آئین نامه اجرائی ماده 1 قانون سپاه ترویج و آبادانی
مصوب 1344,11,23

هیئت وزیران در جلسه مورخ 23/11/44 بنا به پیشنهاد وزارت کشاورزی و موافقت وزارتخانه‏های آبادانی و مسکن و اقتصاد باستناد ماده 1 قانون سپاه ترویج و آبادانی مصوب 1322 دیماه 1343 آئین‏نامه وظایف سپاه ترویج و آبادانی را مشتمل بر 19 ماده تصویب نمودند.

فصل اول
وظایف آن دسته از سپاهیان ترویج و آبادانی که در وزارت کشاورزی بترویج فنون مختلف کشاورزی اشتغال خواهند داشت.

ماده 1 ) سپاهیان ترویج و آبادانی که برای ترویج کشاورزی و خدمت در روستاها گسیل میگردند برحسب درجه تحصیلات و نوع وظایفی که بآنان محول میگردد بدو دسته تقسیم میگردند:
الف ـ مروجان با تحصیلات دیپلم کامل متوسطه یا معادل آن.
ب ـ سرپرستان فنی با حداقل تحصیلات لیسانس و یا معادل آن.

ماده 2 ) وظایف مروجان سپاه ترویج و آبادانی عبارت است از:
الف ـ اجرای برنامه‌های توسعه کشاورزی و آبادانی در دهات بترتیبی که هدفهای مذکور در ماده 1 قانون تشکیل سپاه ترویج و آبادانی تحقق پذیرد.
ب ـ تهیه و تنظیم تعرفه دهات حوزه‌های ترویجی بر طبق پرسش‏نامه‌هائی که از طرف سازمان ترویج وزارت کشاورزی در اختیار افراد سپاهیان ترویج و آبادانی گذاشته خواهد شد بمنظور آشنائی کامل به اوضاع و احوال ده و جمع آوری اطلاعات لازم از مسائل و مشکلات موجود در دهات جهت تهیه طرح و تنظیم برنامه سالیانه.
ج ـ تهیه و تنظیم و اجرای برنامه‌های توسعه کشاورزی سالانه برای هر یک از دهات حوزه ترویج و آبادانی طبق فرم‌هائی که از طرف سازمان ترویج کشاورزی در اختیار افراد سپاه ترویج و آبادانی گذاشته خواهد شد بمنظور تعیین اقداماتی که در جهت اجرای ماده 1 قانون بایستی انجام گیرد این برنامه‌ها در درجه اول شامل مبارزه با آفات مهم نباتی تلقیح دامها برای پیشگیری از امراض دامی و تشخیص و معالجه بعضی از امراض مهم و شایع دامی با هدایت دکتران دامپزشک ایجاد قطعات نمایشی ـ استفاده از کود شیمیائی و بذر مرغوب و بالاخره تلقیح مصنوعی دامها میباشد.
ضمناً اقدامات لازم برای آشنائی کشاورزان بروشهای صحیح زراعت و دامداری از طریق انتشار نشریه‌های ترویجی و نشان دادن فیلم و نظایر آن و همچنین کوشش در توسعه و رفع نقائص کار صنایع روستائی محلی با همکاری مرکز صنایع کوچک و دستی وزارت اقتصاد.

ماده 3 ـ سرپرستان ترویج حوزه‌های ترویج و آبادانی کشور بگروههای چند نفری متشکل از کارشناسان مختلفه کشاورزی تقسیم بندی میشوند و هر گروه سرپرستی و نظارت در اجرای برنامه‌های مربوط به تعدادی از سپاهیان دیپلمه ترویج و آبادانی را بسته به بزرگی دهات و فواصل بین قراء و مزارع به عهده خواهند داشت و وظایف آنها عبارت است از:
الف ـ رسیدگی پرسشنامه‌های دهات که از طرف مروجان حوزه سرپرستی تنظیم گردیده و در صورت احتیاج کمک بتنظیم و تصحیح پرسشنامه‌ها و تأیید آنها.
ب ـ رسیدگی و نظارت برنامه‌های سالانه سپاهیان حوزه سرپرستی در دهات و در صورت احتیاج کمک به تنظیم و تصحیح برنامه‌ها و تأیید آنها.
ج ـ مراقبت در تنظیم برنامه کار ماهانه هر سپاهی و کارهائی که با اقتضای فصل و تناسب آن با احتیاجات ساکنین دهات حوزه سرپرستی خود را طی ماه انجام می‌دهد.
د ـ سرپرستان وظیفه دار خواهند بود که از نظر فنی بمروجان کشاورزی نیز کمک نموده و مروجان نیز متقابلا مشکلات فنی حوزه خود را با گروه‌های سرپرستی در میان گذارند.
ھ ـ در مورد مبارزه با آفات سرپرستان وظیفه‏دار خواهند بود که به‌آفات مهم منطقه در درجه اول توجه نمایند.

