آئیننامه ترتیب تشکیل هیئتهای بازرسی در سازمان بازرسی کل کشور
مصوب 1358,05,06

هیئت وزیران دولت موقت جمهوری اسلامی ایران در جلسه مورخ 6/5/58 بنا به پیشنهاد وزارت دادگستری و باستناد ماده 9 لایحه قانونی راجع به تشکیل‌سازمان بازرسی کل کشور مصوب 8/12/1357 آئیننامه ترتیب تشکیل هیئت‌های بازرسی و طرز اجرای بازرسی و رسیدگی بشکایات در سازمان بازرسی کل‌کشور را بشرح زیر تصویب نمودند:

ماده 1 - سازمان بازرسی کل کشور مشتمل بر دو قسمت است:
‌اول - قسمت بازرسی وزارتخانه‌ها و مؤسسات و سازمانهای مندرج در ماده یک لایحه قانونی راجع به تشکیل سازمان بازرسی کل کشور و اعزام هیئتهای‌بازرسی.
‌دوم - قسمت رسیدگی به شکایات و اعلامات و گزارشها
‌رئیس هر قسمت از بین قضات واجد شرایط مندرج در ماده 4 لایحه قانونی از طرف وزیر دادگستری انتخاب میشود.

ماده 2 - هر کس می‌تواند شکایات خود را از وزارتخانه‌ها و سازمانها و مؤسسات مذکور در ماده یک لایحه قانونی و کارکنان آنها در امور مربوط به وظایفی که بر‌عهده دارند مستقیماً به سازمان بازرسی کل کشور ارسال و یا تسلیم نماید.

ماده 3 - شکایات و اعلامات باید کتبی و مدلل باشد. در صورتیکه شکایت شفاهاً اظهار شود اظهارات شاکی و اعلام کننده در صورتمجلس درج و به امضای او‌میرسد.

ماده 4 - سازمان بازرسی کل کشور به شکایات و اعلامات واصله در حدود وظائف خود رسیدگی کرده و چنانچه تشخیص دهد که تخلف اداری یا قضایی یا بزه‌عمومی واقع شده، رسیدگی را به مرجع صلاحیتدار ارجاع میکند. و نیز می‌تواند عندالاقتضاء بررسی و رسیدگی مقدماتی به موارد اعلام شده را به مراجع‌مربوطه محول نماید مراجع مزبور مکلفند سریعاً بر طبق مقررات اقدام و نتیجه را به سازمان بازرس یکل کشور اعلام نمایند.

ماده 5 - اگر رسیدگی به شکایات خارج از وظایف سازمان بازرسی کل کشور باشد مراتب با ذکر علت به شاکی اعلام و شکوایه بایگانی می‌شود.

ماده 6 - در صورتیکه تشخیص داده شود شکایات ناشی از نارسایی مقررات یا نواقص و معایب تشکیلات اداری است مراتب پس از بررسی با اظهار نظر‌متضمن پیشنهاد تصحیح یا تکمیل مقررات و رفع نواقص بمراجع مسئول اعلام می‌گردد. مراجع مزبور باید پیشنهادات را مورد توجه قرار داده و نتیجه اقدام را‌به سازمان بازرسی کل کشور گزارش دهند.

ماده 7 - در موادی که اظهار نظر مستلزم جلب نظر متخصص یا کارشناس باشد از متخصص یا کارشناس دعوت بعمل می‌آید. حق‌الزحمه متخصصان و‌کارشناسان با توجه به میزان کاری که انجام خواهند داد از طرف سازمان بازرسی کل کشور یا سازمان و مؤسسه مربوطه پرداخت خواهد شد.

ماده 8 - سازمان بازرسی کل کشور در صورتیکه دولت بخواهد، موظف است علل ظهور وقایع و پیش‌آمدهای مهمه را که در امور کشور یا یک قسمت بخصوص مؤثر باشد بطریق مقتضی مورد بررسی قرارداده و درباره آنها تحقیقات لازم بعمل آورده و چگونگی را باستحضار دولت برساند.

ماده 9 - سازمان بازرسی کل کشور قضایای مهمه را که در ضمن بازرسی از آن اطلاع حاصل مینماید و استحضار دولت از آنها لازم و مفید باشد از طریق وزیر‌دادگستری به هیئت دولت گزارش خواهد داد.

