آئین نامه ایمنی کار روی خطوط و تجهیزات برقدار
مصوب 1353,12,06
مقدمه
نظر باینکه احتیاج صنایع و تأسیسات دیگر (مانند بیمارستانها و غیره) به استفاده از نیروی برق مطمئن و مداوم، روزافزون بوده و قطع برق ممکن است باعث ایجاد خسارات مالی و خطرات جانی شود، لذا تغییرات و اصلاحات و تعمیرات باید الزاماً بر روی خطوط و تجهیزات برقدار نیز عملی گردد. هدف از تدوین این آئین نامه بیان مقررات و شرایطی است که در صورت پیروی از آن انجام عملیات مربوط به تغییر و تبدیل و اصلاح و تعمیر بر روی خطوط و تجهیزات برقدار توأم با ایمنی افراد امکان پذیر باشد.
فصل اول - کلیات
ماده ۱ - انجام هرگونه تغییر – تبدیل - اصلاح و تعمیر بر روی خطوط یا تجهیزات برقدار هنگامی مجاز خواهد بود که آن خطوط و تجهیزات برای انجام کار بصورت برقدار مناسب باشند.
ماده ۲ - انجام تغییرات در خطوط و تجهیزات موجود برای مطابقت آنها با مفاد این آئین نامه بمنظور کار بصورت برقدار فقط در مواردی لازم خواهد بود که انجام کارهای ذکر شده در ماده ۱ بجز تعمیرات، ضروری تشخیص داده شود.
ماده ۳ - مقررات ذکر شده در این آئین نامه حداقل شرایط لازم برای تأمین حفاظت و ایمنی کار میباشد. لذا ممکن است لازم باشد کارکنان مقررات دیگری را علاوه بر مقررات ذکر شده در این آئین نامه (بشرطی که با آن مغایرت نداشته باشد) جهت تأمین ایمنی بیشتر مراعات نمایند.
انجام بازرسی ها و آزمونهای اولیه و تعیین شرایط موجود
ماده ۴ - قبل از انجام هر نوع کار باید شرایط موجود از طریق انجام بازرسی ها یا آزمونهای لازم تعیین گردد. تعیین شرایط موجود ذکر شده در بالا شامل تعیین مشخصات خطوط و تجهیزات برقدار – وضعیت پایه ها - محل استقرار مدارها و تجهیزات مربوط به خطوط نیرو و کلیه سرویسهای ارتباطات و سایر عوامل میباشد.
ماده ۵ - خطوط و تجهیزات نیرو تا هنگامی که از طریق آزمونهای لازم یا طرق مناسب دیگری بی برق تشخیص داده نشوند برقدار تلقی خواهند شد.
ماده ۶ - قبل از انجام هر نوع کاری بر روی خطوط و تجهیزات یا در مجاورت آنها ولتاژ کار باید مشخص شود.
فواصل مجاز
ماده ۷ - هیچکس مجاز نخواهد بود بدون استفاده از ابزار عایق مناسب با قسمتهای برقدار تماس حاصل نموده و یا از اندازه ذکر شده در جدول شماره ۱ به قسمتهای برقدار نزدیکتر شود مگر در یکی از موارد زیر:
الف - افراد نسبت به قسمتهای برقدار عایق شده یا در برابر آنها محافظت شده باشند.
تبصره - دستکش یا دستکش آستین دار یا وسائل حفاظتی دیگر که مناسب ولتاژ مورد نظر باشد بعنوان وسیله عایق کردن مورد قبول میباشد.
ب - قسمت برقدار نسبت بافراد یا هر نوع جسم هادی دیگری که ولتاژ آن با ولتاژ قسمت برقدار مورد بحث فرق دارد عایق و یا محافظت شده باشد.
ج - افراد نظیر مواقعی که برای کار کردن با دست لخت آماده شده اند نسبت به دیگر اجسام هادی عایق شده یا از آنها جدا بوده یا نسبت به آنها حفاظت شده باشند.
ماده ۸ - حداقل فواصل مجاز کار یا حداقل فواصل مجاز کار با پرش (۱) [پاورقی 1] که در جدول شماره ۱ ذکر شده است باید دقیقاً رعایت شود. حداقل فاصله کار با پرش عایق فاصله ایست که افراد در موقع در دست داشتن پرش و یا لوازم عایق مشابه و انجام کاری روی خط یا تجهیزات برقدار با آن پیدا میکنند.
