آئین نامه قانون شکار
مصوب 1342,12,07با اصلاحات و الحاقات بعدی

فصل اول ـ تعاریف

ماده 1 ـ نظر به تبصره 2 ماده 2 و تبصره 1 ماده 3 و ماده 6 قانون شکار مصوب اسفند ماه 1335 مقررات زیر به عنوان آئین نامه قانون شکار به تصویب می‌رسد .

ماده 2 ـ منظور از مصوبات کانون شکار مصوباتی است که کانون شکار ایران طبق اختیارات ناشی از قانون و آئین نامه‌های شکار وضع می‌نماید .

ماده 3 ـ منظور از مقررات شکار مجموعه قانون و آئین نامه‌های شکار و مصوبات کانون شکار ایران است .

ماده 4 ـ منظور از مأمورین مذکور در مقررات شکار افراد گارد شکاربانی و کلیه اشخاصی هستند که به موجب احکام صادره به نحوی از انحاء وابسته به کانون شکار ایران باشند و در مواقع لزوم می توانند در اجرای وظائف مقرر از مأمورین انتظامی استعانت نمایند .

ماده 5 ـ حیوانات وحشی مشمول مقررات شکار حیوانات قابل شکار نامیده شده و به شرح زیر طبقه بندی می شوند :
الف ـ پستانداران قابل شکار.
ب ـ پرندگان قابل شکار.
پ ـ خزندگان قابل شکار.
ت ـ آبزیان قابل صید.

ماده 6 ـ منظور از حیوانات حمایت شده حیوانات قابل شکاری است که در شرف تکثیر یا در معرض خطر نابودی نسل یا نافع و یا نادر بوده و طبق مصوبات کانون شکار حمایت شده اعلام می‏گردند .

ماده 7 ـ منظور از جانوران زیانکار حیوانات قابل شکاری است که به علت خسارات مالی و صدمات بدنی وارده از طرف آنها طبق مصوبات کانون شکار زیانکار اعلام می‏گردند .

ماده 8 ـ شکار عبارت است از تیراندازی به پستانداران و پرندگان و خزندگان قابل شکار و یا کشتن و یا گرفتن یا تعقیب کردن آنها به هر کیفیت و وسیله و طریق .

ماده 9 ـ صید عبارت است از کشتن یا گرفتن آب‌زیان قابل صید به هر کیفیت و وسیله و طریق و یا تیراندازی به آنها .

ماده 10 ـ مناطق ممنوعه مذکور در مقررات شکار به شرح زیر طبقه‌بندی و تعریف می‌شود :

الف ـ پارک وحش
پارک وحش به مناطقی اطلاق می‌شود که کانون شکار به منظور حفظ نسل و تکثیر حیوانات قابل شکار و نگاهداری وضع طبیعی آن به صورت تملک یا اجاره در اختیار می‌گیرد . تعلیف احشام و قطع اشجار در پارک وحش ممنوع بوده و کانون شکار ایران می تواند برای شکار یا صید در این مناطق پروانه ویژه صادر نماید .
چنانچه مالک پارک وحش کانون شکار ایران باشد اراضی آن غیرقابل فروش است .

ب ـ منطقه حفاظت شده: منطقه حفاظت شده به مناطقی اطلاق می‌شود که از لحاظ ضرورت حفظ نسل یک یا چند نوع حیوان قابل شکار بدون توجه به مالکیت منطقه ضمن مصوبات کانون شکار به این عنوان تعیین و مشخص می‌گردد.
تعلیف احشام و قطع اشجار در مراتع و جنگلهای اینگونه مناطق که متعلق به دولت است از لحاظ تعداد و نوع و غیره مشمول مقرراتی است که از طرف کانون شکار ایران با موافقت وزارت کشاورزی اعلام می‌شود . شکار و صید در این مناطق مستلزم تحصیل پروانه ویژه از کانون شکار ایران است .

پ ـ قرق اختصاصی: قرق اختصاصی به مناطقی اطلاق می‌شود که به‌تقاضای مالکین آن و تایید مالکیت آنها از طرف وزارت کشاورزی ضمن مصوبات کانون شکار به این عنوان اعلام گردیده و مالک آن می‌تواند با رعایت مقررات شکار اقدام به شکار و صید در آن بنماید و در سایر موارد موکول به صدور اجاره مخصوص از طرف کانون شکار ایران است .

