آئین نامه ثبت و تابعیت هواپیماهای کشوری
مصوب 1343,11,24

هیئت وزیران در اجرای ماده 22 قانون هواپیمائی کشوری بنا به پیشنهاد شماره 33865 – 6 /11 /43 وزارت راه در جلسه مورخ 24 /11 /43 آئین نامه ثبت و تابعیت هواپیماهای کشوری را بشرح ذیل تصویب نمودند:

ماده 1) تقاضای ثبت هواپیما باید از طرف مالک یا نماینده او روی ورقه که اداره کل هواپیمائی کشوری برای آن تخصیص داده تنظیم و به اداره کل هواپیمائی کشوری تقدیم شود. اداره مزبور در صورتیکه هواپیما را واجد شرائط ثبت مندرج در قوانین ومقررات هواپیمائی تشخیص دهد آنرا در دفتر ثبت هواپیماها ثبت و علائم ثبت وتابعیت هواپیما را تعیین و گواهینامه ثبت وتابعیت صادر مینماید و هواپیما از تاریخ ثبت ایرانی شناخته میشود.

ماده 2) در دفتر ثبت هواپیما که در اداره کل هواپیمائی کشوری نگاهداری میشود باید کلیه اطلاعاتی که در گواهینامه ثبت و تابعیت هواپیما ذکر میشود مندرج باشد.

ماده 3) گواهینامه ثبت و تابعیت هواپیما باید همیشه در هواپیما موجود باشد و هر موقع در ایران یا در خارجه مامورین صلاحیتدار آنرا مطالبه نمایند ارائه داده شود.

ماده 4) هواپیما ممکن است در موارد خاص با اجازه مخصوص اداره کل هواپیمائی کشوری برای مدت محدود و معینی که از سه ماه تجاوز نکند در داخله ایران بدون دارا بودن گواهینامه ثبت و تابعیت وعلائم ثبت و تابعیت پرواز کند. ولی در این قبیل موارد علائم ثبت موقتی به هواپیما داده میشود که در دفتر مخصوصی ثبت میگردد.

تبصره - موارد خاصی را که هواپیما با اجازه مخصوص اداره کل هواپیمائی کشوری با ثبت موقت پرواز میکند به پیشنهاد اداره کل هواپیمائی وتصویب شورایعالی هواپیمایی کشوری تعیین خواهد گردید .

ماده 5) در صورتیکه مالک یک هواپیمای ایرانی تغییر کند مالک اول یا قائم مقام قانونی او در صورت فوت مالک وارث یا قائم مقام قانونی او مکلف است مراتب را کتبا باداره کل هواپیمایی کشوری اعلام نماید.
اداره مزبور در صورت وجود شرایط ثبت هواپیما را در دفتر مربوطه بنام مالک جدید ثبت نموده و گواهینامه ثبت وتابعیت جدیدی بنام مالک جدید صادر خواهد نمود.

ماده 6) هرهواپیمای ثبت شده که در اثر حادثه یا کثرت استعمال یا بعلل دیگر بطور دائم از کار بیفتد مالک آن باید مراتب را کتبا باداره کل هواپیمایی کشوری گزارش دهد و از تاریخ تسلسم این گزارش ثبت هواپیما وهمچنین گواهینامه ثبت وتابعیت آن باطل میشود.

ماده 7) در صورت وقوع یکی از علل بطلان گواهینامه ثبت وتابعیت هواپیما دارنده گواهینامه یا قائم مقام قانونی او باید کتبا مراتب را برای رسیدگی و اخذ تصمیم مقتضی باداره کل هواپیمائی کشوری اعلام نماید .

ماده 8) در هر مورد که گواهینامه ثبت و تابعیت هواپیما باطل میشود دارنده آن مکلف است عین گواهینامه را باداره کل هواپیمایی کشوری رد نماید.

ماده 9) علاوه بر علائم ثبت و تابعیت که طبق این آئین نامه روی هواپیما نقش میشود هواپیما باید دارای یک لوحه از ماده نسوز باشد که روی آن علائم ثبت و تابعیت ونام ونشان مالک حک شده باشد. این لوحه باید نزدیک در اصلی هواپیما بطور آشکار نصب گردد.

ماده 10) علائم تابعیت هواپیماهای کشوری ایرانی دو حرف بزرگ الفبای لاتین و علائم ثبت آن مجموعه از حروف بزرگ الفبای لاتین خواهد بود که اداره کل هواپیمایی کشوری بآن تخصیص میدهد این علائم باید در گواهینامه ثبت وتابعیت درج ودر روی هواپیما به ترتیب مذکور در این آئین نامه نقش شود.
علائم ثبت و تابعیت فوق الذکر مخصوص هواپیماهای کشوری است.