پاورقی ۱ - Hot Stick
ماده 9 - از ابزار تکیه گاه و نگهدار هادیها مانند پرشهای گیره ای (2) [پاورقی 2] و کشش (3) [پاورقی 3] و تکیه گاه مقره های کششی (4) [پاورقی 4] بشرطی میتوان استفاده نمود که فاصله مجاز، حداقل باندازه طول زنجیر مقره یا طولهای داده شده در جدول شماره 1 برای ولتاژهای کار مربوطه باشد.
پاورقی 2 - Link Stick
پاورقی 3 - Strain Carrier
پاورقی 4 - Insulator Cradle
جدول شماره 1
حداقل فواصل مجاز برای جریان متناوب
| ولتاژ بین فازها به کیلوولت | حداقل فاصله مجاز کار یا فاصله مجاز کار با پرشهای عایق بمتر |
| 11 و کمتر بالاتر از 11 تا 33 63 132 230 400 | 6 /0 7 /0 9 /0 0 /1 5 /1 5 /3 |
اقدامات اضطراری و کمکهای اولیه
ماده ۱۰ - کارفرما باید آموزش لازم در زمینه های زیر را برای کارکنان خود فراهم نموده و یا اطمینان حاصل نماید که افراد نسبت باین مسائل اطلاع و تخصص کافی داشته باشند:
الف - روشهای مربوط به موارد اضطراری.
ب - اصول کمکهای اولیه و نجات شخص برق گرفته
کار شبانه
ماده ۱۱ - موقع کار در شب باید چراغهای پروژکتوری یا چراغهای قابل حمل بر حسب مورد برای انجام کار آماده و در اختیار کارکنان گذارده شود.
کار در نزدیکی یا بر فراز آب
ماده ۱۲ - در مواقع کار بر فراز یا در نزدیکی آب و در مواقعی که خطر غرق شدن وجود دارد باید اقدامات حفاظتی برای جلوگیری از غرق شدن بعمل آید.
مایعات دستگاههای هیدرولیک
ماده ۱۳ - کلیه مایعات مورد استفاده در قسمتهای عایق کامیونهای بالابر یا لوازم هیدرولیک که در حوالی یا بر روی خطوط یا تجهیزات برقدار مورد استفاده قرار میگیرند باید از نوع عایق باشد.
فصل دوم - ابزار و لوازم ایمنی
وسائل ایمنی
ماده ۱۴ - وسائل ایمنی لاستیکی باید با استاندارد مطابقت داشته و نکات زیر در مورد آنها رعایت شود:
الف - وسائل ایمنی لاستیکی باید قبل و بعد از استفاده، مورد بازرسی قرار گیرد.
ب - دستکشهای لاستیکی باید برای حصول اطمینان از سالم بودن آنها قبل و بعد از استفاده، با هوای فشرده مورد آزمون قرار گیرند.
ج - تجهیزات ایمنی غیرلاستیکی باید از نظر الکتریکی و مکانیکی معادل تجهیزات مشابه لاستیکی یا بهتر از آن باشد.
ماده ۱۵ - کلاه حفاظتی باید با استاندارد مطابقت داشته و در موقع کار در کارگاههائی که خطر سقوط اجسام برق گرفتگی یا سوختگی وجود دارد توسط کارگران مورد استفاده قرار گیرد.
لوازم انفرادی بالا رفتن
ماده ۱۶ - هنگام کار در بالای تیرها، برجها و دیگر تأسیسات باید از کمربندهای مجهز به طناب و تسمه حفاظتی استفاده شود مگر اینکه استفاده از کمربند تولید خطر بیشتری از نظر ایمنی افراد در برابر سقوط اجسام، برق گرفتگی یا سوختگی نماید.
ماده 17 – کمربندها و طنابهای حفاظتی باید با استاندارد مطابقت داشته باشد. از کمربند میتوان بعنوان نگهدارنده ابزار کار علاوه بر مورد استفاده اصلی آن که تأمین حفاظت کارگر میباشد نیز استفاده نمود. کمربندها باید فاقد هر نوع حلقه و قلاب فلزی اضافی جز آنچه در استاندارد ذکر شده است باشد.