ماده 11 ـ کانون شکار ایران دارای تشکیلات زیر است :
الف- سازمان شکاربانی و نظارت بر صید و ادارات تابعه آن
ب ـ شعب استان و شهرستان و بخش .

ماده 12 ـ اعضای کانون شکار در اولین جلسه از بین خود هیئت رئیسه کانون شکار ایران را مرکب از یک نایب رئیس ـ یک دبیرکل ـ یک خزانه‌دار و یک منشی برای مدت چهار سال انتخاب می‌نماید که احکام آنان به امضای رئیس کانون شکار ایران صادر می‌گردد.
دعوت برای تشکیل جلسات کانون شکار ایران توسط رئیس یا نایب رئیس به عمل آمده و حضور رئیس یا نایب رئیس و چهار نفر از اعضاء برای رسمیت جلسه کافی است. تصمیمات کانون شکار ایران با اکثریت حاضرین در کلیه امور مربوطه قطعی و لازم‌الاجرا است .

ماده 13 ـ سازمان شکاربانی و صید مسئول کلیه امور اداری و مالی و اجرائی کانون شکار ایران بوده و ریاست آن با دبیرکل کانون شکار ایران می‌باشد .

ماده 14 ـ سازمان شکاربانی و صید دارای یک گارد شکاربانی متشکل از افسرشکاربان ـ سرشکاربان ـ شکاربان و کمک شکاربان با لباس متحدالشکل و اسلحه کمری یا تفنگ می‌باشد اجازه حمل سلاح و نوع آن با موافقت وزارت جنگ خواهد بود. مأمورین مذکور فقط در محل مأموریت حق حمل سلاح خواهند داشت .

ماده 15 ـ سازمان شکاربانی و صید میتواند در موارد لزوم به منظور اجرای مقررات مربوطه از وجود اشخاص مطلع استفاده نموده و در مقابل حق‌الزحمه‌ای متناسب با خدمات آنها بپردازد .

ماده 16 ـ کانون شکار ایران میتواند لدی‌الاقتضاء به تشکیل شعب در استان و شهرستان و بخش برای مشاوره و همکاری با سازمان شکاربانی و صید مبادرت نماید .

تبصره 1 ـ شعب استان در مرکز استان در استانداری به ریاست افتخاری استاندار و شرکت فرمانده پادگان نظامی ـ فرمانده ژاندارمری ـ رئیس شهربانی ـ رئیس دادگستری و پنج نفر از مطلعین به امور شکار که از طرف کانون شکار ایران منصوب می‌گردند تشکیل می‌شود .

تبصره 2 ـ شعب شهرستان در مرکز شهرستان در فرمانداری به ریاست افتخاری فرماندار و شرکت فرمانده پادگان نظامی ـ فرمانده ژاندارمری ـ رئیس شهربانی ـ رئیس دادگستری و سه نفر از مطلعین به امور شکار که از طرف کانون شکار ایران منصوب می گردند تشکیل می‌شود .

تبصره 3 ـ شعب بخش به ترتیب شعب شهرستان در مرکز بخش به‌ریاست افتخاری بخشدار تشکیل می‌گردد.

تبصره 4 ـ شرکت اشخاص مذکور در تبصره‌های 1 و 2 و 3 ماده 16 افتخاری خواهد بود .

تبصره 5 ـ مدت عضویت اعضای انتصابی شعب استان و شهرستان و بخش دو سال بوده و احکام آنان به امضای رئیس یا نایب رئیس کانون شکار ایران صادر می‌گردد.

تبصره 6 ـ در هر یک از موارد فوق‌الذکر عدم وجود یکی از ادارات یا افراد نامبرده مانع تشکیل شعب با مشارکت سایرین نخواهد بود .