ماده 4 ـ در هر استان یک یا چند نفر از مسئولان ادارات ترویج شهرستان بسمت راهنما از طرف سازمان ترویج انتخاب میشوند که تحت نظر رئیس اداره ترویج استان با گروههای سرپرستی سپاه ترویج و آبادانی و همچنین سپاهیان مروج آبادانی همکاری و دراجرای برنامه‌ها آنها را راهنمائی کنند.

ماده 5 ـ اجرای برنامه‌ها و نحوه پیشرفت کار افراد سپاهیان ترویج و آبادانی مرتباً از طرف رؤسای ترویج کشاورزی شهرستانها از طریق رئیس اداره ترویج استان به سازمان ترویج کشاورزی مرکز گزارش خواهد شد. و سازمان ترویج کشاورزی مسائل مربوط به صنایع روستائی را با مرکز صنایع کوچک دستی وزارت اقتصاد در میان خواهد گذاشت.

ماده 6 ـ سپاهیان مروج مکاتبات خود را از طریق گروه سرپرستی سپاه ترویج و آبادانی مربوط به سازمان ترویج وزارت کشاورزی در مرکز ارسال خواهند داشت.

ماده 7 ـ افراد گروه سرپرستی سپاه ترویج و آبادانی برای رفع نقائص فنی کار باداره ترویج استان مراجعه مینمایند ادارات ترویج استانها موظفند برای انجام درخواستهای سپاهیان ترویج و آبادانی بسرعت طبق مقررات و دستورات مربوطه اقدام و نتیجه را به درخواست کننده اعلام کنند.

ماده 8 ـ هرگاه بتشخیص سازمان ترویج وزارت کشاورزی هر یک از سپاهیان ترویج و آبادانی نتوانند وظایف محوله را انجام دهند برای جلوگیری از اتلاف وقت و هزینه‌های جاری آنان را تحت نظر یکی از مروجان کشاورزی با سابقه برای خدمت در حوزه ترویجی خواهد گمارد.

ماده 9 ـ بمنظور تمرکز امور آموزش کشاورزان کلیه وظایفی که بموجب این آئین نامه تعیین گردیده منحصراً جزء وظایف مأمورین سازمان ترویج وزارت کشاورزی و افراد سپاهیان ترویج و آبادانی می‌باشد.

فصل دوم
وظائف آن دسته از سپاهیان ترویج و آبادانی که بر طبق تبصره 2 ماده 2 قانون تشکیل سپاه ترویج و آبادانی در اختیار وزارت آبادانی و مسکن گذارده خواهند شد.

ماده 10 ـ وظایف سپاهیان ترویج و آبادانی در اختیار وزارت آبادانی و مسکن گذارده خواهند شد عبارتست از:
الف ـ اجرای برنامه‌های آبادانی روستائی از سطح بخش بپائین که از طرف وزارت آبادانی و مسکن تهیه میشود. این برنامه شامل دهسازی و ساختمان‌های عمومی و راههای فرعی و ساختمان‌های حفاظی و تأمین برق مساکن روستائی خواهد بود.
ب ـ راهنمائی و کمک بروستائیان در امور مربوط به آبادانی روی اصل خودیاری و استفاده از نیروهای انسانی و احیاناً مالی موجود در روستاها برای اجرای برنامه‌های آبادانی موضوع بند الف این ماده بخصوص مساکن روستائی با همکاری سرپرستان ترویج کشاورزی سپاه ترویج و آبادانی.
ج ـ مطالعه در مصالح ساختمانی محلی و کوشش برای یافتن مصالح بهتر و ارزانتر و تشویق و کمک بساختن کوره‌های تهیه آجر و گچ و مصالح ساختمانی.
د ـ تهیه مشخصات دهات حوزه فعالیت سپاهیان ترویج و آبادانی از نظر امکان اجرای طرحهای نوسازی و آبادانی روستاها موضوع بند الف این آئین نامه بر طبق پرسشنامه‌هائیکه از طرف وزارت آبادانی و مسکن تهیه و در اختیار سپاهیان قرار داده خواهد شد.

ماده 11 ـ رؤسای دفاتر فنی هر استان یا فرمانداریکل باید با همکاری یکنفر مهندس که از مرکز مأمور خواهد شد پیش از شروع بکار هر سپاهی برنامه کار او را تنظیم و پس از تائید کمیته هم آهنگی برنامه‌های سپاهیان را در استان یا فرمانداریکل مربوطه برای رسیدگی بوزارت آبادانی و مسکن ارسال نمایند.
از کلیه برنامه‌های آبادانی که به سپاهیان ابلاغ میشود یک نسخه توسط وزارت آبادانی و مسکن به کمیته هم آهنگی امور سپاه ترویج و آبادانی ارسال میگردد.

ماده 12 ـ هر سپاهی باید نقائص و اشکالات کار خود را کتباً بدفتر فنی اعلام نماید و در صورتی که حداکثر تا 5 روز تقاضای او مورد رسیدگی قرار نگرفت مراتب را بوزارت آبادانی و مسکن گزارش نماید.

