آیین نامه اجرای قانون مطبوعات
مصوب سوم دی ماه 1321

ماده 1 ـ طبق ماده اول قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه 1321 هیچ‌کس حق ندارد خود را صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجله‌ای معرفی کند که پیش از تاریخ سوم دی ماه 1321 در تهران یا در شهرستانها منتشر می‌شده یا مجاز بوده است که منتشر شود مگر اینکه یکی از این سمت‌ها را طبق مقررات این آئین‌نامه از این به بعد تحصیل نماید.

ماده 2 ـ صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر ممکن است شخص واحد و یا اشخاص جداگانه باشند. در هر صورت باید شخص واحد یا اشخاص مختلف بودن آنها در تقاضانامه و در امتیازنامه قید گردد و هرگونه تبدیل و تغییر در مورد آنها موکول به اجازه و تصویب شورایعالی فرهنگ است.
از حیث شایستگی اخلاقی و سرمایه علمی و تمکن مالی دارای شرایط زیر باشد.

تبصره ـ وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی در صورتی که بخواهند نشریه مرتبی داشته باشند باید یک مدیر و یک سردبیر واجد شرایط معرفی کنند.

ماده 3 ـ صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه یا مجله یا هر نوع نشریه مرتب دیگر باید علاوه بر تابعیت ایران و داشتن لااقل 30 سال و محکوم نبودن به جنحه و جنایت از حیث شایستگی اخلاقی و سرمایه علمی و تمکن مالی دارای شرایط زیر باشد.

الف ـ شایستگی اخلاق

ماده 4 ـ صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیر روزنامه و مجله و هر نوع نشریه مرتب باید دارای سوء شهرت نبوده و از رذائل تقلب و کلاهبرداری و سابقه به اعمال خلاف وطن‌پرستی و هر نوع رفتار زائل‌کننده شرافت مبرا باشد.

ب ـ سرمایه علمی

ماده 5 ـ تقاضاکننده امتیاز روزنامه یا مجله یا هرگونه نشریه مرتب باید دارای گواهینامه دوره دوم متوسطه بوده یا از عهده امتحان مواد زیر برآید.
1ـ زبان و ادبیات فارسی در حدود سال 6 متوسطه ادبی.
2ـ تاریخ و جغرافیای ایران در حدود سه سال اول متوسطه.
3ـ تاریخ و جغرافیای مختصر عالم

ماده 6 ـ مدیر و سردبیر هر کدام باید دارای دانشنامه لیسانس یا معادل آن در ادبیات یا حقوق یا فلسفه و علوم اجتماعی یا دارای دانشنامه دکتری بوده یا از عهده امتحانی برآید که مواد آن عبارت خواهد بود از تاریخ و جغرافیا و کلیات فلسفه و یک زبان خارجه و تاریخ ادبیات ایران و قرائت متون فارسی در حدود برنامه دانشکده ادبیات و نوشتن یک مقاله اجتماعی و یک مقاله ادبی قابل قبول در حضور هیئت ممتحنه. در مورد روزنامه‌ها و مجلات فنی داشتن گواهینامه متوسطه کامل ادبی یا گذراندن امتحانی در حدود آن و داشتن دانشنامه لیسانس در آن فن یا گذراندن امتحان در حدود آن.

ماده 7 ـ کسانی که به فضل و دانش مشهور هستند و از خود تا این تاریخ تألیفاتی دارند که به طبع رسیده می‌توانند تألیفات خود را به شورای عالی فرهنگ عرضه داشته تقاضای معافیت از رعایت مواد 5 و 7 این آئین‌نامه بنمایند. هیئت رسیدگی نظر خود را در این خصوص به شورای عالی فرهنگ اطلاع خواهد داد و رأی شورا قاطع خواهد بود.

