آئین نامه بازرسی کل وزارت دادگستری
مصوب 1347,08,07

ماده 1ـ اداره بازرسی کل وزارت دادگستری در حدود مقررات مندرج در این آئین‏نامه تحت نظر مستقیم وزیر دادکستری [دادگستری ] به انجام وظایف خود ادامه می دهد.

ماده 2ـ وظائف بازرسی کل وزارت دادگستری بدین شرح است:
الف ـ بازرسی عمومی کلیه سازمانهای قضائی و اداری وزارت دادگستری و امور وابستگان بدادگستری در تمام کشور و استنتاج از بازرسی های معموله از حیث درجه تأثیر اقدامات دادگستری در تقلیل دعاوی و جرائم و تحقیق در علل وقوع جرائم و دعاوی خاص در هر محل با توجه بپرونده‌های مطروحه و اعلام نتیجه مطالعات قسمت اخیر بدفتر تحقیقات و مطالعات وزارت دادگستری و نیز سنجش روش انجام امور قضائی و اداری در سازمانهای مختلف وزارت دادگستری و اعلام نتیجه بررسی های مزبور بدفتر تشکیلات و بودجه و آمار وزارت دادگستری.
ب ـ بررسی جهات اخلاقی مأمورین قضائی و اداری وزارت دادگستری از حیث روحیه معلومات. استعداد. لیاقت. شجاعت. صحت عمل رعایت بیطرفی و حسن سلوک آنان با مردم و ارباب رجوع و انجام هرگونه بررسی دیگری که در این زمینه ضرور باشد.
ج ـ تحقیق درباره اعمال و رفتار منافی با حیثیت و شئون دستگاه قضائی و سوء شهرت کارمندان قضائی و اداری وزارت دادگستری.
د ـ بررسی و کشف هر گونه تخلف قضائی و خطای اداری کلیه کارمندان وابستکان [وابستگان ]وزارت دادگستری و نیز رسیدگی در اطراف مسامحه آنان در انجام وظیفه و عدم رعایت نظم اداری.
هـ ـ ارشاد مراجعین بدادگستری.

ماده 3ـ اداره کل بازرسی وزارت دادگستری در موارد زیر شروع برسیدگی مینماید:
الف ـ ارجاع امر از طرف وزیر دادگستری.
ب ـ وصول شکایات و اعلامات.
ج ـ درخواست و گزارش مراجع رسمی.

تبصره ـ بشکایات و اعلامات کتبی بدون امضاء یا مستعار نمیتوان ترتیب اثر داد مگرآنکه اینگونه شکایات و اعلامات متضمن موضوع قابل توجهی بوده و مستند بدلائل روشن ورسا باشد و شروع برسیدگی را ایجاب نماید.

ماده 4ـ اداره کل بازرسی وزارت دادگستری بوسائل مقتضی در اطراف هر یک از موارد مرجوعه رسیدگی و هرگاه وقوع تقصیر اداری یا خطا یا بزهی را احراز نماید مراتب را بمقام یا مرجع صلاحیت دار گزارش مینماید.

ماده 5ـ از سازمانهای قضائی و اداری و امور مربوط بوابستگان وزارت دادگستری در هر استان لااقل سالی یکبار توسط هیئت بازرسی مرکب از مأمورین مطلع که به پیشنهاد مدیر کل بازرسی و تصویب وزیر دادگستری بتعداد لازم از بین قضات و در صورت لزوم کارمندان اداری انتخاب خواهند شد بازرسی بعمل خواهد آمد.

ماده 6ـ اداره کل بازرسی میتواند با تصویب وزیر دادگستری برای رسیدگی بامور محوله بیک یا چند نفر از قضات و کارمندان اداری وزارت دادگستری و ثبت کل نمایندگی دهد در اینصورت مأمورین مزبور مکلف بقبول مأموریت مرجوعه میباشند و در مدت مأموریت آنان از طرف ادارات مربوط کاری ارجاع نخواهد شد.

ماده 7ـ هرگاه بازرسان و نمایندگان اداره کل بازرسی اسناد یا هرگونه اطلاعاتی را از مأمورین قضائی و اداری و وابستکان [وابستگان ] بدادگستری وزارت دادکستری [داد گستری] بخواهد مأمورین مزبور مکلفند آن اسناد را و اطلاعات در اختیار آنان قرار دهند والامسئول خواهند بود.

ماده 8ـ هرگاه بازرسان و نمایندگان بازرسی کل ضمن انجام مأموریت خود بموضوعاتی برخورد نمایند که از نظر دادگستری واجد اهمیت بوده ولی در حکام مأموریت آنها بآن مسائل اشاره نشده باشد باید مراتب را بفوریت برئیس اداره کل بازرسی گزارش داده کسب تکلیف نمایند.

ماده 9ـ بازرسان و نمایندگان بازرسی کل وزارت دادگستری باید ورود خود را بحوزه مأموریت بلافاصله تلگرافی اطلاع داده و گزارش کار خود را نیز مرتب بفرستند و همچنین خروج خود را لااقل سه روز قبل از عزیمت اعلام دارند بنحویکه در همه حال اداره کل بازرسی از جریان کارها و محل توقف آنها مستحضر باشند و پس از خاتمه مأموریت نیز مکلفند گزارش جامعی تهیه و تسلیم نمایند.