ماده 11) حروفی که علائم ثبت هواپیما را تشکیل میدهد باید بنحوی ترکیب شود که به هیچوجه با مجموعه پنج حرفی مورد استعمال در قسمت کد بین المللی علامات و یا مجموعه سه حرفی مندرج در کد که با حرف .. شروع میشود وبا علامت خطر ویا هرگونه علامت فوریت مانند .....و....و....و امثال آنها اشتباه نشود .

ماده 12) علائم ثبت و تابعیت هواپیما باید بطریق زیر روی هواپیما نقش وهمیشه تمیز و مرئی نگاهداری شود.

الف ) علائم تابعیت هواپیما باید قبل از علائم ثبت آن قرار گیرد و بوسیله خط فاصل از یکدیگر جدا شود.

ب ) حروف مورد استعمال باید بدون تزئینات باشد.

ج ) عرض هر حرف (باستثنای) حرف ..... و طول خط فاصل باید مساوی یا دو سوم ارتفاع یک حرف باشد.

د ) حروف و خطوط فاصل باید بخط پررنگی نقش شوند که از رنگ سطحی که بر روی آن نقش میشوند کاملا متمایز باشند. ضخامت خط حروف باید مساوی با یک ششم ارتفاع یک حرف باشد.

ه ) فاصله هر حرف از حرف قبلی و بعدی نباید از یک چهارم عرض یک حرف کمتر باشد.

و ) ارتفاع هر دسته از حروف متشکله علائم باید متساوی باشد.

ماده 13) در هواپیماهای سبکتر از هوا علائمی که در دو پهلو نقش میشوند باید از طرفین آن و همچنین از روی زمین مرئی باشد و ارتفاع حروف علائم باید لااقل پنجاه سانتیمتر باشد. محل نقش علائم روی این نوع هواپیما ها به ترتیب زیر است.

الف ) کشتی هوائی = علائم ثبت و تابعیت باید در دو پهلوی دیریژابل و در سطح فوقانی آن روی خط تقارن در طول ونزدیک به بزرگترین مقطع نقش گردد.

ب ) بالون کروی = علائم ثبت و تابعیت باید روی سطح بالون در دو سر یکی از اقطار دائره نزدیک و موازی با بزرگترین مقطع افقی آن نقش گردد.

ج ) بالون غیر کروی = علائم ثبت و تابعیت باید در دو طرف بالون غیر کروی نزدیک بزرگترین مقطع آن بلافاصله بالای محل اتصال کابل های اطاق به بالون نقش شود.

ماده 14) در هواپیماهای سنگین تر از هوا محل نقش علائم ثبت وتابعیت وارتفاع حروف آن بترتیب زیر است.

الف ) بالها = علائم باید یک مرتبه روی سطح فوقانی دو بال ویک مرتبه روی سطح تحتانی آنها نقش شود وحتی المکان باید فاصله علائم از دو لبه بال متساوی باشد. سر حرف باید بطرف لبه جلو بال قرار گیرد. ارتفاع حروف علائم باید لااقل پنجاه سانتیمتر باشد.

ب ) بدنه = علائم باید روی دو طرف بدنه در فاصله بین بالها و دم هواپیما نقش شود. نقش علائم نباید از حدود مرئی تجاوز نماید. با رعایت نکات فوق علائم باید بقدر امکان بزرگ نقش شود و در هر حال لازم نیست علائم از پانزده سانتیمتر بزرگتر باشد.

ج ) در صورتیکه هواپیمای سنگین تر از هوا دارای قسمتهایی نظیر بال و بدنه نباشد علائم باید به ترتیبی نقش شود که مورد موافقت اداره کل هواپیمائی کشوری قرار گیرد.

ماده 15) گواهینامه ثبت و تابعیت از نظر جمله بندی و ترتیب بشکل زیر است.
شماره ثبت
دولت شاهنشاهی ایران
وزارت راه
اداره کل هواپیمائی کشوری
گواهینامه ثبت وتابعیت هواپیما
1) علائم ثبت و تابعیت
2) کارخانه سازنده
3) نوع هواپیما
4) شماره ردیف هواپیما که بوسیله کارخانه سازنده تعیین شده است.
5) نام مالک هواپیما
6) نشانی مالک هواپیما
7) بدین وسیله گواهی میشود که هواپیمای مذکور در بالا در دفتر ثبت اداره کل هواپیمائی کشوری ایران مطابق قوانین ومقررات داخلی و مفاد قرارداد بین المللی هواپیمائی کشوری مورخ هفتم دسامبر 1944 به ثبت رسیده است.
8) تاریخ صدور ............
اداره کل هواپیمائی کشوری