آئین نامه تشخیص صلاحیت و طبقه بندی مهندسان مشاور
مصوب 1352,04,09

هیئت وزیران در جلسه مورخ52/04/09[1352] بنا به پیشنهاد شماره 123/م‌ک مورخ 1352/03/26 سازمان برنامه و بودجه و باستناد ماده 22 قانون برنامه و بودجه کشور مصوب دهم اسفند ماه 1351 آئین‏نامه تشخیص صلاحیت و طبقه بندی مهندسان مشاور را بشرح پیوست تصویب نمودند.

وزیر مشاور و معاون اجرائی نخست وزیر ـ‌ هادی هدایتی

فصل اول ـ تعاریف

ماده 1ـ اشخاص حقیقی و یا حقوقی وابسته به دستگاه‌های دولتی و یاخصوصی، ایرانی و یا خارجی که سازمان برنامه و بودجه و دستگاههای اجرائی میتوانند طبق ماده 22قانون برنامه و بودجه کشور خدمات مشاوره و فنی و بررسیها و مطالعات و تهیه پروژه‌هاو برآوردها و تهیه نقشه‌های اجرائی و نظارت در اجرا و نیز هر گونه خدماتی که مورد نیاز طرحها باشد به آنها ارجاع و با آنها قرارداد منعقد نمایند به پنج (5) طبقه بشرح زیر تقسیم و تعریف می شوند:

طبقه اول ـ کارشناس
شخصی است حقیقی که در رشته خاص تخصص و تجربه داشته و خدمات او در این رشته قابل اعتماد و استفاده باشد.

طبقه 2ـ مؤسسه مشاور وخدمات فنی ایران
مؤسسه ایست در بخش خصوصی که توسط یک یا چند کارشناس ایرانی بمنظور انجام خدمات مشاوره و فنی تأسیس شده و با استفاده از کارشناسان و کادر فنی واداری و تجهیزاتی که در اختیار دارد در رشته و یا رشته‌های خاص تخصص و تجربه داشته و خدمات آن در رشته و یا رشته‌های تخصصی قابل اعتماد و استفاده باشد.

طبقه 3ـ شرکت مشاوره و خدمات فنی ایرانی
شخصی است حقوقی از نوع شرکت در بخش خصوصی که طبق قانون تجارت و یامشارکت لااقل دو کارشناس ایرانی بمنظور انجام خدمات مشاوره و فنی تأسیس شده ودارای تشکیلات منظم اداری وتجهیزات واعتبار مالی کافی بوده و با استفاده از کارشناسان و کادر فنی و اداری وتجهیزاتی که در اختیار دارد در رشته و یا رشته‌های خاصی تخصص و تجربه داشته وخدمات آن در رشته و یا رشته‌های تخصصی قابل اعتماد واستفاده باشد و بعلاوه بتواند با استخدام کارشناسان مورد لزوم و یا با همکاری با مؤسسات و شرکتهای متخصص دیگر رشته ویا رشته‌های خاص دیگری را که مورد نیاز باشد به تخصصهای خود اضافه نماید.

تبصره ـ شرکت مختلط ایرانی و خارجی که لااقل 51 درصد سهام یا سهم الشرکه آن متعلق به ایرانیان باشد و لااقل 75 درصد خدمات مرجوعه را توسط کارشناسان و کارکنانی که در دفاتر شرکت در ایران بکار اشتغال دارند انجام دهد با احراز شرایط فوق طبقه 3 خواهد بود.

طبقه 4ـ مؤسسه مشاوره خارجی
مؤسسه یا شرکتی خارجی است که در کشور خود رسماً به ثبت رسیده و دارای تخصص عالی و سابقه و تجربه زیاد در رشته‌های مورد نیاز بوده و این امر مورد گواهی مقامات رسمی بین المللی ویامقامات دیگر مورد اعتماد سازمان برنامه و بودجه واقع شده باشد و بعلاوه دارای کارشناسان و کادر فنی و اداری و تجهیزات واعتبار مالی کافی بوده و خدمات آن در رشته و یا رشته‌های تخصصی موردنیاز قابل اعتماد و استفاده باشد.

تبصره ـ مؤسسه یا شرکت مختلط ایرانی و خارجی که لااقل 51 درصد سهام یا سهم الشرکه آن متعلق بغیر ایرانی باشد با احراز شرایط فوق طبقه 4 خواهد بود.

