نظامنامه اجراء قانون انحصار تجارت خارجی مصوب 19 تیرماه 1311

هیئت‌وزراء در جلسه 15بهمن ماه 1311 نظامنامه اجرائیه قانون انحصار تجارت خارجی مصوب 19 تیرماه 1311 را بشرح ذیل تصویب نمودند

نظامنامه اجراء قانون انحصار تجارت خارجی مصوب 19 تیرماه 311

فصل اول ـ کلیات

ماده اول ـ در هر گمرکخانه که اداره کل تجارت مقتضی بداند کمیسیونی بنام کمیسیون انحصار تجارت خارجی مرکب از نماینده اداره کل تجارت و رئیس گمرک محل یا نماینده که رئیس گمرک تعیین نماید تشکیل می‌شود که در حدود مقررات قانون انحصار تجارت خارجی و نظامات مربوط بان تحت تعلیمات ریاست اداره کل تجارت وظایف ذیل را انجام دهند:
1) تقویم اجناس صدوری و ورودی در صورتی که مابین مقوم گمرک و صاحب مال یا نماینده او راجع بقیمت آن اجناس اختلاف حاصل کردد[گردد]
2) اخذ تعهد فروش اسعار خارجی و دادن تصدیق صدور
3) دادن جواز ورود
کلیه اوراق تصدیق صدور و جواز ورود باید بامضای هر دو عضو و بمهر کمسیون[کمیسیون] برسد
ریاست کمیسیون مزبور با نماینده اداره کل تجارت است مگر در موقعیکه رئیس گمرک شخصا عضو کمیسیون بوده و رتبه او بالاتر از رتبه نماینده اداره کل تجارت باشد که در این صورت ریاست کمیسیون با رئیس گمرک است

تبصره ـ در گمرک‌خانه‌هائیکه اداره کل تجارت تعیین نماینده نکرده و کمیسیون تشکیل نشده باشد وظایف مذکوره در این نظامنامه (باستثنای دادن جواز ورود) مستقلا به عهده رئیس گمرک است

ماده 2 ـ برای دادن جواز ورود در موارد ذیل کمیسیون مذکور در ماده اول در اداره کل تجارت تشکیل خواهد شد
الف ـ جواز ورود در مقابل تعهد صدور در حدود مقررات قانونی و قراردادها
ب ـ جواز ورود در موردی که مشمول مواد 22 و 23 این نظامنامه است
ج ـ جواز ورود برای اجناس خارج از کنتنژان که باید با اجازه مخصوص دولت باشد برای ثبت درخواست و جواز ورود در موارد فوق و ثبت تصویبنامه‌های مربوطه بان ها باید در اداره کل تجارت دفاتری حاوی نکات لازمه تنظیم شود

فصل دوم
مقررات راجع بتقویم صادرات و تصدیق صدور

ماده 3 ـ هر صادرکننده یا نماینده او مکلف است اظهارنامه که در موقع صدور جنس بگمرکخانه میدهد مقدار و قیمت و اوصاف جنس صدوری را با ذکر نوع اعلا یا متوسط یا پست آن جنس قید نماید و مقوم گمرک باید پس از معاینه جنس مطابق فقره الف ماده ششم قانون انحصار تجارت خارجی و با رعایت نرخیکه از طرف اداره کل تجارت معین میشود جنس مزبور را قیمت نموده عقیده خود را با توضیحات لازمه در ذیل اظهارنامه قید و امضاء کند

ماده 4ـ در صورتی که صادرکننده یا نماینده او بتقویم مقوم گمرک تسلیم نشود رفع اختلاف بکمیسیون انحصار تجارت خارجی ارجاع میشود و کمیسیون مزبور میتواند در مورد لزوم عقیده کتبی خبره را در باب قیمت جنس صدوری استعلام کند و رائیکه هر دو عضو کمیسیون باتفاق یکدیگر راجع بقیمت جنس صدوری میدهند قطعی است
و هرگاه مابین نماینده اداره کل تجارت و رئیس گمرک یا نماینده او راجع بقیمت جنس صدوری اختلاف حاصل شود هر دو عضو کمیسیون باید با توافق یکدیگر یکنفر را که برای تقویم جنس مزبور خبره باشد دعوت نمایند در اینصورت برای کمیسیون انحصار تجارت خارجی که تشکیل میشود از نماینده اداره کل تجارت ـ رئیس گمرک یا نماینده ـ او یکنفر خبره راجع بقیمت جنس باکثریت قاطع است
و در هر حال اختلاف راجع بقیمت نباید موجب تاخیر در صدور جنس گردد و ممکن است برای رفع اختلاف نمونه جنس صدوری ضبط شود

ماده 5 ـ برحسب تقاضای صادرکننده یا نماینده او کمیسیون انحصار تجارت خارجی مکلف است پس از تعیین قیمت جنس و اطمینان از اینکه جنس مزبور از مملکت صادر شده است در مواردیکه باید تصدیق صدور داده شود برای هر نوع محصول و مصنوع ایران و برای هر دفعه جداگانه بقیمت جنس صدوری در دو نسخه تصدیق صدور صادر کننده تصدیق صدور مطابق نمونه مخصوص بوده و روی یکی از آنها (نسخه اول) و روی دیگری (نسخه دوم) باید بطور وضوح طبع شود و نیز در روی نسخه اول باید قید شود که قابل انتقال است و در روی نسخه دوم قید شود که قابل انتقال نیست نسخه اول تصدیقات صدور باید بدون تاخیر صادرکننده یا نماینده او داده شود و نسخه دوم بلافاصله برای اداره کل تجارت ارسال گردد و سوش آن در گمرک‌خانه صدور ضبط شود.

