نظامنامه قانون اجازه تأسیس دانشسراهای عالی و مقدماتی


مصوب 1313,05,07

ماده 1 ـ بیست و پنج باب دانشسرای پسرانه و دخترانه بر طبق ماده اول قانون تربیت معلم در عرض پنج سال در شهرهای ذیل تأسیس خواهد‌شد: تهران ـ تبریز ـ اصفهان ـ شیراز ـ کرمان ـ مشهد ـ رشت ـ بیرجند ـ رضاییه ـ بروجرد ـ کرمانشاه ـ اهواز ـ یزد.

ماده 2 ـ برای تکمیل دانشسرای عالی پسرانه در سال 1313 باید اولاً مدرسه مزبور از دانشکده‌های علوم و ادبیات مجزا و مستقل و دارای پرگرام مخصوصی گردد. ثانیاً وسایل تدریس علوم عالی تربیتی در آن مدرسه فراهم شود از قبیل استخدام متخصصین عالی مقام و تأسیس لابراتوارهای علم‌النفس و تربیت. ثالثاً یکی از دانشسراهای مقدماتی یا دبیرستانهای تهران به دانشسرای مزبور منضم گردد.

ماده 3 ـ شرایط ورود به دانشسراهای مقدماتی دارا بودن تصدیق‌نامه رسمی سه ساله اول متوسطه و تصدیـق صحـت مزاج از کمیسـیونی مرکب از ‌سه نفر طبیب به انتخاب وزارت معارف و تصدیق حسن اخلاق و دارا بودن سنی که وزارت معارف معین می‌نماید و سپردن تعهدنامه لازم می‌باشد.

‌در صورتی که عده داوطلبان حائز شرایط بیش از حد لزوم باشد عده لازم از بین آنها یا به طریق مسابقه انتخاب خواهند شد یا به وسیله مراجعه به معدل نمراتی که در امتحانات دوره اول متوسطه داشته‌اند.

ماده 4 ـ در دانشـسراهای شبانه‌روزی کلیه مخارج اعم از شام و نهار و روشنایی و سوخت و لباس‌شویی و غیره بر عهده دولت خواهد بود مگر ‌مخارج لباس که بر عهده خود شاگردان می‌باشد.

ماده 5 ـ در دانشسراهای شبانه‌روزی محصلین باید بدون استثناء تمام اوقات را در مدرسه زندگی کنند و غیبت آنها از مدرسه تابع مقررات‌داخلی خواهد بود.

ماده 6 ـ دانشسراهای مقدماتی همه روزه دائر خواهد بود و ساعات حضور و غیاب تابع مقررات داخلی است. محصلین در تمام این مدت در‌ مدرسه حضور داشته غذای ظهر و چای عصر را به خرج دولت صرف می‌نمایند. به علاوه به محصلین مزبور کمک خرجی که میزان قطعی آن همه ساله تعیین و اعلام خواهد شد پرداخته می‌شود.

ماده 7 ـ شاگردان دانشسـرای عالی پسـرانه تا زمانی که این مدرسه شبانه‌روزی نشده است کمک خرجی مطابق مقررات قانون مصوب 21 آذر 1308 شمسی دریافت خواهند داشت.

ماده 8 ـ مشمولین تبصـره ماده 4 قانون تربیـت معلم برای ورود به‌خدمت باید حائز شرایط مندرجه در فقرات 1 و 2 و 4 ماده دوم قانون استخدام کشوری بوده و ارزش دیپلم‌های آنها را شورای عالی معارف تصدیق کرده باشد.

ماده 9 ـ امتحانات علمی و عملی مذکور در تبصره 2 ماده 5 قانون تربیت معلم در حدود نظامنامه مخصوصی خواهدبود که به تصویب شورای‌عالی معارف رسیده باشد.