-تبصره ماده 7 آئین نامه قانون مطبوعات کسانیکه قبل از قانون مطبوعات مصوب سوم دیماه مقالات سودمندی در مجله یا روزنامه که صاحب امتیاز آن بوده اند در یکی از شهرستانها منتشر کرده باشند نیز میتوانند تقاضای معافیت از رعایت مواد 5و6 این آئین نامه را بنمایند بشرط آنکه مجله یا روزنامه مزبور تا آذر ماه 1331 دائر بوده باشد اداره فرهنگ شهرستان نطنز شورای فرهنگ محل را در صورتیکه شورا در محل نباشد نظر خود را بشورای عالی فرهنگ خواهد فرستاد و رأی این شورا قاطع خواهد بود.
کسانیکه بطریق مذکور در این تبصره صاحب امتیاز یا مدیر و سردبیر شناخته شوند چنانچه بعداً بخواهند یکی از این سمت ها را در روزنامه یا مجله ای که در تهران منتشر میشود حائز گردند رعایت مواد 5و6 این آئین نامه درباره آنها نیز الزامی خواهد بود.

ج ـ توانائی مالی

ماده 8 ـ تقاضاکننده امتیاز مکلف است در ضمن تقاضا توانائی مالی خود را به قرار زیر تضمین کند:
1ـ برای نشر روزنامه مخارج 30 شماره به فرض اینکه هر شماره دوهزار نسخه چاپ شود.
2ـ برای نشر مجله مخارج 6 شماره به فرض اینکه هر شماره 500 نسخه چاپ شود.

ماده 9 ـ هرکس تقاضای امتیاز روزنامه یا مجله می‌کند یا کسی را به سمت مدیری یا سردبیری نشریه خود معرفی می‌نماید باید تقاضانامه به ضمیمه مدارک زیر:
1ـ دو قطعه عکس.
2ـ دو رونوشت گواهی شده شناسنامه.
3ـ گواهینامه نداشتن پیشینه بد.
4 ـ مدارک اعتبار بانکی که توانائی مالی تقاضاکننده را برساند (در مورد تقاضای امتیاز)
5 ـ مدارک علمی و غیره (در صورتی که داشته باشد)
در تهران به اداره کل نگارش وزارت فرهنگ و در شهرستانها به اداره فرهنگ محل تسلیم نموده رسید دریافت دارد.

تبصره ـ تمام تقاضاهائی که تا این تاریخ به وزارت فرهنگ فرستاده شده خالی از اعتبار است و تقاضاها باید با رعایت مواد این آئین‌نامه تجدید شود.

ماده 10 ـ تقاضاکننده امتیاز باید در تقاضانامه خود قید کند که روزنامه یا مجله‌اش در کدام شهر منتشر خواهد شد امتیاز یا اجازه مدیری و سردبیری که از طرف شورای‌عالی فرهنگ صادر می‌شود فقط برای همان شهر و همان روزنامه یا مجله مورد تقاضا معتبر خواهد بود.

ماده 11 ـ پرونده حاوی تقاضانامه و مدارک ضمیمه آن از طرف اداره کل نگارش به هیئت رسیدگی مذکور در ماده 14 فرستاده می‌شود و آن هیئت برای تحقیق و رسیدگی و اظهارنظر منتهی ده روز مهلت خواهند داشت.

ماده 12 ـ برای تشخیص شایستگی اخلاقی و معلومات و توانائی مالی تقاضاکنندگان که در موارد 4 تا 12 مقرر شده است در تهران هر دو ماه یک مرتبه در هفته اول ماه شورایعالی فرهنگ دو تن از کارمندان خود و یک تن از استادان دانشگاه انتخاب می‌نماید و آنها با رئیس یا نماینده اداره کل تبلیغات و انتشارات و رئیس اداره کل نگارش وزارت فرهنگ هیئتی را به نام هیئت رسیدگی تشکیل خواهند داد.
هیئت رسیدگی می‌تواند در هر مورد می‌تواند در هر مورد که مقتضی بداند دو یا چهار نفر از کارشناسان و دانشمندان را نیز به خود ضمیمه نماید عده اعضای هیئت همیشه باید فرد باشد.

تبصره (منسوخه 30/04/1327)ـ حق‌الزحمه عضویت هیئت رسیدگی از طرف هیئت‌وزیران معین خواهد شد.

ماده 13 ـ نظر هیئت رسیدگی اعم از رد یا قبول در جلسه رسمی شورای عالی فرهنگ مطرح گردیده و پس از مطالعه لازم به اکثریت آراء نصف به علاوه یک همه کارمندان رسمی شورای‌عالی که در این مورد رأی مخفی خواهند داد رد یا تأیید خواهند شد هرگاه شورای‌عالی فرهنگ تحقیقات هیئت رسیدگی را کافی نداند پرونده تقاضاکننده را فقط برای یک بار برای تجدیدنظر به آن هیئت اعاده می‌دهد و رأی قطعی خود را به بعد از وصول نظری که دوباره از طرف هیئت رسیدگی اظهار خواهد شد موکول می‌دارد.

