آئین‌نامه اجرائی قانون حمایت خانواده
مصوب 1354,02,13

هیئت وزیران در جلسه مورخ 13ر2ر54 بنا به پیشنهاد شماره 810ر7 مورخ 7ر2ر54 وزارت دادگستری به استناد ماده 27 قانون حمایت خانواده آئیننامه اجرائی قانون مذکور را به شرح زیر تصویب نمودند:

ماده 1ـ اقامه دعوی و تقاضای رسیدگی و اقدام در امور موضوع قانون حمایت خانواده بطور شفاهی یا وسیله درخواست کتبی بعمل می‌آید. هر گاه در خواست شفاهی باشد اظهار خواهان وسیله منشی یا مدیر دفتر دادگاه در صورتمجلس قید و بامضای او میرسد.

ماده 2ـ در خواست شفاهی یا کتبی باید مشتمل بر امور زیر باشد:
1ـ نام و نام خانوادگی ـ شغل ـ محل کار یا محل سکونت طرفین با ذکر مشخصات کامل.
2ـ موضوع در خواست با ذکر علل و دلائل آن.
3ـ در صورتی که در خواست کننده عنوان قیمومت یا ولایت یا وصایت یا وکالت داشته باشد باید سمت خود را در درخواست تصریح و مدارک آن را تسلیم نماید.

تبصره ـ در دادگاه خانواده طرفین می‌توانند باقرباء خود تا درجه سوم نیز وکالت دهند.

ماده 3ـ تنظیم در خواست در اوراق چاپی مخصوص‌ الزامی ‌نیست ولی باید در دو نسخه تنظیم و یک نسخه آن در پرونده امر ضبط شده و نسخه دیگر برای طرف فرستاده شود.

ماده 4ـ هزینه دادرسی به میزان مقرر در قانون آئین دادرسی مدنی در موقع درخواست از خواهان وصول خواهد شد مگر این که دادگاه خواهان را بی بضاعت تشخیص دهد که در این صورت او را از پرداخت هزینه معاف خواهد نمود.

ماده 5ـ در صورت عدم پرداخت هزینه دادرسی یا معلوم نبودن نشانی خوانده به خواهان اخطار می‌شود که ظرف پنج روز از تاریخ ابلاغ با رعایت مسافت نقص در خواست را رفع نماید. در صورت عدم رفع نقص و هم چنین در صورتی که نشانی خواهان معلوم نباشد دادگاه دادخواست را ابطال خواهد کرد.

تبصره ـ در صورتی که خواهان خوانده را مجهول‌المکان معرفی نماید باید آخرین محل اقامت او را به دادگاه اعلام کند. دادگاه به‌هر طریقی لازم بداند در این مورد تحقیق نموده تصمیم مقتضی اتخاذ خواهد کرد.

ماده 6ـ پس از وصول در خواست نسخه دوم آن باضمائم بدستور دادگاه جهت ابلاغ به خوانده ارسال و طرفین برای رسیدگی دعوت می‌شوند. در صورتی که درخواست شفاهی باشد مفاد درخواست با ضمائم آن به وسیله اخطاریه به خوانده ابلاغ خواهد شد.

ماده 7ـ عدم حضور طرفین یا یکی از آنها در جلسه با ابلاغ وقت مانع رسیدگی واتخاذ تصمیم نیست ولی اگر حضور خواهان جهت ادای توضیح لازم باشد دادگاه موارد توضیح را در صورتمجلس قید و مفاد آنرا ضمن تعیین وقت برای جلسه دیگر به خواهان ابلاغ مینماید و اگر خواهان در این جلسه نیز حاضر نشود داد خواست او ابطال خواهد شد.

ماده 8ـ در مواردی که دعوی به داوری ارجاع می‌شود دادگاه طرفین را برای انتخاب داور یا داوران دعوت می‌کند.

ماده 9ـ هرگاه داور یا داوران از قبول داوری امتناع نموده یا استعفا کنند دادگاه به انتخاب داور یا داوران جدید اقدام مینماید و در صورتیکه داور یا داوران بار دیگر از قبول داوری امتناع یا استعفا نمایند دادگاه رأسا به موضوع رسیدگی خواهد کرد.

ماده 10ـ در مواردی که تعداد داوران سه نفر بوده و یکی از آنها در نیمه دوم مهلت داوری استعفا کند رأی اکثریت داوران مناط اعتبار است. در این مورد و در مواردی که دو نفر داور انتخاب شده و رأی آنها مختلف باشد دادگاه راساً به موضوع رسیدگی خواهد رد.

ماده 11ـ منظور از اعتیاد مضر هر نوع ابتلاء به مواد مخدر یا نوشابه‌های ‌الکلی یا قمار یا امثال و نظائر آنها است که استمرار داشته و موجب صدمات و خسارات جسمانی، مادی و معنوی شخص معتاد یا همسر یا اولاد زوجین گردد.

ماده 12ـ حق ملاقات با اطفال کمتر از یکبار در ماه نخواهد بود.

ماده 13ـ ترتیب ثبوت حجر و خیانت و رفع حجر یا عدم قدرت و لیاقت و احراز عدم صلاحیت و عزل و نصب قیم و ضم امین و تعیین امین موقت در مورد مواد 1 و 15 قانون حمایت خانواده طبق مقررات قانون امور حسبی خواهد بود.

وزیر مشاور و معاون اجرائی نخست وزیر ـ‌هادی هدایتی