تبصره ـ برای اجناسیکه بطور انحصار صادر می‌شود فقط بمبلغ پنجاه و پنج درصد قیمت آن اجناس بترتیب فوق تصدیق صدور بصادرکننده یا نماینده او داده میشود و برای چهل وپنج درصد بقیه باید تصدیق صدور در دو نسخه صادر و روی هر دو نسخه قید شود که قابل انتقال نیست و هر دو نسخه بلافاصله به اداره کل تجارت ارسال گردد.

ماده 6 ـ در هر گمرکخانه صدوری باید برای ثبت تصدیقات صدور مربوطه بهر یک از انواع اجناس صدوری دفاتر مخصوصی تنظیم شود که نکات ذیل در آنها ثبت گردد.
نمره ترتیب مخصوص ـ نمره جواز خروجی ـ اسم صادرکنندگان و نمایندگان آنها ـ مشخصات جنس صدوری مقدار آن بوزن یا متر یا عدد و قیمت آن ـ مبداء حمل جنس از داخله مملکت ـ تاریخ صدور ـ مملکت مقصد ـ نمره و تاریخ تعهدنامه اسعاری.
دفاتر مزبور باید در اول هر سال اقتصادی تجدید شود.

ماده 7 ـ در تصدیقهای صدوری که بموجب فقره (ی) ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجی اداره کل تجارت باید در مقابل فروش اضافه اسعار حاصله از صادرات بدهد مشخصات تصدیق صدوری که صادرکننده از گمرکخانه گرفته و ا ضافه اسعار راجع بان است و مدرک فروش اضافه اسعار خارجی باید قید شود و نسخه اول اینگونه تصدیقات صدور نیز قابل انتقال است.

ماده 8 ـ اداره کل تجارت مکلف است کلیه مندرجات تصدیق صدور را از روی نسخ دومیکه از گمرکخانه‌ها واصل میشود با ذکر تاریخ وصول نسخ مزبور در دفاتریکه برای هر یک از اجناس و گمرکخانه صدوری نگاه خواهد داشت ثبت نماید تاریخ انجام تعهد اسعاری مربوط بتصدیقات صدور مزبور و مبلغ اسعار فروخته شده و بانک خریدار اسعار و دادن جواز ورود به اعتبار تصدیقات صدور مزبور و یا باطل شدن آنها بموجب صورتهائی که از کمیسیونهای انحصار تجارت خارجی واصل میشود باید در دفاتر مزبور ثبت شود.

فصل سوم
مقررات راجع به تعهد فروش اسعار خارجی

ماده 9 ـ هر صادرکننده باید در موقع صدور جنس مطابق مقررات قانون تعهد فروش اسعار خارجی معادل قیمت جنس صدوری بامضاء خود بکمیسیون انحصار تجارت خارجی بدهد.

تبصره 1 ـ چنانچه صدور جنس توسط نماینده صاحب جنس بعمل آید نماینده مزبور باید دارای وکالتنامه معتبری باشد که بموجب آن از طرف صاحب جنس حق امضاء تعهدنامه اسعاری را داشته باشد و وکالت نامه مزبور باید در گمرک ضبط شود.

تبصره 2 ـ با عوض شدن مدیر شرکت یا تجارتخانة که تعهد اسعاری داده است الزام آن شرکت یا تجارتخانه در انجام تعهد فروش اسعار خارجی از بین نخواهد رفت.

ماده 10 تعهد اسعاری باید مطابق نمونه مخصوصی در دو نسخه از صادرکننده اخذ شود کمیسیون انحصار تجارت خارجی مکلف است یک نسخه از تعهدنامه اسعاری را بضمیمه نسخه دوم تصدیق صدور مربوط بان باداره کل تجارت بلاتاخیر ارسال و نسخه دیگر را ضبط نماید در اوراق تعهدنامه اسعار باید نمره و تاریخ ورقه تصدیق صدور مربوط بان (در مواردیکه قانونا باید تصدیق صدور داده شود) قید شود و نیز نمره تعهدنامه اسعاری و بانکی که اسعار بنام آن تعهد شده است باید در روی ورقه تصدیق صدوریکه تعهد اسعار مزبور مربوط بان است مذکور کردد[گردد]. ـ‍

تبصره در گمرک‌خانهای صدور باید برای ثبت تعهدات فروش اسعار خارجی دفاتر تنظیم و مشخصات تعهدنامه‌های اسعاری در آن دفاتر ثبت شود

