکور و ماده 10 و مفهوم مخالف ماده 11 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری حکم به رد شکایت صادر و اعلام می‌ گردد. این رأی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظر در شعب تجدیدنظر دیوان عدالت اداری است.

هیأت عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 23 /5 /1397 با حضور رئیس و معاونین دیوان عدالت اداری و رؤسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رأی مبادرت کرده است.

رأی هیأت عمومی

اولاً: تعارض در آراء محرز است.

ثانیاً: با توجه به اینکه مطابق بند (ب) ماده 20 قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب سال 1389 و ماده 1 قانون احکام دائمی برنامه‌ های توسعه کشور مصوب سال 1395 دانشگاهها و موسسات آموزش عالی بدون رعایت بعضی از قوانین از جمله قانون مدیریت خدمات کشوری بر اساس مصوبات هیأت امناء که به تأیید وزرای مربوطه می ‌رسد عمل می‌ کنند و در تبصره 3 بند 5 ماده 54 آیین ‌نامه اداری، استخدامی و تشکیلاتی کارکنان غیرهیأت علمی دانشگاه/ دانشکده ‌های علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی وابسته به وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، هزینه عائله‌ مندی کارمندان زن شاغل، بازنشسته، از کارافتاده و وظیفه بگیر مشمول آیین نامه که همسر ندارند منحصراً برای زنانی که همسر آنها فوت شده و یا زنانی که مطلقه شده اند در نظر گرفته است، بنابراین زنان شاغلی که فاقد همسر هستند و سابقه ازدواج ندارند مشمول دریافت کمک هزینه عائله مندی نیستند و رأی شعبه دوم دیوان عدالت اداری به شماره دادنامه 9509970900200353ـ 3 /3 /1395 که به رد شکایت صادر شده صحیح و موافق مقررات تشخیص شد. این رأی به استناد بند 2 ماده 12 و ماده 22 و ماده 89 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 برای شعب دیوان عدالت اداری و سایر مراجع اداری مربوط در موارد مشابه لازم الاتباع است.

رئیس هیأت عمومی دیوان عدالت اداری ـ محمدکاظم بهرامی