طبقه 5ـ مؤسسه خدمات فنی و مشاوره وابسته بدولت و بخش عمومی
مؤسسه یا اداره یا دفتری است در بخش عمومی که بصورت یک واحد مسئول و مستقل بمنظور انجام مطالعات و بررسیها و خدمات فنی توسط دستگاههای دولتی و بخش عمومی و یا دستگاههای وابسته به آنها و یا بابیش از پنجاه درصد سرمایه بخش عمومی تأسیس شده و با استفاده از کارشناسان و کادر فنی واداری و تجهیزاتی که در اختیار دارد در رشته و یا رشته‌های خاص تخصص و تجربه داشته باشد.

تبصره ـ بمنظورتسهیل در مکاتبات و مراجعات و پیمانها و قراردادها و مذاکرات و جلسات و موارد نظیر آن میتوان اصطلاح «مهندس مشاور» و یا «مشاور» را در مورد کلیه اشخاص ومؤسسات و شرکتها و دفاتر و دستگاهها و طبقات مشروح در فوق بدون آنکه محدودیتی و یا تغییراتی درخصوصیات آنها ایجاد نماید بکار برد ودر این آئین‏نامه نیز اصطلاح «مهندس مشاور» و یا «مشاور» با همین مفهوم بکار رفته است.

ماده 2ـ اصطلاحات دیگری که دراین آئین‏نامه بکار رفته طبق تعاریف مندرج در قانون برنامه و بودجه کشور می‌باشد.

فصل دوم ـ تشخیص صلاحیت کارشناسان و مشاوران و مهندسان مشاور

ماده 3ـ صلاحیت کارشناسان (طبقه 1)
سازمان از نظر تشخیص صلاحیت مؤسسات و شرکتهای مشاور و یا مهندس مشاور اشخاصی را بعنوان کارشناس می شناسد که واجد شرایط زیر باشند.

بند 1ـ کارشناس درجه 1
الف ـ دارای تحصیلات دانشگاهی در رشته تخصصی مورد نظر باشد.
ب ـ در رشته مورد نظر عملا بیش از 10 سال سابقه خدمت و تجربه پس از خاتمه تحصیلات دانشگاهی داشته باشد.
پ ـ از هر حیث دارای حسن شهرت باشد.
ت ـ صلاحیت او در رشته مورد نظر مورد قبول و اعتماد سازمان باشد.

بند 2ـ کارشناس درجه 2
نظیر کارشناس درجه 1 باستثناء آنکه در رشته مورد نظر عملا بیش از 5 سال سابقه خدمات و تجربه پس از خاتمه تحصیلات دانشگاهی داشته باشد.

ماده 4ـ صلاحیت مؤسسه مشاوره و خدمات فنی ایرانی (طبقه2)
سازمان مؤسسه ای را در بخش خصوصی بعنوان مؤسسه «مشاور» و یا «مهندس مشاور» صلاحیت دار می شناسد که واجد شرایط زیر باشد:
الف ـ مدیر مسئول مؤسسه و یا در صورتی که مؤسسه دارای چند مدیر مسئول باشد لااقل یکی از آنها واجد شرایط کارشناس درجه 1 مشروح در بند 1 ماده 3 باشد.
ب ـ مؤسسه در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی به ثبت رسیده باشد و تعهد نماید هر گونه تغییری که در وضع مؤسسه داده می‌شود پس از ثبت رسمی مراتب را بسازمان اطلاع دهد.
پ ـ تمام سهام و یا سهم‏الشرکه مؤسسه بانام باشد.
ت ـ تشکیلات فنی مجهزی با تعداد کادر فنی تمام وقت مورد نیاز در اختیار داشته باشد به قسمی که بتواند کلیه خدمات مشاوره فنی مورد نیاز را طبق جزئیاتی که در قرارداد خدمات محوله تعیین خواهد شد انجام دهد.
ث ـ مدیران و مسئولان و کارشناسان مؤسسه ازهر حیث دارای حسن شهرت بوده ودر دستگاههای دولتی و بخش عمومی شاغل نباشند و در کارهائی که از قبیل پیمانکاری و یا تهیه و فروش مصالح و لوازمی که بطور مستقیم و غیر مستقیم با کارهای رشته‌های تخصصی مؤسسه و یا موضوع قراردادهای آنها ارتباط پیدا میکند و نظائر آن بطور مستقیم و غیر مستقیم فعالیت ننموده و بیش از آنچه در قانون منع مداخله کارمندان دولت در معاملات دولتی مصوب دیماه 1337 ذکر شده ذینفع نباشد و این مراتب در پرسشنامه یا فرمیکه توسط سازمان به آنها داده خواهد شد کتباً گواهی گردد.
ج ـ مدیرعامل و یا مدیر مسئول بصورت تمام وقت در مؤسسه مشغول بوده ودر دستگاههای دیگر چه بخش عمومی و چه بخش خصوصی شاغل نباشد.
چ ـ عضو جامعه مشاوران ایران (موضوع ماده 12) باشد.