فصل سوم ـ مقررات شکار و وظایف کانون شکار ایران

ماده 17 ـ مقررات شکار و وظایف کانون شکار ایران به شرح زیر است :
الف ـ تعیین حیوانات قابل شکار.
ب ـ تعیین حیوانات حمایت شده و جانوران زیانکار .
پ ـ تعیین محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های چهارگانه شکار و صید به شرح زیر :
1 ـ زمانی (فصول و ساعات).
2 ـ مکانی (پارک وحش ـ منطقه حفاظت شده ـ قرق اختصاصی).
3 ـ نوعی (حیوانات حمایت شده).
4 ـ طریقی (انواع اسلحه و مهمات و طرق و وسائل).
ت ـ تعیین بها و مدت اعتبار پروانه‌های مذکور در ماده 25 این آئین‏نامه در حدود ماده 4 قانون شکار.
ث ـ حفظ و حمایت حیوانات قابل شکار در مقابل خطرات احتمالی طبیعی و غیر طبیعی .
ج ـ تکثیر و پرورش حیوانات قابل شکار .
چ ـ منع یا ایجاد محدودیت برای واردات حیوانات قابل شکار زنده و خرید و فروش و عرضه و نگهداری و حمل حیوانات قابل شکار و اجزای آن در داخل و یا صدور آن به خارج از کشور با جلب موافقت قبلی وزارت اقتصاد و رعایت مقررات قانونی مربوطه .
ح ـ تأسیس موزه‌های حیوان شناسی و باغات وحش .

ماده 18 ـ کانون شکار ایران می‌تواند به ایجاد پارکهای وحش در کشور اقدام نماید. تأسیس پارکهای وحش از لحاظ موقعیت و حدود منطقه به پیشنهاد کانون شکار از طریق وزارت کشور و تصویب هیئت وزیران عملی خواهد شد اگر اراضی آن متعلق به دولت باشد با رعایت مقررات مربوطه در اختیار کانون شکار قرار خواهد گرفت .

ماده 19 ـ سازمان شکاربانی و صید در امور سدسازی ـ کانال سازی ـ تغییر و انحراف مسیر رودخانه‌ها ـ ساختمان پل‌ها ـ قطع جنگل ـ اجاره مراتع دولتی ـ دفع آفات و سایر مواردمشابه چنانچه تشخیص دهد که طرح‌ها از لحاظ حفظ نسل حیوانات قابل شکار زیان آور است نظر خود را با ذکر جهات و دلائل موجه به مراجع مربوطه اعلام می‌دارد.

ماده 20 ـ وزارت فرهنگ و کلیه دانشگاه‌های کشور در حدود امکان با کانون شکار ایران جهت تأسیس موزه‌های حیوان شناسی و تنظیم و اجرای برنامه آموزشی. حمایت حمایت حیوانات همکاری و معاضدت خواهند نمود .

ماده 21ـ کانون شکار ایران تذکر لازم را به مقامات صلاحیت‌دار در مورد ورود و خرید و فروش و استعمال هرگونه اسلحه و مهمات شکاری و اجزای آن و همچنین سایر وسایل شکار و صید را که جهت حفظ نسل حیوانات قابل شکار مضر تشخیص می‌دهد خواهد داد و مقامات مذکور با استفاده از مقررات قانونی نظر کانون شکار ایران را بایستی تأمین نمایند .

فصل چهارم ـ امور مالی

ماده 22ـ درآمدهای زیر به کانون شکار ایران برای تأمین هزینه‌ها و احتیاحات مربوطه تعلق می‌گیرد :
الف ـ بهای پروانه‌های شکار و صید مذکور در ماده 25 این آئین نامه .
ب ـ درآمد حاصله از موزه‌های حیوان شناسی و باغات وحش که توسط کانون شکار ایران تأسیس گردد.
پ ـ وجوه حاصله از جرایم و ضرر و زیان مذکور در فصل ششم این آئین نامه در صورت تعلق .
ت ـ کمک مالی سالیانه دولت که ضمن بودجه کل‌کشور منظور می‌گردد.

ماده 23 ـ دولت اعتبار لازم را برای تأسیس موزه‌های حیوان شناسی و باغات و پارکهای وحش ضمن بودجه کل کشور تأمین نموده در اختیار کانون شکار ایران قرار می‌دهد .