ماده ۱۸ - قبل و بعد از استفاده از کمربندها و طنابهای ایمنی باید برای حصول اطمینان از بی عیب بودن، آنها را مورد بازدید قرار داد. به طنابهای ایمنی نباید نیروی ضربه ای وارد ساخت و از آن باید فقط برای عملیات نجات اضطراری مانند پائین آوردن افراد استفاده نمود. چنین طنابهائی باید حداقل به قطر ۱۲ میلیمتر بوده و از ۳ یا ۴ رشته کنف درجه یک یا معادل آن از نظر دوام و استقامت (۱۷۷۰ نیوتن یا ۱۲۰۰ کیلوگرم نیرو) تهیه شده باشد.
ماده ۱۹ - طنابهای معیوب باید تعویض شود.
نردبان
ماده ۲۰ - نردبانهای قابل حمل فلزی یا از جنس هادی دیگر نباید در مجاورت خطوط یا تجهیزات برقدار مورد استفاده قرار گیرد مگر در مورد کارهای اختصاصی نظیر کار در پستهای فشار قوی که در آنها نردبانهای عایق ممکن است از نردبانهای هادی خطر بیشتری را بوجود آورند. نردبانهای هادی باید بطور وضوح علامت گذاری شده و کلیه احتیاطهای لازم در موقع استفاده اختصاصی از آنها بعمل آید.
ماده ۲۱ - نردبانهای قلابدار و نظایر آن که در بهره برداری از تأسیسات مورد استفاده قرار میگیرد باید بطرز مطمئنی محکم شود تا از تغییر مکان تصادفی آن جلوگیری بعمل آید.
ابزار کار روی خطوط برقدار
ماده ۲۲ - برای کار روی خطوط برقدار باید فقط از پرشهائی که دارای گواهی کارخانه سازنده برای ایستادگی در شرایط زیر میباشد استفاده شود:
الف - ۱۰۰۰۰۰ ولت برای هر ۳ /۰ متر طول بمدت ۵ دقیقه در مورد ابزار ساخته شده از پشم شیشه یا
ب - 75000 ولت برای هر 3 /0 متر طول بمدت 3 دقیقه در مورد ابزار ساخته شده از چوب
تبصره - پرشهای فاقد گواهی کارخانه سازنده که مشخصات آن بموجب آزمون طبق پرشهای بالا باشد نیز میتواند مورد استفاده قرار گیرد.
ماده ۲۳ - کلیه لوازم خطوط برقدار باید روزانه قبل از استفاده مورد بازرسی قرار گیرد. بلافاصله قبل از استفاده از ابزار باید آن را با پارچه یا مواد مشابه تمیز کرده و در صورت مشاهده هر نوع عیب آنرا از کار خارج نمود.
مترها یا نوارهای اندازه گیری
ماده ۲۴ - مترها یا نوارهای اندازه گیری فلزی یا دارای الیاف هادی نباید در موقع کار در روی خطوط برقدار یا در مجاورت آنها مورد استفاده قرار گیرد.
ابزارهای دستی
ماده ۲۵ - کلیه ابزارهای هیدرولیکی که بر روی خطوط یا تجهیزات برقدار یا در حوالی آنها مورد استفاده قرار میگیرد باید مجهز به لوله هائی از جنس عایق بوده و تحمل فشار آن کافی برای کار عادی دستگاه باشد. مقررات مخصوص این نوع دستگاهها نیز باید رعایت شود.
ماده ۲۶ - کلیه ابزارهای بادی که بر روی خطوط و تجهیزات برقدار یا در اطراف آنها مورد استفاده قرار میگیرد باید:
الف - مجهز به لوله هائی از جنس عایق بوده و تحمل فشار آن کافی برای کار عادی دستگاه باشد.
ب - دارای دستگاه جمع آوری رطوبت بر روی کمپرسور باشد.
فصل سوم - تجهیزات مکانیکی
کلیات
ماده ۲۷ - قبل از استفاده از تجهیزات مکانیکی لازم است آنها را برای حصول اطمینان از کارآئی مورد بازرسی قرار داد.
ماده ۲۸ - در شروع هر نوبت کار برای اطمینان از اینکه تجهیزات در وضعی مناسب کار میباشد لازم است کار ترمزها و سیستمهای عملیاتی مورد آزمون قرار گیرد.