ماده 5ـ صلاحیت شرکت مشاوره و خدمات فنی ایرانی (طبقه3)
سازمان شرکتی را در بخش خصوصی بعنوان شرکت «مشاور» و یا «مهندس مشاور» صلاحیت دار میشناسد که واجد شرایط زیر باشد :
الف ـ لااقل دو نفر از مدیران شرکت از شرکاء بوده وواجد شرایط کارشناس درجه (1) مشروح در بند 1 ماده 3 باشند.
ب ـ شرکت از نوع شرکت با مسئولیت محدود و یا شرکت سهامی خاص (با نام) باشد.
پ ـ شرکت دارای تشکیلات منظم و صحیح اداری و مالی باشد.
ت ـ شرکت دارای سرمایه و اعتبار مالی کافی باشد بنحوی که در تاریخ انعقاد هر قرار داد با کارفرما طبق اسناد مثبته بتواند ثابت کند امکان تأمین هزینه لااقل شش ماه کادر فنی و اداری وتجهیزات و خدمات مورد نیاز آن قرارداد را دارد.
ث ـ واجد شرایط ردیفهای (ب) الی (چ) ماده 3 باشد.

ماده 6 صلاحیت مؤسسه مشاور خارجی (طبقه 4)
سازمان از میان مؤسسات و شرکتهای مشاور خارجی متقاضی صلاحیت آن مؤسسه و یا شرکتی را بررسی و درصورت لزوم برای کار خاصی خواهد شناخت که واجد شرایط زیر باشد:
الف ـ در کشور خود رسماً به ثبت رسیده باشد و مدارک مربوط از طرف نمایندگی کنسولی شاهنشاهی در آن کشور گواهی شده باشد.
ب ـ دارای تخصص و سابقه و تجربه ممتاز در رشته‌های مورد نظر بوده واین امر مورد گواهی مقامات رسمی صلاحیت دار خارجی و یامقامات دیگری مورد قبول و اعتماد سازمان باشد.
پ ـ تعهد نماید قبل از امضاء قرارداد با سازمان و یادستگاههای اجرائی شعبه خود را در ایران در اداره ثبت شرکتها و مالکیت صنعتی رسماً به‌ثبت برساند و هر گونه تغییری که در وضع مؤسسه ثبت شده در ایران داده می‌شود پس از ثبت رسمی مراتب رابسازمان اطلاع دهد.
ت ـ در انجام خدمات ارجاعی لااقل با یکی از شرکتهای مشاوره و خدمات فنی ایرانی (طبقه 3) بطور مؤثر و طبق برنامه ایکه باید قبل از انعقاد هر قرارداد به تصویب کارفرما رسیده باشد همکاری داشته باشد.
ث ـ عضو جامعه مشاوران ایران (موضوع ماده 12) باشد.