ماده 11 ـ در مواردیکه مطابق فقره ـ ح ـ ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجی اشخاص یا مؤسساتی بخواهند قبل از صدور جنس اسعار خارجی بحساب صادرات بفروشند باید ببانک عامل دولت مراجعه کرده و پس از فروش اسعار تصدیقی مطابق نمونه مخصوص در دو نسخه از بانک گرفته و در موقع صدور هر دو نسخه تصدیق مزبور را که مدت اعتبار آن بیش از یکسال نخواهد بود بگمرک‌خانه‌ صدوری تسلیم نمایند تا از تعهد فروش اسعار خارجی معادل مبلغ تصدیق معاف شوند کمیسیون انحصار تجارت خارجی مکلف است یک نسخه از تصدیق‌نامه مزبور را در صورتیکه قیمت جنس صدوری معادل تمام مبلغ اسعار فروخته شده باشد ضبط و نسخه دیگر را بضمیمه نسخه دوم تصدیق صدور مربوط بان باداره کل تجارت ارسال دارد و روی تصدیق صدور که باید در اوراق مخصوص داده شود نمره تصدیق‌نامه فروش اسعار قبل از صدور باید قید گردد
چنانچه صادرکنندگان بخواهند از تصدیق فروش اسعار قبل از صدور بدفعات استفاده نمایند کمیسیون باید اولین مبلغ استفاده شده را روی هر دو نسخه تصدیق فروش قید نموده و 1 نسخه را بضمیمه نسخه دوم تصدیق صدور مربوط بان باداره کل تجارت ارسال و نسخه دیکر[دیگر] را ضبط نماید و بعدا هر موقع که از بقیه تصدیق فروش مزبور استفاده می‌شود در هر مورد باید میزان مبلغ استفاده شده روی نسخه که در کمیسیون موجود است قید و نسخه دوم تصدیق صدور مربوط بان بضمیمه یادداشتی مشعر بر اینکه تصدیقنامه فروش اسعار آن قبلا ارسال شده است باداره کل تجارت ارسال شود.

تبصره کمیسیونهای انحصار تجارت خارجی مکلفند مشخصات تصدیق نامه‌های بانک را راجع بخرید قبلی اسعار خارجی در دفتر مذکور در تبصره ماده دهم دردیف [در ردیف] تعهدات اسعاری ثبت نمایند.

ماده 12 در صورتیکه صادرکننده مطابق قسمت (ی) ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجی بیش از مبلغ تعهدی خود اسعار خارجی بدولت بفروشد بانک عامل دولت که اسعار مزبور را خریداری مینماید مکلف است برای اسعاری که اضافه بر مبلغ تعهد خریداری کرده است تصدیق جداگانه بفروشنده به دهد [بدهد] در تصدیق مزبور باید اسم و آدرس فروشنده و مبلغ اسعاری که بیش از ماخذ تعهد فروخته شده و تاریخ فروش و اینکه مربوط بچه صادرات و کدام تصدیق صدور است قید شود

ماده 13 ـ اداره کل تجارت مکلف است برای ثبت تعهدات اسعاری و نگاهداشتن حساب صدی 5 اسعار حاصله از صادرات و 50/0 اسعار حاصله از صدور اجناس انحصاری و اسعاری که در مقابل جواز ورود معاف از الزام صدور با اجازه مخصوص دولت ممکن است فروخته شود و ثبت تصدیقنامه‌های اسعاری که قبل از صدور فروخته می‌شود و ثبت التزامنامه‌های استرداد خریداری شده از بانکهای عامل دولت دفاتری تنظیم و مختلفین[متخلفین] از تعهدات اسعاری را بوسیله مدعی عمومی تعقیب نماید ولی بکسانی که بمفاد التزام خود راجع به استرداد اسعار خارجی در مدت معین رفتار نکرده باشند از تاریخ انقضای موعد التزام تا 1 ماه مهلت داده می‌شود که اسعار خریداری شده را مسترد داشته و تصدیق بانک عامل دولت را به اداره کل تجارت تسلیم نمایند والا بوسیله مدعی تعقیب خواهند شد برای اجرای این ماده و سایر مواد مربوطه به تعهدات اسعاری و التزام‌نامه استرداد اسعاری 1 نفر عضو از طرف وزارت مالیه (خزانه‌داریکل[خزانه داری کل]) در اداره کل تجارت سمت نمایندگی خواهد داشت

ماده 14 ـ در مواردی که مطابق فقره (هـ) ماده 7 قانون انحصار تجارت خارجی ممکن است اشخاص یا مؤسستاتی[مؤسساتی] در موقع صدور اجناس از تعهد فروش اسعار خارجی بدولت معاف شوند و یا پس از انقضاء مدت معینه برای انجام تعهدات اسعاری مهلیتی [مهلتی] بان ها داده شود باید تقاضانامه باداره کل تجارت داده و درتقاضانامه مزبور ادله و توضیحات خود را برای معافیت از تعهد اسعاری و یا گرفتن مهلت برای انجام تعهد اسعاری خارجی ذکر نموده و مدارک مربوطه بدلائل مزبوره را ضمیمه تقاضا نمایند
اداره کل تجارت برای هر یک از موارد مزبور پیشنهادی بهیئت دولت تقدیم و در صورت تصویب مفاد تصویبنامه‌های راجع به معافیت را بکمرک ابلاغ خواهد نمود