ماده ۲۹ - هیچیک از کارکنان حق استفاده از تجهیزات موتوری خودرو را که دید عقب آن مسدود شده باشد نخواهد داشت مگر اینکه:
الف - خودرو دارای وسیله خبر سمعی برای حرکت بطرف عقب بوده و صدای آن نسبت به صدای محیط اطراف قابل استماع باشد. یا
ب - خودرو فقط با راهنمائی فرد دیگری بطرف عقب حرکت نماید.
دیرک بالابر
ماده ۳۰ - در موقع کار در حوالی خطوط یا تجهیزات برقدار، خودروهای مجهز به دیرک بالابر باید از نظر الکتریکی به زمین وصل شده یا در اطراف آن حصار و مانع بمنظور جلوگیری از تماس افراد بوجود آید (که در اینصورت برقدار تلقی شده) و یا بمنظور کار مورد نظر از زمین عایق شود.
ماده ۳۱ - اگر فرد یا افرادی که در سبد قرار دارند در وضعی باشند که خط یا تجهیزات برقدار در دسترس آنها بوده و با وسائل عایقی محفوظ نشده باشد نباید هیچ نوع مصالح یا تجهیزات دیگری بین تیر یا برج یا تأسیسات مشابه و سبد دیرک رد و بدل شود.
ماده ۳۲ - سایر مقررات مربوط به دیرکهای بالابر نیز باید رعایت شود.
خودروهای دیرک دار، جراثقال و تجهیزات بالابر دیگر
ماده ۳۳ - بجز لوازم و ابزارهای مخصوص کار روی خطوط و تجهیزات برقدار سایر لوازم و ابزارها نباید از مقادیر داده شده در جدول شماره ۱ فصل اول این مقررات به قسمتهای برقدار نزدیکتر شود، مگر در موارد زیر:
الف - حصار عایقی بین قسمت برقدار و تجهیزات مکانیکی نصب شده باشد
ب - تجهیزات مکانیکی زمین شده باشد. یا
ج - تجهیزات مکانیکی عایق شده باشد. یا
د - تجهیزات مکانیکی برقدار تلقی گردد که در آن صورت نکات ایمنی مربوطه لازم الاجرا خواهد بود.
ماده ۳۴ - سایر مقررات مربوط به خودروهای دیرک دار - جراثقالها و تجهیزات بالابر دیگر نیز باید رعایت شود.
فصل چهارم - برقراری اتصال زمین، تجهیزات و خطوط برای حفاظت افراد
نصب اتصال زمین
ماده ۳۵ - در موقع برقراری اتصال زمین (در مورد کار روی خطوط برقدار و بی برق) انتهای مربوط به زمین باید اول وصل شده و سپس انتهای دیگر با استفاده از وسائل عایقی یا سایر وسائل مناسب وصل و یا قطع گردد.
ماده ۳۶ - در موقع برچیدن اتصال زمین باید اول وسیله اتصال زمین با استفاده از وسائل کار عایقی یا سایر وسائل مناسب از خطوط یا تجهیزات باز شود.
الکترود زمین
ماده ۳۷ - بمنظور رفع خطر از کارکنان و حصول اطمینان از سرعت عمل وسائل حفاظتی باید در موقع استفاده از الکترودهای زمین مقاومت زمین آنها بحد کافی پائین باشد.
اتصال زمین از طریق برج
ماده ۳۸ - اتصال زمین از طریق برجها باید با استفاده از بست مخصوص برج که قادر به هدایت جریانهای اتصالی پیش بینی شده باشد عملی گردد.
هادی اتصال زمین
ماده ۳۹ - یک هادی اتصال زمین که به زمین برج یا الکترود زمین دفن شده یا کوبیده شده وصل میگردد باید قادر به هدایت جریانهای اتصالی پیش بینی شده بوده و حداقل قابلیت هدایت آن معادل یک هادی از جنس مس به مقطع ۳۵ میلیمتر مربع باشد.
فصل پنجم - خطوط هوائی
کلیات
ماده ۴۰ - قبل از اقدام به صعود از تیرها - نردبانها - داربستها و سایر تأسیسات مرتفع مشابه باید بررسی لازم از نظر تعیین مقاومت آنها در برابر نیروهای اضافی یا اهرمی که بر آنها وارد خواهد شد بعمل آید.