ماده 10 ـ کسانی که تصدیق فراغ تحصیل از دانشسراها دارند چنانچه بر خلاف تعهدنامه مذکور در ماده 7 قانون مرتکب عملی شوند و همچنین محصلینی که قبل از ختم دوره تحصیلات از دانشسرا خارج شوند باید علاوه بر رد کلیه کمک خرجهایی که دریافت نموده‌اند از عهده مخارجی که میزان‌آن برای هر سال تحصیلی معادل نسبت مخارج آن سال دانشسرا به‌عهده محصلین آن می‌باشد برآیند.

‌کسانی که پس از فراغ از تحصیل کمتر از پنج سال خدمت نمایند برای هر یک سال کسر خدمت باید خمس مخارج تحصیلی خود را که به ترتیب فوق معین می‌شود به اضافه خمس خرجهای دریافتی رد نمایند مگر این که دولت آنها را از خدمت معلمی معاف کرده باشد.

ماده 11 ـ تشخیص عدم استعداد و لیاقت آموزگاران و دبیران در سال اول خدمت که بر طبق ماده هشتم قانون موجب معافیت از خدمت است منوط به نتیجه امتحانات محصلین و راپورتهای مدیر مربوط و مفتشین وزارت معارف می‌باشد، اداره کل معارف پس از مداقه در راپورتهای واصل رأی قطعی خود را به مقام وزارت تقدیم و وزیر معارف حکم لازمه را ابلاغ می‌نماید.

ماده 12 ـ مشاغل دوگانه آموزگار و دبیر از حیث حقوق و سابقه خدمت به موجب ماده 10 قانون تربیت معلم به ده درجه تقسیم می‌شود و ‌مدت خدمت در درجات 1 و 2 و 3 لااقل دو سال و در درجات بعد لااقل سه‌سال خواهد بود به علاوه ارتقاء آموزگاران و دبیران از درجه به درجه دیگر منوط به ابراز لیاقت و حسن خدمت آنها بوده و بر طبق پیشنهاد مدیر مدرسه و اداره معارف محل و تصویب کمیسیون ترفیعات وزارت معارف و به‌موجب ابلاغ وزیر صورت خواهد گرفت. پیشنهادهای مربوط به ارتقاء باید حاوی کلیه اطلاعات لازمه بوده و ادارات معارف آن را تنظیم نموده تا آخر‌مهر ماه هر سال به اداره استخدام وزارت معارف ارسال دارند. اداره پرسنل از کلیه پیشنهادها فهرستی ترتیب داده و آن را تا اول دی ماه پس از کسب اجازه از مقام وزارت بهکمیسیون ترفیعات تقدیم می‌دارد کمیسیون ترفیعات فهرست مزبور را مورد مطالعه و دقت قرار داده تقدم و تأخر پیشنهادشد‌گان را از حیث استحقاق آنها با رعایت این که با تساوی شرایط مستخدمین متأهل بر مستخدمین مجرد و آنهایی که دارای اولاد هستند بر کسانی که اولاد‌ ندارند حق تقدم خواهند داشت تعیین و با نمره ترتیب صورتی از آنها تهیه خواهند نمود.

‌پیشنهادشدگان در حدود اعتبارات موجوده و به ترتیبی که نام آنها در صورت مزبور قید گردیده است ترفیع خواهند یافت و کسانی که به واسطه نبودن محل ترفیع نیافته‌اند در صورتی که موجبات نقض پیشنهاد ترفیع آنها فراهم نشده باشد بر کسانی که در سال بعد پیشنهاد می‌شوند مقدم خواهند بود.

ماده 13 ـ کسانی که دارای دیپلم لیسانس یا صاحب تصدیق رسمی متوسطه کامل علمی یا ادبی هستند و تا اول فروردین ماه 1313 لااقل سه‌سال متوالی یا متناوب در مدارس دولتی خدمت کرده‌اند یا به موجب ابلاغ وزارتی یا کنترات رسمی وزارت معارف در مدارس غیر دولتی همان مدت را ‌تدریس نموده‌اند مشمول مقررات این قانون بوده رتبه آنها از روی آخرین حقوق دریافتی از وزارت معارف یا مدرسه‌ای که رسماً مأمور آنجا بوده‌اند ‌تعیین خواهد گردید.