فصل چهارم ـ مقررات راجع بجواز ورود

ماده 15 ـ اشخاصی که تقاضای ورود اجناس خارجی دارند مکلفند برای هر نوع از اجناس درخواست کتبی جداکانه[جداگانه] مطابق نمونه مخصوص که در آن جنس و نمره سهمیه مربوط بان و میزان و مبلغ و مملکت مبداء و گمرکخانه ورودی و اسم و شهرت درخواست‌کننده و اینکه جواز ورود را برای خود یا دیگری می‌خواهند و مدتی که در آن مدت جنس وارد خواهد شد قید شده باشد بکمیسیون انحصار تجارت خارجی گمرک‌خانه که مایلند جنس از آن گمرکخانه و یا دفاتر تابعه آن وارد شود تسلیم نموده رسید دریافت دارند
به درخواست مزبور باید اوراق ذیل ضمیمه باشد
الف ـ نسخه اول تصدیق صدوری که تعهد اسعاری مربوط بان انجام شده باشد معادل مبلغ درخواست
ب ـ تصدیق پلمپ شدن دفاتر تجارتی و هرکاه[گاه] درخواست‌کننده شرکت باشد بعلاوه تصدیق ثبت شرکت در حدود مقررات قانونی مربوط بان
ج ـ تصدیق پرداخت مالیات تجارتی مطابق مقررات قانونی مربوط بان
دـ ورقه رسیدی مشعر بر این که تعرفه تجارتی خود را قبلا باداره کل تجارت تسلیم کرده است
در صورتیکه درخواست جواز ورود فاقد یک یا چند شرط از شرایط مذکوره در اینماده باشد نواقص آن باید بلاتاخیر کتبا از طرف کمیسیون بدرخواست‌کننده اخطار شود باین قبیل درخواستها فقط از روز تکمیل ترتیب اثر داده میشود

تبصره 1) شرط مذکور در فقره (ب) و ج و (د) این ماده فقط راجع بتجار و مؤسسات تجارتی است و رعایت آن ها 1 مرتبه در ظرف سال اقتصادی کافی است ولی تصدیق ثبت شرکت فقط برای 1 مرتبه کفایت میکند

تبصره 2 ـ درخواست‌کننده باید در ورقه درخواست خود تعهد نماید که اولا جنسیکه جواز ورود آنرا درخواست نموده است در ظرف مدت معینه در جواز وارد خواهد نمود و جواز ماخوذه را مسترد نخواهد داشت و ثانیا جنس ورودی را بقیمت عادله بفروش رسانیده مرتکب احتکار نشده و در فروش تبعیض نکند

تبصره 3 درخواستهائیکه از ولایات فرستاده می‌شود باید به وسیله پست سفارشی دوقبضه مستقیما بادرس کمیسیون انحصار تجارت خارجی گمرک‌خانه مربوط ارسال شود و روی پاکت تاریخ تسلیم به‌پستخانه محل بتمام حروف از طرف فرستنده قید شود

ماده 16 سهمیه سالیانه هر جنس ورودی بدو دوره شش ماهه تقسیم می‌شود و کمیسیونهای انحصار تجارت خارجی مکلفند از اول تیر تا آخر آذر ماه هر سال اقتصادی در حدود سهمیه 6 ماهه اول و از اول دی ماه تا آخر خرداد ماه آن سال در حدود سهمیه 6 ماهه دوم گمرک‌خانه مربوط درخواست قبول نموده و با رعایت تقدیم تاریخ وصول درخواستها و با در نظر کرفتن[گرفتن] تناسب بین مقدار و قیمت جنس درخواست شده بلاتاخیر معادل 95/0 مبلغ مذکور در نسخه اول تصدیق صدور پس از باطل کردن تصدیق صدور مزبور جواز ورود بدهند و هر گاه بمیزان تمام سهمیه 6 ماهه اول هر جنس ورودی در ظرف 6 ماه مزبور درخواست جواز ورود نشده باشد مازاد سهمیه 6 ماهه اول آن جنس بسهمیه ششماهه دوم افزوده می‌شود

تبصره ـ 1 ـ کمیسیونهای انحصار تجارت خارجی باید صدی پنج سهمیه سالیانه هر جنس ورودی را برای جوازهای ورود متمم که در نتیجه اختلاف قیمت جنس ورودی یا مبلغ مذکور در جواز مورد احتیاج واقع میشود ذخیره نمایند

تبصره 2 ـ با اجازه مخصوص دولت ممکن است برای بعضی از اجناس ورودی بدون رعایت تقسیم سهمیه آن به دوره شش ماهه جواز ورود داده شود

تبصره 3 ـ دادن جواز ورود اجناسیکه در سهمیه سالیانه منظور نشده است و همچنین دادن جواز ورود به مبلغ بیشتر از سهمیه معینه برای هر جنس ورودی بدون اجازه مخصوص دولت ممنوع است

ماده 17 ـ در جواز ورود که مطابق نمونه مخصوص هر کمیسیون انحصار تجارت خارجی در حدود صلاحیت خود میدهد باید نکات ذیل قید شود
کمیسیون صادرکننده جواز ـ نوع جنس و نمره ـ سهمیه آن ـ مقدار و مبلغ گمرک‌خانه ورودی و مملکت مبداء و مدتی که در ظرف آن جنس وارد گمرک میشود و حداکثر آن شش ماه است و اسم و شهرت درخواست‌کننده و شخصی که جواز برای او صادر میشود و تاریخ درخواست و نمره تصدیق صدور و اسم گمرک‌خانه صدور و نمره تعهد اسعاری مربوط به آن انجام شده است
در جوازهای ورودی که بموجب آن دارنده جواز حق خریداری اسعار خارجی را از بانک های عامل دولت دارد این نکته قید خواهد شد (لیکن در صورتیکه گیرنده جواز ورود تعهد فروش اسعار خارجی داشته و در موعد خود انجام نداده باشد و یا در موعد مقرر بمفاد التزام استرداد اسعار خارجی عمل نکرده باشد مادام که تعهدات خود را ایفا نکرده است روی جواز ورودی که به او داده میشود حق خریداری اسعار خارجی از بانک های دولت قید نخواهد شد)

