آئین‌نامه پزشکی قانونی
مصوب 1346,06,27

به تجویز ماده 5 قانون اصول تشکیلات دادگستری و با در نظر گرفتن ماده 82 قانون ا.د.ک. آئین‌نامه وظائف اداره پزشکی قانونی و طرز کار و شرایط انتخاب و استخدام پزشکان قانونی به شرح زیر تصویب و اعلام میگردد.

فصل اول ـ وظائف اداره پزشکی قانونی

ماده 1ـ وظائف اداره پزشکی قانونی عبارت است از:
1ـ اظهارنظر علمی در امور پزشکی قانونی و انجام کارهای آزمایشگاهی پزشکی قانونی و کالبد شکافی اجساد که از طریق مقامات صلاحیتدار قضائی یا ضابطین دادگستری در مرکز یا شهرستانها به آن ارجاع میگردد و پاسخ به استعلامات رسیده از مقامات قضائی یا اداری.
2ـ انجام امور آموزشی و تحقیقی که از طرف مقامات دانشگاهی یا وزارتخانه‌ها و مؤسسات دولتی مورد احتیاج واقع میشود و یا برای پیشرفت امور پزشکی قانونی مفید است.
3ـ اجرای برنامه‌های کارآموزی پزشکی قانونی.
4ـ بررسی صلاحیت علمی داوطلبان خدمت پزشکی قانونی در مرکز و شهرستانها.
5ـ بررسی آمارهای ادارات پزشکی قانونی.
6ـ تقسیم بورسها میان پزشکان قانونی مرکز و شهرستانها و شرکت در کنفرانسها یا تشکیل مجلس نظر (سمینار) به منظور پیشرفت دانش پزشکی قانونی با مراعات قوانین مربوط و صلاحدید وزارت دادگستری.
7ـ نظارت بر بهداشت و درمان زندانیان.
8ـ اشتراک مساعی با بیمارستان دادگستری و معاینه و اقدام نسبت به بیمارانی که وزارت دادگستری معرفی میکند.
9ـ انجام وظائف و امور دیگری که به موجب قوانین جداگانه عهده پزشکی قانونی گذارده شده است.

تبصره ـ اظهارنظر پزشک قانونی باید مستدل و روشن و متضمن شرح مشهودات و معاینات و مبتنی بر مدارک و ملاحظات علمی و آزمایشگاهی و نتیجه گیری کافی باشد.

ماده 2ـ اداره پزشکی قانونی مرکز عهده دار نظارت بر حسن جریان کار ادارات پزشکی قانونی در شهرستانها میباشد.

فصل دوم ـ طرز کار و سازمان اداره پزشکی قانونی

ماده 3ـ اداره پزشکی قانونی با توجه به ماده 3 قانون ا.ت.د. دارای یک رئیس یا چند معاون برحسب احتیاج و تعداد لازم پزشک و پزشکیار و متخصصان آزمایشگاهی و پرتوشناسی و کارمند دفتری و کارمند جزء و راننده خواهد بود.

ماده 4ـ رئیس پزشکی قانونی که از طرف وزارت دادگستری تعیین میشود باید متخصص پزشکی قانونی باشد معاونین پزشکی قانونی نیز به ‌پیشنهاد رئیس پزشکی قانونی و حکم وزیر دادگستری منصوب میشوند.

ماده 5ـ اداره پزشکی قانونی دارای بخشهای آزمایشگاه و پرتوشناسی و تالار کالبد شکافی و دفتر خواهد بود.
رؤسای بخشهای مذکور به پیشنهاد رئیس پزشکی قانونی از طرف وزارت دادگستری منصوب میشوند.

ماده 6ـ آزمایشگاه از قسمت‌های سم شناسی. آسیب شناسی. آزمایش مواد غذائی و داروئی. خون و سرمشناسی و آزمایش لکه‌ها و قسمت تحقیق و تعیین هویت تشکیل میشود.

ماده 7ـ کارهای اداره پزشکی قانونی از طرف رئیس و یا در غیبت او از طرف معاون اداره به پزشک یا متخصص یا آزمایشگاه مربوط رجوع میشود پس از اظهارنظر پزشک یا متخصص آزمایشگاه مذکور نتیجه کار و اظهارنظر علمی با امضای رئیس یا معاون پزشکی قانونی به مرجع مربوط اعلام میگردد سوابق امر در اداره پزشکی قانونی مضبوط خواهد ماند.