ماده 7ـ صلاحیت مؤسسات خدمات فنی و مشاوره وابسته بدولت وبخش عمومی (طبقه 5)
شناسائی صلاحیت مؤسسات فنی وابسته به دولت و بخش عمومی از طرف سازمان بعنوان مؤسسه مشاور و یامهندس مشاور منوط به حصول شرایط زیر می‌باشد:
الف ـ دفتر یامؤسسه دارای تشکیلات فنی مجهز باتعداد کادر فنی موردنیاز باشد.
ب ـ از نظر طرحهای عمرانی بتواند وظائف و مسئولیتهائی که در موارد مشابه بعهده «مؤسسه مشاور» و یا «مهندس مشاور» وابسته به بخش خصوصی (طبقه 2و طبقه 3 و طبقه 4) واگذار می‌شود انجام داده و تقبل نماید و همچنین کلیه دستورالعملهائی که از طرف سازمان برای رعایت واقدام به مؤسسات «مشاور» و یا «مهندس مشاور» صادر می‌شود رعایت نماید.
پ ـ مدیریت آن از استقلال کامل برخوردار بوده و از این نظر بصورت واحدی مستقل ازمجری طرح عمل نماید و خود اجرا کننده عملیات اجرائی طرحی که مطالعات و خدمات فنی آنرا بعهده دارد نباشد.

فصل سوم - تشخیص صلاحیت و رتبه بندی مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور

ماده 8ـ تائید صلاحیت و تصویب رتبه مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور و همچنین تصویب هرگونه تغییراتی در صلاحیت‌ها و رتبه‌ها بعهده کمیته‌ای در سازمان بنام کمیته تائید صلاحیت مشاوران مرکب از رئیس سازمان و حداقل دو نفر از معاونان آن خواهد بود.

ماده 9ـ واحد مربوط در سازمان که عهده دار امور مشاوران است موظف است بر مبنای مواد این آئین‏نامه اطلاعات لازم را در مورد کارشناسان و مؤسسات مشاور و مهندسین مشاور جمع آوری نموده و طبق ضوابط سازمان آنها را در هر طبقه رتبه بندی نموده وتخصص آنها را تعیین و جهت تصویب به کمیته تائید صلاحیت مشاوران موضوع ماده 8 گزارش نماید.

ماده 10ـ سازمان موظف است با استفاده از ماشین‌های حسابگر مستمراً اطلاعات مربوط به مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور شامل رشته‌های تخصصی و طبقه ورتبه و کار دست اجرای آنها را بهنگام کرده و بطورمنظم و یا برحسب درخواست و یامورد این اطلاعات را در دسترس دستگاههای اجرائی قرار دهد.
دستگاههای اجرائی طرف قرارداد با مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور موظف اند در پایان کار مورد قرارداد هر مشاور و یا در هر زمان که سازمان درخواست کند مشاور را با توجه به کیفیت خدمات انجام شده، نحوه کار، دقت و صحت عمل و ضوابط دیگری که از طرف سازمان تعیین میگردد مورد ارزشیابی قرار داده و نتایج این ارزشیابی راکتبا به سازمان اعلام دارند تا پس از بررسی در طبقه بندی و رتبه بندی و یا تغییرات آن ملحوظ گردد.

ماده 11ـ کمیته تائید صلاحیت مشاوران در موارد زیر کارشناس یامؤسسه یا شرکت را بطور دائم و یا برای مدتی محدود از فهرست مشاوران و مهندسان مشاور حذف و یا به او تنزل رتبه خواهد داد.
الف ـ در صورتیکه نتایج ارزشیابی‌های موضوع ماده 10 چنین اقدامی را توجیه نماید.
ب ـ در صورتی که مشاورعوامل فنی و علمی و تشکیلاتی لازم را برای انجام وظائف خود طبق حدود خدمات مشروح در قرارداد مربوط بموقع فراهم نساخته و یا دقت لازم و متعارف که از یک کارشناس و یا مؤسسه مشاور و یا مهندس مشاور انتظار میرود در انجام وظائف خود اعمال نکرده باشد.
پ ـ در صورتی که در اقدامات حرفه ای خود منافع حقه کارفرما راملحوظ نکرده ویا رعایت بی طرفی و بی نظری کامل را نکرده باشد.
ت ـ در صورتیکه در محاسبات فنی دقت لازم رانکرده ودرنتیجه پروژه ناصحیح شده و یابرآورد با هزینه واقعی عملیات تفاوت غیر متعارفی داشته باشد.
ث ـ در صورتیکه نظارت دراجرای طرح در سطح قابل قبولی نبوده و یا عملیات انجام شده یا پروژه تفصیلی مطابقت نداشته باشد.
ج ـ در صورتیکه گزارشهای لازم را طبق ضوابط و دستورالعملهای سازمان بموقع تسلیم نکرده باشد.
چ ـ در صورتیکه هر یک از شرایط مقرر در فصل دوم این آئین‏نامه را فاقد شود.