ماده 18 ـ هر کمیسیون انحصار تجارت خارجی مکلف است برای ثبت درخواست دفاتری تنظیم نماید در دفاتر مزبور اسم و آدرس درخواست‌کننده تاریخ وصول درخواست ـ نوع و مقدار جنس، موضوع درخواست و مبلغ آن ـ گمرک‌خانه ورودی مدتی که برای ورود جنس تقاضا شده است ـ مملکت مبداء ـ نمره و تاریخ مبلغ تصدیق صدور ضمیمه آن و مبلغ اسعاری که برای آن فروخته شده است و تاریخ فروش آن و بانک عامل دولت که اسعار را خریده است و صدی پنج اسعار خارجی که باید در موقع دادن جواز از مبلغ تصدیق صدور کسر شود و غیره با رعایت ترتیب وصول درخواست قید شود و همچنین باید برای ثبت جوازهای ورود نیز دفاتری راجع بهر نوع از اجناسی که دارای سهمیه است و برای هر یک از گمرک‌خانه‌های ورودی تنظیم شود در دفاتر مزبور باید نکات فوق‌الذکر قید شده و بعلاوه در این دفاتر مقداری از جنس موضوع جواز که وارد شده است و در تاریخ ورود آن مطابق توضیحات گمرک‌خانه ورودی که در روی نسخه دوم جواز ورود مذکور می‌گردد باید قید شود

ماده نوزدهم ـ جواز ورود باید در دو نسخه صادر شده و نسخه اول و دوم بودن آن در خود جواز قید شود نسخه اول جوازی برای درخواست‌کننده ارسال و نسخه دوم بلافاصله بکمرک‌خانه[به گمرک خانه] که باید جنس از آن وارد شود داده می‌شود سوش جواز و نسخه اول تصدیق صدور باطل شده و مدرک آن در کمرک‌خانه [گمرک خانه]مربوطه و در مورد ماده دوم این نظامنامه در اداره کل تجارت ضبط میکردد
روی هر نسخه جواز ورود باید قید شود که غیرقابل انتقال است
صاحب جواز باید نسخه اول را بگمرکخانه ورودی برای گرفتن جنس موضوع آن ارائه دهد کمیسیون انحصار تجارت خارجی مکلف است در هر موقعیکه از جواز ورود استفاده می‌شود میزان و مبلغ جنس وارده و تاریخ ورود آن را بگمرک‌خانه در نسخه اول جواز که واردکننده ارائه میدهد و در نسخه دوم قید و امضاء و مهر نموده و هر دو نسخه را بامضاء و یا مهر تحویل‌گیرنده جنس نیز برساند و چنانچه از تمام مبلغ جواز ورود دفعتا استفاده شود باید نسخه اول را ضبط و نسخه دوم را با قید این که کلاً استفاده شده است باداره کل تجارت ارسال دارد و هرگاه بدفعات مورد استفاده واقع شود و در هر دفعه میزان استفاده شده را بترتیب فوق در نسخه اول و دوم جواز قید و نسخه اول را بصاحب جواز مسترد داشته و در انقضاء مدت جواز نسخه دوم را خواه کلا و خواه جزا مورد استفاده واقع شده باشد با ذکر جمع مبلغ استفاده شده باداره کل تجارت ارسال دارد

ماده 20 ـ اداره کل تجارت مکلف است مقدار و مبلغ جنسیکه صاحب جواز ورود در مدت مقرر وارد گمرک کرده و ورود آن را کمیسیون انحصار تجارت خارجی در روی نسخه دوم جواز ورود تصدیق نموده است در دفاتر مربوطه بثبت التزام‌نامهای استرداد اسعار قید نموده و التزام‌نامه را به ملتزم مسترد دارد
چنانچه صاحب جواز ورود کمتر از مبلغ اسعاریکه از بانک عامل دولت خریده است جنس وارد کرده باشد مبلغ وارد شده را در ظهر التزام نامه قید و هرگاه متخلف بابت بقیه مبلغ التزام اسعار خریداری را در ظرف یک ماه ببانک عامل دولت مسترد نکرد و تصدیق بانک را باداره کل تجارت تسلیم ننمود بوسیله مدعی عمومی تعقیب خواهد شد.