ماده ۴۱ - در مواردیکه ممکن است صعود از تیرها یا تأسیسات مشابه ایمن نباشد قبل از اقدام بعمل باید آنها را بوسیله مهار کردن، حائل کردن یا روشهای قابل قبول دیگری ایمن نمود.
ماده ۴۲ - قبل از نصب یا برچیدن هادی یا کابل، نیروئی که بعداً بر تیرها یا تأسیسات مشابه وارد خواهد شد باید مورد توجه قرار گرفته و اقدام لازم جهت جلوگیری از انهدام اجزاء یا اشیاء حامل نیرو بعمل آید.
الف - در موقع کاشتن - حمل یا کندن تیرها از زمین در نزدیکی خطوط یا تجهیزات برقدار بکمک جرثقیل - دیرک، سه پایه یا سایر وسائل مکانیکی، باید احتیاط لازم برای جلوگیری از تماس این وسائل با خطوط یا تجهیزات بعمل آید مگر در مواردیکه کار بر روی خطوط برقدار با دست لخت انجام شده و یا از حصارها یا سایر لوازم حفاظتی استفاده شود.
ب - تجهیزات و ماشین آلات بکار رفته در جوار خطوط یا تجهیزات برقدار باید با مفاد فصل سوم مطابقت داشته باشد.
ج - جز در مواردیکه از تجهیزات حفاظتی متناسب با ولتاژ مورد عمل استفاده شود، کارکنانی که روی زمین قرار دارند باید از تماس با ماشین آلات و تجهیزاتی که در نزدیکی خطوط یا تجهیزات برقدار قرار دارند خودداری نمایند.
د - تجهیزات بالابر باید بنحو مطمئن و مؤثری به زمین وصل شود در غیر اینصورت این تجهیزات برقدار تلقی شده و باید در موقع استفاده از آنها در نزدیکی خطوط یا تجهیزات برقدار در اطراف آن حصارها و موانعی بوجود آورد.
ماده ۴۳ - طنابهائی که در نزدیکی خطوط برقدار مورد استفاده قرار میگیرند باید از جنس غیرهادی باشند.
ماده ۴۴ - در موقع سوار کردن برجها بکمک تجهیزات بالابر در نزدیکی خطوط انتقال برقدار، در صورتیکه ممکن باشد باید خطوط را بی برق نمود چنانچه انجام اینکار عملی نباشد باید مواظبت شدیدی در حفظ حداقل فواصل مجاز لازم طرق جدول شماره ۱ فصل اول بعمل آید.
ماده ۴۵ - هنگام وزیدن بادهای شدید یا تأثیر سایر عوامل طبیعی غیرعادی که سبب ایجاد خطرات بیشتری میشود باید عملیات را جز در موارد تعمیرات اضطراری متوقف نمود.
ماده ۴۶ - جهت حصول اطمینان نسبت برعایت فواصل مجاز در موقع حرکت دادن تجهیزات در زیر یا نزدیکی خطوط برقدار لازم است یک فرد مسئول تعیین شود.
کار بر روی خطوط برقدار با دست لخت*[پاورقی]
پاورقی - Live – Line Bare – Hand Work
ماده ۴۷ - علاوه بر رعایت دستورالعملهائی که در فصول دیگر این آئین نامه ذکر شده است باید هنگام کار با دست لخت بر روی خطوط برقدار مواد ۴۸ لغایت ۶۸ نیز رعایت شود.
ماده ۴۸ - کلیه کارکنان قبل از اینکه بآنها اجازه کار بر روی خطوط برقدار با روش دست لخت داده شود، باید در زمینه کار با دست لخت و رعایت مقررات ایمنی مربوطه تعلیم دیده و تمرین کرده باشند.
ماده ۴۹ - قبل از استفاده از روش کار با دست لخت بر روی خطوط یا اجزاء برقدار فشار قوی باید مراتب زیر مورد بررسی قرار گیرد:
الف - ولتاژ کار مداری که باید عملیات بر روی آن انجام شود.
ب - فواصل آزاد مجاز خطوط و دیگر قسمتهای برقدار که کار بر روی آن انجام خواهد شد از زمین.
ج - حدود ولتاژ مجاز کار تأسیسات بالابر
ماده ۵۰ - فقط از تجهیزاتی که بمنظور کار با دست لخت بر روی خطوط برقدار طرح، ساخته و آزمایش شده باشد باید استفاده شود.
