نظامنامه اجرای قانون اوزان و مقیاسها
مصوب 1311,12,17

هیئت وزراء در جلسه 17 اسفند ماه 311 نظامنامه اجرای قانون اوزان و مقیاس‌ها را بشرح نه ماده ذیل تصویب نمودند:

نظامنامه اجرای قانون اوزان و مقیاسها

ماده اول ـ اداره کل تجارت مکلف است بر طبق قانون 18 دی ماه 311 اوزان و مقیاسهای لازمه هر محل را مطابق اصول متری تهیه نموده و همین که وسائل اجرای قانون و مقررات این نظامنامه را در قسمت اوزان فراهم نمود لااقل دو ماه قبل از اجراء برای اطلاع عامه و مخصوصا اهالی محل هائی که وسایل اجرای قانون در آن جا فراهم شده اعلام آن را منتشر نماید.

تبصره 1 ـ اشخاص یا مؤسسات می‌توانند با اجازه و در تحت نظر اداره کل تجارت و مطابق نمونه و نقشه مخصوص اوزان و مقیاس های رسمی را بخرج خود تهیه نمایند.

تبصره 2 ـ اضعاف و اجزاء واحدهای مقرره در قانون همان است که در اصول متری معین ولی آنچه از اوزان و مقادیر مزبوره باید اداره کل تجارت تهیه نماید و یا با اجازه آن اداره تهیه کنند مطابق جدول ضمیمه است.

ماده دوم ـ اداره کل تجارت مکلف است با رعایت جدول منضم باین نظامنامه کلیه اوزان و مقیاسهای معموله و مستعمله در نواحی مختلفه مملکت را با اصول متری مقایسه نموده با توضیحات لازمه برای اطلاع عامه قبل از اجراء منتشر نماید

ماده سوم ـ کلیه اوزان و مقیاس ها و قپان ها و ترازوها چه از طرف اداره کل تجارت تهیه شده باشد و چه از طرف اشخاص یا مؤسساتی که اجازه تهیه آن را قبلا تحصیل نموده‌اند و یا قبل از این تاریخ دارا بوده و بکار می‌برند باید دارای علامت تفتیش دولتی باشد و بکار بردن اوزان و مقیاس هائی که دارای علامت تفتیش دولتی نباشد (در محلی که اجرای قانون اوزان و مقیاسها اعلان شده) ممنوع است

ماده 4 ـ علاوه بر علامت تفتیش دولتی باید در روی اوزان و مقیاس ها مقدار وزنه و یا اندازه مقیاس و اسم آن بفارسی به طور خوانا نقش شود ولی ممکن است در روی اوزان و مقیاس های کوچک که کنجایش[گنجایش] نقش تمام مشخصات را نداشته باشد فقط بنقش عدد اکتفا نموده بعلاوه حداقل و اکثر وزنی که ممکن است با هر ترازو و یا قپان تعیین نمود باید در روی آن قید شود.

ماده پنجم ـ برای نظارت در اجراء قانون و برای این که معلوم شود تغییراتی در اوزان و مقیاسها و قپان و ترازوها که استعمال می‌شود حاصل شده یا خیر و این که اوزان مستعمله از اوزان مجاز است یا نه اداره کل تجارت باید علاوه بر تفتیش اولیه همیشه اوزان و مقیاس ها را در محلی که قانون بموقع اجراء کذاشته[گذاشته] شده است لااقل سالی یک مرتبه تفتیش نماید.
صورت اوزان ضمیمه نظامنامه

وزنه‌های چدنی:	وزنه‌های برنجی:
کیلوگرم (1000 کرم)[گرم]	نیم کرم[گرم]
3 کیلو کرم[گرم] (من رسمی)	یک کرم[گرم]
5 کیلو کرم[گرم]	دو کرم[گرم]
ده کیلوگرم	5 گرم
	ده کرم[گرم]
	بیست گرم
	پنجاه کرم[گرم]
	هفتاد وپنج کرم[گرم] (یک سیر رسمی)
	100 گرم
	200 کرم[گرم]
	500 کرم[گرم]

مقیاس طول
متر
نیم متر
و علاوه بر علامت تفتیش ابتدائی علامت دیکری [دیگری]که حاکی از تفتیش‌های بعدی است در روی اوزان بکذارد[بگذارد] و برای هر دفعه تفتیش صورت‌مجلسی بامضاء مفتشین و صاحب اوزان و مقیاسها دارای نکات لازمه تنظیم شود

ماده ششم ـ در محلی که قانون اوزان و مقیاس ها بموقع اجراء کذارده[گذارده] می‌شود اداره کل تجارت مکلف است یک دوره از نمونه‌های اوزان و مقیاس ها و یک یا چند دستگاه ترازوی دقیق برای تفتیش و مطابقه اوزان و مقیاس های دیکر[دیگر] در آن محل حاضر داشته باشد.

ماده هفتم ـ وزارتخانها و ادارات دولتی و مؤسسات بلدی و مؤسسات تجارتی و صنعتی مکلفند در دفاتر و محاسبات و انتشارات خود اسامی اوزان و مقیاسهائی را بکار برند که مطابق شرایط این نظامنامه مجاز باشد.

ماده هشتم ـ در هر موقعی که تخلفاتی از قانون و این نظامنامه راجع باوزان و مقیاس ها کشف شود باید مامورینی که از طرف اداره کل تجارت مجاز باشند مراتب را بموجب صورت مجلسی که مطابق ماده پنجم تنظیم شده بنزدیک ترین محکمه صالحه برای تعقیب و مجازات قانونی اطلاع دهد شروع اجراء مفاد این ماده در هر محلی با اجازه مخصوص هیئت دولت و اخطار قبلی خواهد بود.

ماده نهم ـ قیمت اوزان و مقیاس هائی که از طرف اداره کل تجارت بفروش می‌رسد و حقیکه از بابت علامت کذاردن[گذاردن] و تفتیش از صاحبان اوزان و مقیاس ها و قپان ها (در صورتیکه خودشان تهیه نموده باشند) دریافت میکند باید بتصویب هیئت دولت باشد