ماده 13 ـ هر سپاهی موظف است که یکماه قبل از خاتمه خدمت گزارشی از کارهائی که انجام داده و همچنین پیشنهادها و نظریات خود را روی فرم مربوطه تهیه و بوزارت آبادانی و مسکن ارسال دارد.

فصل سوم
وظایف آن دسته از سپاهیان ترویج و آبادانی که در اختیار وزارت اقتصاد گذارده خواهد شد.

ماده 14 ـ وظائف سپاهیان ترویج و آبادانی که در اختیار وزارت اقتصاد گذارده میشوند عبارت است از:
الف ـ جمع آوری آمار صنایع دستی و روستائی و تجهیز نیروی بیکاران فصلی در دهات و توسعه صنایع محلی و ایجاد صنایع دستی جدید.
ب ـ تعلیم روشهای صحیح تولید صنایع کوچک و دستی در سطح ده و کوشش در افزایش صنایع محلی و بکار انداختن وسائل فنی بهتر و ایجاد مهارت بیشتر برای تولید کنندگان.
ج ـ نظارت در اجرای طرحهائی که بمنظور توسعه و بهبود صنایع دستی و استاندارد کردن محصولات و مصنوعات مختلفه در سطح ده بموقع عمل گذاشته خواهد شد و تحقیق درباره روشهای تولید و میزان منابع نیرو و مواد خام.
د ـ کمکهای علمی و فنی در راه تجهیز وسائل طبقه بندی و بسته بندی تولیدات در مراکز روستائی و راهنمائی و آشنا کردن تولید کنندگان به اجرای برنامه‌های استاندارد کردن تولیدات در کارگاه‌های سطح ده.
ھ ـ رسیدگی و تطبیق مشخصات کالاهای صادراتی با استانداردهای تعیین شده در دهات نواحی مرزی.
و ـ اجرای مقررات قانون اوزان و مقیاسها مصوب 18 دیماه هزار و سیصد و یازده از سطح بخش به پائین.

ماده 15 ـ وزارت اقتصاد مجاز است بنا بدرخواست مؤسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران عده ای از مهندسان برق ـ مکانیک ـ شیمی ـ معدن ـ ساختمان را که طبق تبصره 2 از ماده 2 قانون سپاه ترویج و آبادانی در اختیار میگیرد و همچنین عده ای از مهندسان کشاورزی و دکتران دامپزشک زائد بر احتیاجات وزارت کشاورزی که توسط وزارت مزبور به وزارت اقتصاد معرفی میشوند برای اجرای وظائفی که بعهده مؤسسه مزبور محول میباشد در اختیار مؤسسه استاندارد قرار دهد.

فصل چهارم ـ مقررات عمومی

ماده 16 ـ در اجرای ماده یک قانون تشکیل سپاه ترویج و آبادانی بمنظور نظارت بر اجرای دقیق و صحیح کلیه برنامه‌های ترویجی و آبادانی از سطح بخش به پائین وزارتخانه‌های آبادانی و مسکن و اقتصاد برنامه‌های خود را که از طریق سپاهیان ترویج و آبادانی دهات اجراء مینمایند باید برای اطلاع به سازمان ترویج وزارت کشاورزی ارسال دارند.

ماده 17 ـ برنامه‌های سالانه افراد سپاه ترویج و آبادانی که از طرف وزارتخانه‌های آبادانی و مسکن و اقتصاد تهیه میشود در کمیته دائمی هم آهنگی که مرکب از نمایندگان وزارتخانه‌های کشاورزی و آبادانی و مسکن و اقتصاد بوده و در سازمان ترویج وزارت کشاورزی تشکیل خواهد گردید بررسی و تصویب میشود.

تبصره 1 ـ تاریخ تشکیل جلسات این کمیته از طرف مدیر کل سازمان ترویج وزارت کشاورزی اعلام میشود ولی بهر حال تعداد جلسات در هر ماه کمتر از یک جلسه نخواهد بود.

ماده 18 ـ بمنظور بررسی و تصویب و هم آهنگی برنامه‌های ترویجی کشاورزی و آبادانی در روستاها در هر استان و فرمانداری کل و فرمانداری مستقل کمیته ای بنام کمیته هم آهنگی برنامه‌های سپاهیان ترویج و آبادانی با شرکت رئیس اداره ترویج کشاورزی و رئیس دفتر فنی و رئیس اداره اقتصاد و رئیس اداره استاندارد و مهندس مأمور وزارت آبادانی و مسکن در اداره ترویج استان محل تشکیل میگردد رئیس اداره ترویج کشاورزی سمت دبیر کمیته را داشته و برای دعوت کمیته در مواقع لازم اقدام خواهد نمود. در مواردی که یک یا چند نفر از اعضاء برای شرکت در کمیته در محل نباشند کمیته با شرکت رئیس اداره ترویج و رئیس دفتر فنی بنمایندگی وزارت آبادانی و مسکن و رئیس اداره اقتصاد تشکیل جلسه خواهد داد.

وزیر مشاور – دکتر محمود کاشفیان