ماده ۵۱ - کلیه عملیات باید بوسیله فردی که بمنظور کار با دست لخت تعلیم دیده و برای انجام اینکار مهارت لازم را کسب کرده باشد حضوراً نظارت گردد.
ماده ۵۲ - وسائل خودکار وصل مجدد کلیدهای قطع مدارها را در مواردیکه عملی باشد باید قبل از شروع کار بر روی خطوط یا تجهیزات برقدار از کار انداخت.
ماده ۵۳ - چنانچه احتمال وقوع رعد و برق در محل کار وجود داشته باشد عملیات مربوطه باید متوقف شود.
ماده ۵۴ - در سبد وسیله بالابر برای اتصال قسمت عایق شده به خط یا تجهیزات برقدار باید پوسته ای از جنس هادی یا وسیله هادی مناسب دیگری تعبیه گردد:
الف - کارکنان باید با استفاده از کفشهائی از جنس هادی با بستهای ساق پا یا طریقه مناسب دیگری به پوسته سبد وصل گردند.
ب - در موارد لزوم با توجه به ولتاژ کار باید از پرده الکترواستاتیک مناسب یا لباس هادی استفاده شود.
ماده ۵۵ - قبل از اینکه کارکنان با قسمت برقداری که بر روی آن کار خواهد شد تماس حاصل نمایند پوسته هادی سبد باید بطور مطمئنی به قسمت برقدار متصل شده و تا خاتمه کار بر روی آن قسمت، باقی بماند.
ماده ۵۶ - فقط از ابزار و تجهیزاتی که بمنظور کار با دست لخت بر روی خطوط برقدار پیش بینی شده باید استفاده گردد و این ابزار و تجهیزات باید بصورتی تمیز و خشک نگهداری شود.
ماده ۵۷ - قبل از بلند کردن دیرک وسیله بالابر، پایه های حایل خودروی مربوطه باید بمنظور حفظ تعادل و تحکیم آن تنظیم شده و بدنه خودرو به نحو مطمئن و مؤثری به زمین وصل شود در صورتیکه برقراری اتصال زمین عملی نشود باید در اطراف خودرو موانع حفاظتی احداث شود و خودرو جزء تجهیزات برقدار تلقی گردد.
ماده ۵۸ - قبل از قرار دادن دیرک بالابر در وضع کار باید کلیه کنترلها (چه در خودرو و چه در سبد) مورد بازدید و آزمون قرار گیرند تا بی نقص بودن آنها محرز شده و اطمینان حاصل شود که آماده به کار میباشند.
ماده ۵۹ - هر روز قبل از شروع کار یا هر بار در طول روز که قرار است بر روی ولتاژ بالاتری کار شود یا تغییر شرایط کار انجام آزمون اضافی را لازم سازد باید آزمون تعیین جریان نشت دیرک بعمل آید. سبدهای هوائی که برای کار با دست لخت بر روی خطوط برقدار مورد استفاده قرار میگیرند باید تحت آزمون جریان نشت قرار گیرند. آزمون باین ترتیب اجرا میشود که سبد را بمدت حداقل ۳ دقیقه در تماس با منبعی که ولتاژ آن مساوی ولتاژی است که بر روی آن کار خواهد شد قرار میدهند. جریان نشت نباید از ۱ میکروآمپر بازاء هر کیلوولت (ولتاژ اسمی فاز به فاز) تجاوز نماید. در صورت مشاهده هر نوع ایرادی در کار تجهیزات، عملیات مربوطه باید فوراً متوقف گردد.
ماده ۶۰ - کلیه وسائل بالابری که در عملیات مربوط به کار با دست لخت بر روی خطوط یا تجهیزات برقدار مورد استفاده قرار میگیرند، باید دارای فرمانهای مضاعف (در پائین و بالا) طبق مقررات بندهای الف و ب این ماده باشد.
الف - دسترسی به فرمانهای بالائی باید برای کارکنان واقع در سبد بسادگی عملی باشد اگر از دستگاه بالابری که مجهز به دو سبد است استفاده شود فرمانها باید بسادگی از هر دو سبد قابل دسترسی باشند.
ب - فرمانهای پائین باید در نزدیکی ته دیرک قرار گرفته و از نظر صدور فرمان نسبت به فرمانهای بالائی اولویت داشته باشند. بطوریکه بتوان در هر موقع حتی وقتیکه فرمانهای بالا در حال عمل کردن میباشند از پائین دستورات آنها را لغو و بدلخواه عمل نمود.