ماده 12ـ به منظور تسهیل و کمک در امر تشخیص صلاحیت کارشناسان و مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور همچنین نظارت در رعایت ضوابط و نظام فنی از طرف این مؤسسات و شرکتها و فراهم کردن امکان تماس کامل بین مؤسسات و شرکتهای مشاور ایرانی و مؤسسات نظیر خارجی و نیز استفاده از نظرات دسته جمعی مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور در مورد تهیه دستورالعمل‌هاو روشها واموری که بنحوی باخدمات آنها ارتباط دارد این مؤسسات و شرکتها جامعه ای طبق مقررات و قوانین کشور تشکیل خواهند داد.سازمان در مورد مسائل وامور مربوط به مؤسسات و شرکتهای مشاور و مهندس مشاور فقط با این جامعه تماس خواهد داشت.

ماده 13ـ در موارد استثنائی و خاص که برای انجام خدمات فنی مورد نیاز طرح‌های عمرانی استفاده از دفتر فنی و یامؤسسه وابسته به شرکتهای پیمانکاری و یا سازندگان و یا فروشندگان (اعم از وابستگی مستقیم و یا غیر مستقیم) به پیشنهاد دستگاه اجرائی و تائید سازمان الزام آور باشد سازمان می‌تواند با توجه بکار مورد نظر و شرایط خاص آن کادر فنی و تخصص و تجربه دفتر یامؤسسه معرفی شده را بررسی و در صورت واجد بودن شرایط با رعایت نکات مشروح در بندهای زیر استفاده از چنین دفتر و یامؤسسه ای را ا جازه دهد.

بند 1ـ دستگاه اجرائی موظف است قبلا دلایل توجیهی کافی برای لزوم استفاده از خدمات دفتر یا مؤسسه وابسته به شرکتهای پیمانکاری یا سازندگان و یا فروشندگان وهمچنین نام ومشخصات و سوابق دفتر و یا مؤسسه مورد نظر را به سازمان ارائه دهد.

بند 2ـ تایید سازمان در مورد لزوم استفاده و همچنین اجازه سازمان در مورد استفاده از خدمات دفتر یا مؤسسه معرفی شده کلی نیست بکله فقط محدود بکار مورد نظر می‌باشد.

بند 3ـ اجازه استفاده از خدمات دفتر وابسته یامتعلق به شرکتهای پیمانکاری مشروط بر این است که دفتر یامؤسسه مزبورعلاوه بردارا بودن صلاحیت فنی تعهد نماید در طرح مورد نظر تنها خدمات مهندسی مشاور انجام دهد و خود و شرکاء و شرکتهائی که دراین مؤسسه سهم دارند وهمچنین مؤسسات وابسته و همکاران آنها جز در خدمات مهندسی مشاور اجازه شرکت در عملیات و کارهای دیگر مربوط به طرح را نداشته باشد.

بند 4ـ اجازه استفاده از خدمات دفتر یا مؤسسه وابسته یا متعلق به سازندگان و فروشندگان علاوه بر شرائط مشروح در بند 3 فوق مشروط بر این است که در قرارداد منعقده شرایط وضمانت‌های اجرائی بنحوی پیش بینی شود که اطمینان حاصل گردد تهیه مشخصات فنی توسط چنین مؤسساتی با بی نظری کامل انجام خواهد شد بطوریکه بتوان معاملات و مناقصه‌های مربوط را براساس اصل رقابت برگذار نمود.