تبصره 1 ـ چنانچه آخرین حقوقی که مدرک تعیین درجه می‌باشد از مقرری یکی از درجات ده گانه تجاوز نموده و به مقرری بالاتر نرسیده باشد به‌موجب ماده 16 قانون دانشگاه صاحب آن مقرری درجه بالاتر را دارا خواهد شد و همچنین معلمینی که در موقع اجراء قانون حقوق درجه اول را‌ نگرفته‌اند دارای درجه اول خواهند گردید. کسر حقوق اینگونه اشخاص در موقع مقتضی و در صورت پیدا شدن اعتبار ترمیم می‌شود.

تبصره 2 ـ تعیین درجه کسانی که آخرین حقوق خود را در خارج از محل اقامت خود که جزء نقاط بد آب و هوا محسوب می‌شود دریافت نموده‌اند پس از کسر کردن اضافه خواهد بود که بر طبق نظامنامه‌های مخصوص به این نوع از مأمورین به عنوان مدد معاش داده شده است.

ماده 14 ـ آموزگاران و دبیران که مشمول این قانون هستند علاوه بر مقرری درجه خود نمی‌توانند وجه دیگری به عنوان حق‌التعلیم یا‌ فوق‌العاده از بودجه دولت دریافت دارند مگر در مواردی که مشمول تبصره 2 از ماده 11 قانون واقع شوند.

ماده 15 ـ در صورت انتقال دبیران به کار اداری چنانچه مقرری مأخوذ که مدرک تعیین رتبه جدید می‌باشد از حداکثر مقرری رتبه تجاوز نموده به حداقل مقرری رتبه بالاتر نرسیده باشد به هر یک از این دو رتبه نزدیکتر باشد همان رتبه برای مستخدم منظور می‌گردد و جبران کسر حقوق کسانی که رتبه بالاتر را حائز می‌شوند در موقع مقتضی و در صورت پیدا شدن اعتبار ترمیم خواهد شد.

ماده 16 ـ سنوات خدمت مشمولین ماده 12 در صورتی جزء خدمت رسمی آنها محسوب می‌گردد که حقوق تقاعد گذشته را بر طبق قوانین مربوطه نقداً یا اقساطاً تأدیه نمایند.

ماده 17 ـ مادامی که دانشسراها برای دبستانها و دبیرستانها به قدر کافی آموزگار و دبیر تهیه ننموده‌اند وزارت معارف می‌تواند کمافی‌السابق از ‌اشخاصی که صلاحیت داشته باشند برای مشاغل مزبور کنترات نماید یا حق‌التعلیم بدهد تا این که از مشمولین قانون استخدام کشوری به خدمت بگمارد.

ماده 18 ـ رؤساء و معلمین دانشسراهای مقدماتی و عالی به پیشنهاد اداره کل معارف و تصویب وزیر معارف تعیین و نصب خواهند شد.

ماده 19 ـ دبستان و دبیرستان ضمیمه از حیث پرگرام دروس و نظامنامه امتحانات و امور دیگر تابع مقررات عمومی سایر دبستانها و دبیرستانها‌ خواهند بود.

ماده 20 ـ دستور تحصیلی و مقررات اساسی دانشسراها را وزارت معارف پس از تصویب شورای عالی معارف به موقع اجرا می‌گذارد.

این نظامنامه که مشتمل بر بیست ماده است در تاریخ هفتم مرداد ماه یک هزار و سیصد و سیزده شمسی به موجب اختیار حاصله از ماده 17 قانون اجازه تأسیس دانشسراهای مقدماتی و عالی به تصویب کمیسیون معارف مجلس شورای ملی رسیده است.

رئیس مجلس شورای ملی ـ دادگر