ماده 8ـ هرگاه اداره پزشکی قانونی فاقد پزشک یا متخصص یا کارشناس موظف در مورد خاص باشد و اظهارنظر علمی یا حضور چنین پزشک یا کارشناسی در مراجع قضائی مورد نیاز واقع گردد اداره مذکور متخصصان یا کارشناسان آن امر را از خارج و از میان کسانی که صلاحیت آنان قبلا مشخص شده است دعوت مینماید و اظهارنظر آنان را بمراجع قضائی ارسال میدارد و یا خودشان را برای حضور در آن مراجع معرفی میکند اداره پزشکی قانونی صورتی از مشخصات این قبیل پزشکان یا کارشناسان را با جلب نظر و تأیید دانشکده پزشکی یا وزارت بهداری در تهران و یا ادارات بهداری و دانشکده‌های پزشکی که در شهرستانها تأسیس شده همیشه آماده خواهد داشت و دستمزد پزشکان و کارشناسانی که به ‌این ترتیب انجام وظیفه کرده اند از طرف وزارت دادگستری و طبق مقررات مربوط به کارشناسان پرداخت خواهد شد.

فصل سوم ـ شرایط انتخاب و استخدام پزشکان قانونی

ماده 9ـ پزشکان قانونی بطور رسمی استخدام و یا بطور افتخاری انتخاب میشوند.

ماده 10ـ شرایط انتخاب و استخدام پزشکان قانونی در مرکز و شهرستانها به شرح زیر است.
1ـ تابعیت ایران.
2ـ داشتن درجه دکتری در رشته پزشکی.
3ـ نداشتن سابقه محکومیت کیفری.

تبصره ـ پزشکانی که دارای گواهینامه تخصصی پزشکی قانونی یا جرمشناسی باشند در صورت تساوی شرایط بر دیگران مقدم خواهند بود.

ماده 11ـ پزشکانی که دارای گواهی ‌نامه تخصصی پزشکی قانونی نباشند در صورتی میتوانند به سمت پزشک قانونی منصوب یا انتخاب شوند که دوره کارآموزی را که کمتر از سه ماه نیست در اداره پزشکی قانونی مرکز با موفقیت گذارنده باشند.

ماده 12ـ در پایان مدت کارآموزی هیئتی مرکب از رئیس پزشکی قانونی و یکی از استادان دانشکده پزشکی به انتخاب آن دانشکده و یکی از متخصصان آزمایشگاه پزشکی قانونی از کارآموزان امتحان میکنند. استخدام یا انتصاب کارآموزان مشروط به موفقیت در این امتحانات میباشد.

ماده 13ـ پزشکان قانونی قبل از آغاز کار باید طبق مقررات کارشناسان در مرکز در حضور دادستان استان و دادستان شهرستان و رئیس اداره پزشکی قانونی و در خارج از مرکز رئیس و دادستان عالیترین دادگاه سوگند یاد نمایند.

ماده 14ـ تعداد پزشکان قانونی هر شهرستان را دادستان شهرستان و رئیس پزشکی قانونی محل برحسب احتیاج و پس از تبادل نظر تعیین مینماید تغییر و تبدیل پزشکان قانونی به پیشنهاد دادستانها و تائید رئیس پزشکی قانونی از طرف وزارت دادگستری انجام میگیرد.

ماده 15ـ پزشکان قانونی افتخاری نیز تابع شرایط و مقررات این آئین‌نامه میباشند.

ماده 16ـ رسیدگی به تخلف اداری و فنی پزشکان قانونی رسمی تابع مقررات آئین‌نامه محاکمات اداری است پزشکان قانونی افتخاری که مرتکب تخلف شوند به پیشنهاد دادستان شهرستان و تأئید رئیس اداره پزشکی قانونی محل از سمت خود بر کنار خواهند شد.

ماده 17ـ هر سال کلیه پزشکان قانونی در مرکز یا در مرکز یکی از استانها بمدت یک هفته سمیناری برای طرح و بحث مسائل و رویه‌ها و طرق جدید عملی پزشکی قانونی تحت ریاست رئیس اداره پزشکی قانونی خواهند داشت در هر سال برنامه تاریخ و محل سمینار را وزارت دادگستری تعیین مینماید.

ماده 18ـ این آئین‌نامه تصویب و از این تاریخ بموقع اجرا گذارده میشود.

وزیر دادگستری