ماده ۶۱ - استفاده از فرمانهای پائین دیرک جز در موقعیکه فرد واقع در سبد اجازه اینکار را داده باشد یا در مواقع اضطراری ممنوع میباشد.
ماده ۶۲ - حداقل فواصل مجاز هوائی برای کار روی خطوط و تجهیزات برقدار با دست لخت باید با جدول شماره ۲ مطابقت نماید. حداقل فواصل فوق الذکر باید بین وسیله هوائی (سبد) و وسائل زمین شده و همچنین بین وسیله هوائی و خطوط و تجهیزاتی که ولتاژ آنها با ولتاژ وصل شده به سبد فرق دارد حفظ شود مگر آنکه اجسام زمین شده یا خطوط و تجهیزاتی که در فوق ذکر شده است با حفاظتهای عایق پوشیده شده باشد. حداقل فواصل مجاز هوائی مورد نظر را باید در موقع نزدیک شدن، دور شدن و در موقع وصل بودن سبد به خط برقدار نیز مراعات نمود.
جدول شماره 2
حداقل فواصل هوائی مجاز کار بر روی خطوط برقدار با دست لخت برای جریان متناوب
| ولتاژ بین فازها به کیلوولت | فاصله بمتر برای ولتاژ حداکثر | |
| فاز به زمین | فاز به فاز | |
| 11 و کمتر بالاتر از 11 تا 33 63 132 230 400 | 6 /0 7 /0 9 /0 0 /1 5 /1 5 /3 | 6 /0 7 /0 9 /0 5 /1 50 /2 0 /6* |
ماده ۶۳ - در موقع نزدیک شدن به یک مدار برقدار یا دور شدن از آن یا انجام اتصال بین سبد و مدار، فواصل داده شده در جدول شماره ۲ باید بین کلیه قسمتهای عایق شده دیرک بالابر و هر نوع قسمتهای زمین شده دیگر (شامل قسمت زیرین دیرک و خودرو) رعایت شود.
ماده ۶۴ - در موقع استقرار سبد دیرک بالابر در نزدیکی یک مقره میخی برقدار یا یک زنجیره از مقره های بشقابی برقدار حداقل فاصله بین کلیه قسمتهای سبد و انتهای زمین شده مقره یا زنجیره باید بر طبق جدول شماره ۲ رعایت شود.
ماده ۶۵ - استفاده از هر نوع وسیله ای (مانند طناب و غیره) برای بالا کشیدن لوازم از زمین به سبد یا دیرک ممنوع میباشد.
ماده ۶۶ - در سبد وسیله بالابر جز سیمهای اتصال (جامپر) یا مفتولهای تسلیح * [پاورقی] یا ابزار کار نباید هیچ شیئی دیگری از جنس هادی که طول آن بیش از ۹۲ /۰ متر است وجود داشته باشد.
پاورقی - Armor Rods
ماده ۶۷ - طنابهائی از جنس غیرهادی را میتوان بین خط و زمین بشرطیکه بکمک سبد نگهداری نشوند، مورد استفاده قرار داد.
ماده ۶۸ - سبد و قسمت بالائی دیرک عایق نباید بمنظور بلند کردن یا نگهداشتن بار تحت نیروهائی بیش از نیروی توصیه شده بوسیله سازنده قرار گیرد.
الف - جدول حداقل فواصل هوائی مجاز کار بر روی خطوط برقدار با دست لخت (جدول شماره ۲) باید بر روی صفحه ای از ماده غیرهادی و با دوام چاپ و در داخل سبد یا حوالی آن بنحویکه به وسیله اپراتور دیرک قابل دیدن باشد نصب گردد.
ب - توصیه میشود برای کنترل حداقل فواصل هوائی مجاز کار بر روی خطوط برقدار از میله های اندازه گیری از جنس عایق استفاده شود.
این آئین نامه مشتمل بر ۶۸ ماده و ۲ تبصره باستناد ماده ۴۷ قانون کار تدوین و در چهارصد و پنجاه و یکمین جلسه شورای عالی حفاظت فنی مورخ سه شنبه ۶ /۱۲ /۱۳۵۳ بتصویب نهائی رسیده و قابل اجراء است.
شورایعالی حفاظت فنی