تشکیل هیئتهای بازرسی

ماده 10 - در حوزه هر استان لااقل سالی یکبار هیئتهای بازرسی مرکب از کارکنان بصیر و مورد اعتماد وزارتخانه‌ها و مؤسسات و سازمانهای مندرج در ماده 1‌لایحه قانونی بدستور سازمان بازرسی کل کشور برای رسیدگی به اوضاع و احوال عمومی و وضع مؤسسات و سازمانهای مشمول لایحه قانونی راجع به‌تشکیل سازمان بازرسی کل کشور در مرکز و شهرستانها تعیین و اعزام خواهند شد. علاوه بر آن هر موقع که تشکیل و اعزام هیئت بازرسی ضرورت پیدا کند وزیر‌دادگستری یا معاون او عده اعضای هیئت را تعیین و در انتخاب و اعزام آنها اقدام خواهد نمود.

ماده 11 - احکام مأموریت مأمورین فوق از طرف وزیر دادگستری که ریاست بازرسی کل کشور را بعهده دارد یا معاون او صادر و در احکام صادره حوزه‌مأموریت و مواردیکه باید مورد رسیدگی قرار گیرد صریحاً تعیین خواهد شد.

ماده 12 - در موادی که سازمان بازرسی کل کشور برای تحقیق و رسیدگی موضوعی بیکی از کارکنان مؤسسات و سازمانهای مندرج در ماده یک لایحه قانونی،‌نمایندگی میدهد نیز به طریق فوق عمل خواهد شد.

ماده 13 - کسانیکه به عضویت هیئت بازرسی انتخاب میشوند یا سازمان بازرسی کل کشور به آنها نمایندگی میدهد مکلف به قبول بوده و از تاریخ صدور‌ابلاغ تا پایان کار تحت نظر سازمان بازرسی کل کشور انجام وظیفه خواهند نمود و در مدت مزبور از طرف وزارتخانه یا سازمان یا مؤسسه متبوع کاری به آنان‌ارجاع نخواهد شد.

ماده 14 - اعضاء هیئتهای بازرسی پس از ورود به حوزه مأموریت تحت هدایت و راهنمائی رئیس هیئت که از بین قضات انتخاب میشود وظایف خود را انجام‌خواهند داد و تقسیم کار بین آنها به عهده رئیس هیئت است.

ماده 15 - چنانچه هیئت بازرسی یا نمایندگان بازرسی کل کشور و بازرسان ضمن انجام مأموریت مواجه با موضوعاتی شوند که واجد اهمیت بوده ولی در احکام‌مأموریت آنها منظور نشده است بایستی فوراً مراتب را به سازمان بازرسی کل کشور گزارش داده کسب تکلیف نمایند.

ماده 16 - هیأتهای بازرسی و بازرسان و نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور ورود خود را بهر حوزه بلافاصله پس از ورود تلگرافی اطلاع داده و گزارش‌کارهای خود را نیز بتدریج به سازمان بازرسی کل کشور ارسال خواهند داشت بنحویکه در هر حال سازمان بازرسی کل کشور از جریان کارها و محل توقف‌آنها اطلاع داشته باشد و بعد از خاتمه مأموریت نیز گزارش جامعی تهیه و تسلیم خواهند نمود.

ماده 17 - در موادیکه هیئت بازرسی برکناری موقت کارمندان اداری را از شغلی که دارند لازم داند پس از اقدام مراتب را با ذکر دلائل لزوم برکناری موقت‌کارمند به سازمان بازرسی کل کشور گزارش خواهد داد و باید ترتیبی بدهد که امور مربوط به کارمند برکنار شده مختل نماند.

ماده 18 - هیأت بازرسی و بازرسان یا نمایندگان سازمان بازرسی کل کشور نباید در اموریکه جنبه خصوصی دارند مداخله نماید و ورود در اختلافات و‌منازعات بین اشخاص خارج از حدود وظیفه آنان است.

ماده 19 - هیئتهای بازرسی محل کار خود را در یکی از سازمانها یا مؤسسات مندرج در ماده یک لایحه قانونی راجع به تشکیل سازمان بازرسی کل کشور که‌متناسب باشد قرار خواهند داد و عالیترین مأمور کشوری هر محل موجبات این امر را فراهم خواهد نمود.