ماده 14ـ سازمان طرح‌های عمرانی را از نظر خدمات فنی و مشاوره مورد نیاز و تخصص مؤسسات و شرکت‌های مشاور به انواع متناسب تقسیم و ضمن فهرست‌های موضوع ماده 11آئین‏نامه ارجاع کار به مهندسان مشاور و مؤسسات علمی و تخصصی در اختیار دستگاههای اجرائی و مؤسسات مشاور قرار خواهد داد تقسیم بندی انواع طرحها لااقل برای مدت یکسال معتبر است و سازمان می‌تواند با توجه به احتیاجات برنامه‌ها و طرح‌های عمرانی در آن تجدید نظر نماید.
خدمات فنی و مشاوره و مهندسی موردنیاز در هر طرح عمرانی شامل کلیه تخصص‌ها و خدمات مورد نیاز برای انجام آن طرح می‌باشد بدین منظور مؤسسات و یا شرکت‌های مهندسی مشاور وخدمات فنی و مشاوره باید کلیه متخصصین و کارشناسان موردنیاز برای انجام صحیح خدمات رادر اختیار داشته و یا با شرایطی که در هر مورد ضمن شرایط قرارداد از طرف کارفرما تعیین خواهد شد کارشناسان و متخصصین موردنیاز را تأمین نمایند.
مسئولیت حسن انجام کلیه خدمات مرجوعه به مؤسسه یا شرکت مشاوره و خدمات فنی بعهده مسئولان قانونی مؤسسه یا شرکت طرف قرارداد می‌باشد و در عین حال شرکت یامؤسسه مزبور موظف است نقشه‌ها و یا مشخصات فنی و یا اسناد و مدارک فنی را که توسط شرکت یا مؤسسه تهیه می‌شود علاوه بر امضاء مسئول یامسئولان قانونی شرکت بامضاء کارشناسی که ضمن واجد بودن شرایط کارشناس درجه یک صلاحیت او بعنوان امضاء کننده در رشته تخصصی مربوط به تائید سازمان رسیده باشد برساند و این کارشناسان با امضاء نقشه‌ها و مشخصات و مدارک فنی مربوط به تخصص خود صحت آنرا تائید نمایند.

تبصره ـ کارشناسانی که بدین ترتیب در رشته های تخصصی نقشه‌ها ومشخصات فنی واسناد و مدارک فنی تهیه شده راتائید و امضاء مینمایند ممکن است مدیر، شریک یا کارمند مؤسسه و یا شرکت طرف قرارداد و یا مؤسسات وشرکت‌های مشاوردیگر بوده و یا کارشناسان دیگری باشند که وابستگی به بخش عمومی و یا پیمانکاران و سازندگان نداشته باشند.

فصل چهارم ـ کارشناسان ممتاز

ماده 15ـ بمنظور استفاده از تجربیات و نظریات متخصصین و کارشناسان ممتازی که در سایر دستگاههای بخش عمومی و یا خصوصی اشتغال دارند سازمان برنامه و بودجه می‌تواند افراد واجد شرایطی را که صلاحیت آنها به تائید کمیته موضوع ماده 8 رسیده باشد بعنوان کارشناسان ممتاز شناخته و درصورت لزوم کارت شناسائی با ذکر تخصص آنها صادر نماید و یا ضمن فهرست خاصی به دستگاههای متقاضی معرفی نماید.

ماده 16ـ سازمان و دستگاه‌های اجرائی در صورت احتیاج میتوانند از خدمات کارشناسان ممتاز در بررسی‌های مربوط به طرح‌های عمرانی و همچنین حل مسائل و رفع مشکلاتی که ضمن تهیه و اجرای طرحها با آن روبرو میشوند با رعایت شرایط زیر استفاده نمایند:
الف ـ مدت خدمات باید کوتاه بوده و از چهل ساعت در هر ماه و یا جمعاً 120 روز در هر سال تجاوز ننماید.
ب ـ کارشناس ممتاز مورد نظر در استخدام دستگاهی که قصد استفاده از خدمات اورا دارد نباشد.
پ ـ در صورتیکه کارشناس ممتاز مورد نظر در استخدام دستگاههای بخش عمومی و یا مؤسسات علمی دیگری باشد موافقت آن دستگاه در استفاده از خدمات موقت کارشناس کسب گردیده باشد.
ت ـ استفاده از کارشناس ممتاز بصورت شرکت در کمیسیونها و کمیته‌های مربوط که تحت نظر کارشناسان دستگاه استفاده کننده تشکیل می‌شود بوده و خدمات کارشناسان ممتاز انحصاراً محدود به توصیه و مشورت و یا کمک در تهیه گزارشهای مورد نیاز باشد.
ث ـ کارشناس مورد نظر در مسئله و یا کار مورد بررسی بطور مستقیم و یا غیرمستقیم ذینفع و یا موظف نباشد.
حق الزحمه کارشناسان ممتاز بعنوان حق التحقیق و یا طبق مقررات مشروح در ماده 44 آئین‏نامه معاملات دولتی پرداخت خواهد گردید.