ماده 21 در موردیکه مطابق شق دوم فقره (و) ماده 8 قانون انحصار تجارت خارجی در مقابل تعهد صدور یکی از بانک های معتبر میتوان جواز ورود داد درخواست‌کننده باید تعهد کرده باشد که در ظرف مدتیکه از تاریخ صدور جواز ورود بیشتر از ششماه نباشد معادل مبلغ جواز تصدیق صدور اسعار فروخته باداره کل تجارت تسلیم نماید تعهدنامه مزبور مطابق نمونه مخصوص خواهد بود اداره کل تجارت مکلف است برای ثبت اینکونه[اینگونه] تعهدنامها دفتر مخصوصی تنظیم نماید

ماده 22 ـ اشخاص یا موسساتیکه مطابق ماده 4 قانون انحصار تجارت خارجی بخواهند از سهمیه واردات با دادن تصدیق صدور یا بدون الزام صدور اجناس خارجی واردکنند باید باداره کل تجارت مراجعه نمایند اداره مزبور پس از تطبیق درخواست با مقررات قانون و نظامنامه و پس از تحصیل اجازه مخصوص دولت اجازه ورود خواهد داد

ماده 23 ـ در مورد فقره (ژ) ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجی برای اجناسیکه بعنوان هدیه یا سوقات یا نمونه یا ریگلام وارد می‌شود و برای کتاب بجهت مصرف شخصی باشد بر حسب تقاضای واردکننده اداره کل تجارت میتواند اجازه ورود انرا بدهد مشروط بر اینکه قیمت این کونه[گونه] اجناس هر دفعه از 100 ریال و برای هر شخص از مبلغ دویست ریال در سال تجاوز نکند و در صورتیکه قیمت از 100 ریال بیشتر باشد و یا یکنفر بیش از دویست ریال در سال تقاضا کند دادن جواز ورود برای هر مورد موکول بتصویب هیئت دولت میباشد

ماده 24 در موردیکه مطابق فقره (و) ماده شش قانون انحصار تجارت خارجی جنس صادر شده از ایران که برای آن تصدیق صدور داده شده است بملکت[به مملکت] عودت داده شود کمیسیون انحصار تجارت خارجی مربوطه باید پس از ملاحظه جواز خروجی جنس مزبور نسخه اول تصدیق صدوریکه برای آن جنس داده شده است مسترد نموده و یا معادل قیمت آن نسخه اول تصدیق صدور دیگری اخذ نموده پس از ابطال ضبط نماید و نیز مکلف است مراتب را برای ابطال تعهد اسعاری شخصیکه بنحو فوق تصدیق صدور بگمرک داده است باداره کل تجارت اطلاع دهد

فصل پنجم ‌مقررات راجع بخرید و فروش اسعار حاصله از صادرات

ماده 25 دارندگان جواز ورودی که جواز آنها مستند بتصدیق صدوری است تعهد اسعاری آن انجام شده و روی ورقة جواز ورود حق خریداری اسعار خارجی قید شده است می‌توانند معادل مبلغ مذکور در جواز ورود در ظرف مدت جواز از بانکهای عامل دولت اسعار خارجی بمظنه رسمی خریداری نمایند مشروط بر اینکه در موقع خرید اسعار ببانک فروشنده التزامی در دو نسخه بسپارند که تا انقضا مدت جواز جنس موضوع جواز وارد گمرک نموده و یا اسعار خریداری شده را با فرع معمولی ببانک فروشنده مسترد دارند روی جوازهائیکه برای انها اسعار خارجی فروخته میشود بانک فروشنده باید مبلغ اسعاریکه فروخته و تاریخ انرا قید و امضاء نماید
بانک فروشنده اسعار مکلف است هر دو نسخه التزام استرداد اسعار باداره کل تجارت ارسال دارد.

تبصره 1 ـ در صورتیکه خریداران اسعار خارجی اسعار مزبور را ببانک فروشنده مسترد دارند بانک خریدار باید تصدیقی بانها بدهد که برای ابطال التزام خود باداره کل تجارت تسلیم نمایند -

تبصره 2 مقررات تبصره 1 و 2 ماده 9 این نظامنامه در مورد التزام استرداد اسعار خریداری شده از بانک نیز باید رعایت شود

ماده 26 بانک های عامل دولت مکلفند که برای اسعار حاصله از صادرات اعم از این که قبل از صدور جنس یا بعد از صدور آن فروخته شده باشد و برای اسعاری که مربوط بصادرات نبوده و بمنظور اخذ جواز معاف از الزام صدور ببانکها فروخته میشود.
حساب مخصوص نگاهدارند در حساب مزبور باید اسعار خارجی که مناسبت عدم ورود جنس در ظرف مدت معینه در جواز مسترد میشود نیز منظور گردد.
اسعاری که بعناوین فوق‌الذکر ببانکها فروخته می‌شود منحصرا باید در مقابل جواز ورودیکه حق خریداری اسعار در آن قید شده است فروخته شود و بانکهای عامل دولت حق ندارند آن اسعار را بدون اجازه مخصوص هیئت وزراء بمصارف دیگر برسانند.

تبصره 1 ـ بانکهای عامل دولت مکلفند در مورد خرید اسعاری که مربوط بصادرات نیست ولی با اجازه اداره کل تجارت بمنظور اخذ جواز ورود معاف از الزام صدور فروخته می‌شود تصدیقی بفروشنده بدهند که برای کرفتن[گرفتن] جواز ورود باداره کل تجارت تسلیم نماید.

تبصره 2 ـ بانکهای عامل دولت مکلفند تا آخر هر ماه صورت اسعاری را که در ماه قبل بموجب اینماده خریداری کرده و صورت اسعاری را که بدارندگان جواز ورود فروخته‌اند بوزارت مالیه (خزانه‌داری کل) باداره کل تجارت ارسال دارند.