ماده 24 ـ اداره امور مالی کانون شکار ایران زیرنظر خزانه‌دار بوده و تابع مقرراتی است که با توجه به استقلال مالی و شخصیت حقوقی مذکور در ماده 4 به قانون شکار به تصویب کانون شکار ایران می‌رسد .

تبصره ـ کلیه اسناد و اوراق مالی و تعهدآور کانون شکار ایران به امضای مشترک رئیس سازمان شکاربانی و صید و خزانه دار کانون شکار ایران صادر می‌گردد. هریک از صاحبان امضاء در صورت غیبت می‌توانند برای دوره‏ای که از سه ماه تجاوز نکند حق امضاء به معاون خود تفویض نماید .

فصل پنجم ـ پروانه‌های شکار و صید

ماده 25 ـ مبادرت به هر نوع شکار و صید و پرورش و تکثیر و خرید و فروش و صادرات حیوانات قابل شکار و اجزای آن در تمام کشور و همچنین واردات حیوانات قابل شکار زنده مستلزم تحصیل پروانه از کانون شکار ایران است که به صورت پروانه‌های عادی و ویژه و انتفاعی صادر می‌گردد.

تبصره 1 ـ پروانه‌های عادی شکار و صید برای مواردی است که مشمول محدودیت ها و ممنوعیت‌های چهارگانه مذکور در بند (پ) ماده (17) این آئین نامه نباشد. پروانه‌های عادی برای شکار پستانداران و پرندگان و خزندگان قابل شکار و صید آبزیان قابل صید به طور تفکیک یا برای مجموع دو یا چند دسته از آنان صادر شده و مدت اعتبار آن منتهی به پایان سال شمسی صدور آن است .

تبصره 2 ـ پروانه‌های ویژه شکار و صید برای مواردی است که مشمول محدودیت‌های چهارگانه مذکور در بند (پ) ماده(17) این آئین‏نامه بوده و مدت اعتبار آن حداکثر سه ماه از تاریخ صدور است .

تبصره 3 ـ پروانه‌های انتفاعی برای شکار و صید که جنبه حرفه یا کسب و تجارت داشته و همنچنین برای پرورش و تکثیر و یا خرید و فروش و واردات و صادرات حیوانات قابل شکار و اجزای آن صادر شده و مدت اعتبار آن از تاریخ صدور حداکثر 12 ماه است .

ماده 26 ـ کانون شکار ایران می‌تواند پروانه‌های ویژه یا دستورات اداری به هر کیفیت جهت شکار و صید و خرید و فروش حیوانات قابل شکار به منظور بررسی‌های علمی ـ بهره‌برداری و یا برای باغات وحش و موزه‌های حیوان شناسی صادر نماید .

فصل ششم ـ تخلفات و مجازاتها

ماده 27 ـ کسانی که برخلاف مقررات مذکور در ماده (5) قانون شکار عمل نمایند به مجازات مقرر در ماده مذکور و تبصره (1) آن خواهند رسید و در کلیه موارد کانون شکار ایران می‌تواند به عنوان مدعی و یا شاکی خصوصی ضرر و زیان وارده را از هرلحاظ و هرجهت مطالبه کند.

ماده 28 ـ مأمورین مکلفند در مواجه با متهمین وسائل شکار و صید و آلات و ادوات جرم را با گزارش امر تحویل مقامات قضائی نمایند و این وسائل تا خاتمه رسیدگی و صدور دادنامه قطعی و اجرای آن در دادگاه باقی می‌ماند .

تبصره ـ منظور از وسائل شکار مذکور در تبصره (1) ماده (5) قانون شکار هر تعداد تفنگ ـ فشنگ ـ نورافکن ـ تور ـ قلاب و قرقره ماهی گیری است که متخلف همراه داشته باشد .

ماده 29 ـ مأمورین مکلفند در مورد حیوانات حاصله از جرم و اجزای آن و همچنین پوستهای قیمتی به طریق زیر عمل نمایند :
الف ـ حیوانات زنده به دستور سازمان شکاربانی و صید در محل مناسب آزاد و یا به باغات وحش و مؤسسات مشابه واگذار می‌گردد.
ب ـ حیوانات کشته حلال گوشت با اخذ رسید تحویل بیمارستان‌های عمومی یا بنگاه‌های خیریه گردیده و در صورت فساد معدوم می‌شود .
پ ـ پوست‌های قیمتی حیوانات کشته و همچنین پوستهای قیمتی بدون لاشه از قبیل پوست ببر و پلنگ و یوزپلنگ و سگ آبی و سمور و روباه و گربه وحشی و امثال آن را با پرونده تحویل مقامات قضائی نمایند.