ماده 14 ـ تقاضاهائی که در شهرستانها به ادارات فرهنگ می‌رسد در شعب شورای‌عالی فرهنگ مورد بررسی ابتدائی قرارگرفته و نظر آن شعب در صورتی که مثبت باشد با پرونده کامل تقاضاکننده به تهران فرستاده می‌شود و در شورای‌عالی فرهنگ درباره آن به طریق مذکور در ماده 13 رأی گرفته خواهد شد چگونگی رسیدگی ابتدائی مذکور فوق طبق آئین‌نامه مصوب شورای عالی فرهنگ خواهد بود.

تبصره(اصلاحی 30/04/1327)-در مورد سلب صلاحیت اخلاقی همچنین در مورد اشخاصیکه درخواست صدور امتیاز روزنامه یا مجله نموده و در شورای‌عالی فرهنگ رد شده است هرگاه لااقل 6 ماه از تاریخ رأی باعلام الغاء امتیاز یا رد درخواست امتیاز روزنامه یا مجله گذشته باشد و دو نفر از اعضای شورایعالی فرهنگ تقاضای تجدیدنظر در آن رأی را بنمایند شوری می‌تواند نسبت برأیی که داده تجدیدنظر نماید و در هر حال رأی به اعلام الغاء امتیاز یا تجدیدنظر با همان ترتیبی که نسبت باعطای امتیاز مقرر است داده خواهد شد.

ماده 15 ـ تمکن مالی و صلاحیت علمی و اخلاقی صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر باید در تمام مدتی که روزنامه یا مجله آنها منتشر می‌شود باقی و برقرار باشد و با زوال یکی از آنها صلاحیتها امتیاز یا اجازه مدیری یا سردبیری به خودی خود لغو می‌شود.
در صورت فوت صاحب امتیاز نام آن روزنامه برای ورثه مذکور بلافصل قانونی او محفوظ می‌ماند و امتیاز آن به یکی از آنها یا کسی که از طرف آنها معرفی شود در صورتی که واجد شرایط باشند داده خواهد شد.

ماده 16 ـ دولت با تحصیل مدارک و دلائلی ‌که زوال یکی از صلاحیتهای صاحب امتیاز یا مدیر یا سردبیری را برساند هر موقع می‌تواند از شورای فرهنگ تقاضای تجدیدنظر در امتیاز یا اجازه صادره را بنماید.
صاحب امتیاز نیز مکلف است که در صورت زوال صلاحیت مدیر یا سردبیر نشریه خود مراتب را به شورای‌عالی فرهنگ اعلام و برای جانشین آنها کسب اجازه نماید.

ماده 17 ـ امتیاز روزنامه‌ها و مجلاتی را که تاکنون منتشر می‌شده‌اند از این تاریخ تا مدت 5 سال فقط دارندگان سابق آنها و یا کسانی که از طرف آنها مأذون می‌باشند می‌توانند به شرط دارابودن صلاحیتهای مندرج در این آئین‌نامه با تصویب شورای عالی فرهنگ تجدید یا تحصیل نمایند.

ماده 18 ـ شورای عالی فرهنگ اسامی نامناسب را رد خواهد کرد.

ماده 19 ـ مدت اعتبار امتیاز برای انتشار نخستین شماره روزنامه یا مجله یکسال است. چنانچه در این مدت مجله یا روزنامه منتشر نشد امتیاز خود به خود لغو می‌شود.

ماده 20 ـ صاحب امتیاز و مدیر و سردبیر روزنامه یا مجله در مورد جرائم مطبوعاتی و موارد مندرج در ماده دوم قانون مطبوعات مصوب سوم دی ماه 1321 مسئولیت مشترک دارند.

آئین‌نامه فوق مشتمل بر 20 ماده که شورای‌عالی فرهنگ تنظیم و پیشنهاد نموده در جلسه چهاردهم دیماه 1321 به تصویب هیئت ‌وزیران رسیده و مقرر گردید فوری به موقع اجرا گذارده شود.