فصل ششم
در تقویم واردات

ماده 27 ـ هر واردکننده اجناس خارجی و یا نماینده او مکلف است در اظهارنامه که مطابق ماده 9 نظامنامه اخذ حقوق گمرکی بگمرکخانه ورودی میدهد مقدار و قیمت و اوصاف جنس ورودی و نمره جواز ورود آن را اظهار نماید و مقوم گمرک باید پس از معاینه جنس بر طبق قسمت الف ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجی و با رعایت نرخیکه از طرف اداره کل تجارت معین می‌شود جنس مزبور را قیمت نموده عقیده خود را با توضیحات لازمه در ذیل اظهارنامه قید و امضاء کند و در صورتی که واردکننده یا نماینده او بتقویم مقوم گمرک تسلیم نشود مطابق مقررات ماده 4 این نظامنامه رفتار خواهد شد.

تبصره ـ قیمت ماشین‌آلات و مواد شیمیائی که در داخله بازار عمده‌فروشی ندارند برطبق فاکتور یا مدارک دیگر که گمرک قبول کند بترتیب سیف تعیین میشود.

ماده 28 ـ در مواردیکه حقوق گمرکی جنس ورودی از روی قیمت آن جنس باید اخذ شود.
هرگاه رای رئیس گمرک یا نماینده او که عضو کمیسیون انحصار تجارت خارجی بوده مخالف با رای نماینده اداره کل تجارت و خبره باشد که باکثریت اراء اظهار عقیده کرده‌اند رئیس گمرک میتواند جنس ورودی را در مقابل پرداخت قیمتیکه بترتیب مقرر در ماده 4 این نظامنامه معین شده است با اضافه صدی پنج بابت منافع از واردکننده خریداری نماید و قیمت مزبور باید در ظرف مدتی از 15 روز تجاوز نکند بواردکننده یا نماینده او پرداخت شود

فصل هفتم
در ثبت اجناس ممنوع‌الورود

ماده 29 ـ نسبت باجناسیکه باشکال مختلفه تجارتی بمقصد ایران حمل شده باشد مامورین گمرک مکلفند در موقع ورود بترتیب ذیل رفتار نمایند.
الف ـ نسبت باجناسی که بموجب بارنامه یا اسناد دیگر و یا در نتیجه معاینه ممنوع‌الورود بودن آن ها بگمرک واضح باشد بموجب فقره 5 ماده 9 قانون انحصار تجارت خارجی اجازه ورود بکمرک‌خانه[گمرک خانه] نباید داده شود
ب ـ نسبت باجناسی که بموجب بارنامه و اسناد و مدارک دیگر و یا از روی علائم ظاهری تشخیص مجاز یا غیرمجازبودن آنها میسر نباشد اجازه ورود بانبار گمرک داده می شود ولی گمرک باید آن ها را در ظرف یک ماه با حضور شخصیکه مال‌التجاره بنام او حمل شده یا نماینده او یا با حضور متصدی حمل و نقل یا نماینده او معاینه نموده در صورتی که آن اجناس غیرمجاز باشد مطابق مقررات قسمت الف ماده 11 قانون انحصار تجارت خارجی ضبط کرده و صورت‌مجلس متضمن شرح معاینه و نوع و مقدار و قیمت جنس و مملکت مبداء و اسم و آدرس واردکننده در چهار نسخه تنظیم یک نسخه را بکسیکه مال‌التجاره بنام او حمل شده و یا نماینده او یا متصدی حمل ونقل و یا نماینده او تسلیم و یک نسخه را در گمرک محل ضبط و یک نسخه را باداره مرکزی کمرکات[گمرکات] و نسخه دیگر را باداره کل تجارت ارسال دارد و هرکاه[گاه] کسیکه مال‌التجاره بنام او حمل شده و یا متصدی حمل ونقل از حضور برای معاینه مال‌التجاره امتناع نماید و یا در صورتی که واردکننده مال‌التجاره معلوم نباشد گمرک مکلف است مطابق مقررات فوق مال‌التجاره را معاینه نموده و در صورتیکه غیرمجاز باشد آن را ضبط نماید

تبصره ـ اعاده اجناس ممنوعه ضبط شده بخارجه و یا مستردکردن آنها بصاحبانش موکول باجازه مخصوص دولت است

ماده 30 ـ نسبت باجناسیکه باشکال مختلفه توسط پست وارد مملکت می‌شود گمرک و نماینده پست باید بترتیب ذیل عمل نماید
الف ـ اجناسیکه بشکل امانت پستی (کلی پستال) و یا باشکال دیگر پستی از قبیل پا که لتر و غیره وارد بشوند در صورتی که بموجب اظهارنامه گمرکی مبداء و یا بموجب مندرجات روی بسته‌های تشخیص غیرمجاز بودن آن ها میسر باشد به مبدء عودت داده میشود
ب ـ اجناسیکه بوسائل پستی وارد میشوند و از روی اظهارنامه کمرکی[گمرکی] مبدء و یا از مندرجات روی بسته‌ها تشخیص مجاز یا غیرمجاز بودن آنها میسر نباشد باید پس از آن که واردکننده بموجب اعلامیه پستی از وصول آن استحضار حاصل نمود محتویات آن مطابق مقررات پستی با حضور کیرنده[گیرنده] معاینه و در صورتیکه مرسله محتوی جنس غیرمجاز باشد ضبط می‌شود نسبت به بسته‌هائیکه گیرنده یا وکیل او برای معاینه حاضر نشود مطابق مقررات پستی رفتار می‌شود صورت‌مجلس های راجع بضبط اجناسی که بوسیله پست وارد می‌شود باید مطابق مقررات ماده 29 توسط گمرک تهیه و بامضای نماینده اداره پست نیز برسد