تبصره ـ در هریک از موارد مشروحه بالا باید مراتب صورت‌مجلس شده و نسخه ای از آن ضمیمه پرونده گردد.

ماده 30 ـ نسبت به جزای نقدی و خسارات وارده از جرم طبق مقررات مربوطه عمل خواهد شد .

ماده 31 ـ افراد گارد شکاربانی مذکور در ماده 14 این آئین‏نامه در مورد تخلفات و جرایم مربوط به مقررات شکار در حدود وظایف مقرره عمل خواهند نمود .

ماده 32 ـ وزارت جنگ به تقاضای کانون شکار ایران پروانه‌های حمل اسلحه کسانی را که برخلاف مقررات شکار عمل نمایند برای مدت سه سال لغو و اسلحه آنان را در خلال این مدت ضبط می نماید .

فصل هفتم ـ متفرقه

ماده 33 ـ کشاورزان و گله داران میتوانند برای دفع جانوران زیانکار از تفنگهای سرپر که طول لوله آن از چهل سانتیمتر تجاوز ننماید بدون پروانه شکار استفاده نمایند ـ سازمان شکاربانی و صید موظف است تسهیلات لازم جهت کوتاه کردن تفنگهای سرپر را فراهم نماید.

ماده 34 ـ وزارت جنگ یا سایر مقامات مسئول در صورتی مبادرت به‌صدور یا تجدید یا تمدید اعتبار پروانه‌های حمل اسلحه شکاری می‌نمایند که متقاضی طبق مقررات شکار دارای پروانه معتبر شکار باشد.

ماده 35 ـ کلیه سازمان‌های کشوری و لشکری با کانون شکار ایران و شعب و ادارات تابعه به منظور حُسن اجرای مقررات شکار معاضدت و همکاری خواهند نمود .

ماده 36 ـ ادارات دولتی و سازمانهای وابسته به دولت می‌توانند به‌تقاضای کانون شکار ایران کارمندانی را به عنوان مأمور در اختیار کانون شکار بگذارند حقوق اینگونه مأمورین از محل ثابت آنان پرداخت می‌شود.

ماده 37 ـ به منظور ایجاد هماهنگی در اجرای مقررات شکار و تلفیق فعالیت سازمانهای مختلف دولتی در این مورد کمیته‏ای بنام کمیته هماهنگی حفظ و حمایت منابع طبیعی کشور متشکل از دبیرکل کانون شکار ایران ـ مدیرعامل شرکت سهامی شیلات ایران ـ رئیس سازمان جنگلبانی ایران رئیس سازمان دامپروری کل کشور و مدیرکل مراتع به ریاست وزیر کشاورزی تشکیل می‌گردد.

تبصره ـ جلسات کمیته هم آهنگی حفظ و حمایت منابع طبیعی کشور به دعوت دبیرکل کانون شکار ایران تشکیل شده و تصمیمات آن به اتفاق آراء حاضرین در جلسه اتخاذ میگردد برای سازمان‌های نامبرده لازم‌الاجراء است.

ماده 38 ـ مصوبات کانون شکار پس از درج در روزنامه رسمی کشور و یکی از جراید کثیرالانتشار پایتخت با رعایت ماده 2 قانون مدنی لازم‌الاجرا است .

ماده 39 ـ آئین‏نامه اجرائی قانون شکار موضوع تصویب‏نامه شماره 3740 مورخ 3/3/1338 که بطور آزمایش اجرا میشد لغو و این آئین نامه در هفت فصل و (39) ماده و (13) تبصره در جلسه 7/12/1342 هیئت وزیران تصویب و جانشین آن گردیده به مورد اجرا گذارده می‌شود .

از طرف نخست وزیر ـ دکتر خوش بین