ماده 31 ـ اجناسیکه باشکال مختلفه تجارتی بایستی به آدرس مقامات و اشخاص مذکور ذیل وارد می‌شود
الف ـ دربار سلطنتی
ب ـ وزارتخانها و ادارات مستقل دولت
ج ـ سفراء کبار و وزرای مختار و شارژ دافر و مستشاران و نواب و اتاشه‌های کشوری و نظامی و ژنرال قنسول‌ها و ویس قنسولهای دارای کاریر دول خارجه
ولو آنکه ممنوع الورود باشد موقتا اجازه ورود آن ها بگمرک‌خانه باید داده شود تا جواز ورود ارائه شود و یا از طرف دولت تکلیف آن ها معلوم گردد

ماده 32 ـ گمرک‌خانها باید اجناس غیرمجازی را که بموجب قسمت الف ماده 11 قانون انحصار تجارت خارجی و تبصره ماده 2 قانون مزبور قاچاق محسوب شده و ضبط می‌نمایند بطریق مزایده بفروشند نتیجه مزایده را باید در صورت مجلسی متضمن تاریخ مزایده مقدار و نوع جنس و قیمت فروش و اسم و آدرس خریدار بامضای رئیس گمرک‌خانه محل و خریدار در سه نسخه تنظیم و یک نسخه را ضبط نموده و یک نسخه را باداره کل تجارت و یک نسخه را باداره مرکزی کمرکات[گمرکات] ارسال دارند

تبصره ـ ادارات گمرک مکلفند از اول اردی بهشت 1312 اجناس ممنوعه که بنفع دولت ضبط می‌شود بر طبق ماده دوم قانون جلوگیری از قاچاق اجناس ممنوع‌الورود به مراکز فروش دولتی در هر محل تحویل نماید تا بنفع دولت بفروش برسد

فصل هشتم
مواد متفرقه

ماده 33 ـ گمرک‌خانها مکلفند تا آخر هر ماه احصائیه متضمن مقدار و قیمت صادرات و واردات ماه قبل را راجع به هر گمرک‌خانه و راجع بهر نوع جنس صدوری ورودیکه برای آن ها تصدیق صدور داده شده یا جواز ورود اخذ شده است منظما به اداره کل تجارت و به اداره مرکز کمرکات ارسال دارند
احصائیه صادراتیکه برای آن ها تصدیق صدور داده نمی‌شود (و صادراتیکه برای آن ها تصدیق صدور داده شده ولی تعهد فروش اسعار خارجی بموجب قوانین اخذ نمی‌شود) و وارداتی که جواز ورود آنها معاف از الزام صدور بوده است باید جداکانه[جداگانه] تنظیم و ارسال شود نسبت به واردات معاف از الزام صدور احصائیه هر یک از فقرات 3 گانه مذکور در ماده چهار قانون انحصار تجارت خارجی و قسمت (و) ماده 9 باید علیحده تنظیم شود

تبصره 1 ـ احصائیه های مزبور را باید در روی اوراق نمونه که با توافق نظر اداره کل تجارت تهیه شده باشد تنظیم نمایند

تبصره 2 ـ اداره کل تجارت مکلف است همه ماهه احصائیه صادرات و واردات را منتشر نموده و هرساله بیلان تجارتی خارجی را اعلان کند)

ماده 34 ـ کمیسیونهای انحصار تجارت خارجی مکلفند تا آخر هر ماه عملیات ماه کذشته[گذشته] خود را بر طبق دستوری که از طرف اداره کل تجارت با توافق نظر اداره مرکزی کمرکات[گمرکات] داده می‌شود در دو نسخة تنظیم یک نسخه باداره کل تجارت و یک نسخه به اداره مرکزی گمرکات ارسال دارند

ماده 35 ـ مقررات این نظامنامه در قسمت راجع بدادن جواز ورود توسط کمسیونهای[کمیسیون های] انحصار تجارت خارجی در گمرک‌خانها فقط از اول تیرماه 1312 اجراء میشود

ماده 36 ـ اداره کل تجارت مجاز است برای اجرای مقررات مربوطه بقانون انحصار تجارت خارجی و قانون جلوکیری[جلوگیری] از قاچاق اجناس ممنوع‌الورود بوسیله مفتشین یا نمایندکان[نمایندگان] خود دفاتر و اوراق ادارات گمرک را که راجع به انحصار تجارت خارجی با حضور رئیس گمرک محل یا نماینده او تفتیش نماید و مفتشین و یا نمایندکان[نمایندگان] اداره کل تجارت می‌توانند از اداره گمرک محل توضیحات کتبی یا شفاهی خواسته انبارهای کمرکی[گمرکی] را نیز با حضور رئیس گمرک یا نماینده او تفتیش نمایند و در نتیجه دوسیه امر برای تعقیب و اقدامات لازمه به وزارت مالیه ارسال می‌شود
و همچنین وزارتمالیه (خزانه‌داریکل) مجاز است برای اجرای مقررات قانون انحصار تجارت خارجی و این نظامنامه در قسمت راجع باسعار خارجی دفاتر مربوطه بانکهای عامل دولت را تفتیش نماید