آئین‏ نامه هیئت تشخیص
مصوب 1352,09,15با اصلاحات و الحاقات بعدی

نظر بماده 145 الحاقی بقانون ثبت مصوب 18 دیماه 1351 وزارت دادگستری و وزارت تعاون وامور روستاها مقرر میدارند.

ماده 1ـ هیئت تشخیص بشرح ذیل تشکیل میشود:

الف ـ در مراکز استان
1 ـ رئیس دادگستری و در غیاب مشارالیه دادستان استان
2 ـ مدیر کل اداره تعاون و امور روستاها
3 ـ رئیس ثبت منطقه
در غیاب مدیر کل اداره تعاون و امور روستاها و رئیس ثبت منطقه معاون اداره مربوطه «بعنوان قائم مقام» در هیئت شرکت خواهد نمود.

ب ـ در مراکز فرمانداری‌های کل
1ـ رئیس دادگستری و در غیاب مشارالیه دادستان شهرستان و اگر در مرکز فرمانداری کل دادگاه شهرستان تشکیل نشده باشد رئیس دادگاه بخش.
2ـ رئیس اداره تعاون وامور روستاها
3ـ رئیس اداره ثبت و اسناد و املاک
جلسات هیئت بر حسب دعوت رئیس ثبت اسناد در اداره ثبت تشکیل خواهد شد.

تبصره (الحاقی 00/00/1352)– در مراکز استان هائیکه دادگستری استان تشکیل نگردیده هیئت تشخیص بترتیب مقرر در بند ب این ماده تشکیل خواهد شد.

ماده 2ـ وظائف دفتر هیئت تشخیص در مرکز استان بعهده دبیرخانه هیئت نظارت و در مراکز فرمانداریهای کل بعهده مسئول امور اداری اداره ثبت و یا شخصی است که بنا به پیشنهاد رئیس ثبت از طرف سازمان ثبت املاک و اسناد کشور تعیین خواهدشد.

ماده 3ـ شکایات و اعتراضات باید به ثبت محل وقوع ملک تسلیم شود.
واحد ثبتی مربوطه مکلف است شکایت یا اعتراض بر تحدید حدود را بلافاصله در دفتر اندیکاتور ثبت و رسیدآنرا صادر و در صورت حضور ذینفع بنامبرده تسلیم دارد.
در این مورد- علاوه بر اقدام فوق باید صورتمجلس تحدیدی بمهر مخصوص (واخواهی) نیز ممهور شود.

ماده 4ـ واحدهای ثبتی (با حضور نماینده اداره کل تعاون) باید در هر مورد اعتراض واصله را باگواهی اینکه داخل در موعد تسلیم شده یا خارج ازآن با پرونده ثبتی مربوطه برای رسیدگی بدفتر هیئت تشخیص ارسال دارند.
در مواردیکه حین عملیات تحدیدی قسمتی از مورد تحدید بین مالک و مجاور مورد اختلاف باشد. علاوه بر انعکاس موضوع اختلاف. نماینده و مهندس ثبت باید حدود قسمت بلامنازع و مورد اختلاف را جداگانه تعیین و در نقشه منعکس نمایند. در این قبیل موارد نیز ثبت محل سوابق امر را با پرونده برای تعیین تکلیف به هیئت تشخیص ارسال خواهد داشت.

ماده 5ـ در مورد سایر اختلافات باید بدوا" نماینده اداره تعاون و امور روستاها با حضور نماینده ثبت لدی الاقتضاء نقشه بردار بموضوع اختلاف رسیدگی و در صورت لزوم باتحقیق از مطالعین موضوع را صورتمجلس و چگونگی از طرف نماینده اداره مذکور گزارش گردد و سپس واحد ثبتی مربوطه مراتب را بااظهار نظر صریح خود با کلیه سوابق برای رسیدگی هیئت تشخیص ارسال دارد.

ماده 6ـ گزارش اشتباهات مذکور در بند (ب) ماده 145 الحاقی بقانون ثبت باید بدون ابهام وجامع تهیه و به هیئت تشخیص ارسال شود.

ماده 7ـ در مورد بندهای ج و د ماده 145 الحاقی بقانون ثبت اداره تعاون وامور روستاها رأساً یا برحسب ارجاع اداره ثبت یا تقاضای ذینفع بموضوع رسیدگی و گزارش لازم را ضمن اظهار نظر برای اتخاذ تصمیم به‌هیئت تشخیص رسیدگی ارسال مینماید.

ماده 8ـ اعتراضات و شکایات واصله و گزارش اشتباهات و تقاضای رسیدگی پس از ثبت در دفتر اندیکاتور به ترتیب وصول باذکر شماره ردیف در دفتر مخصوصی که برای ثبت آنها ترتیب داده میشود وارد و بهمان ترتیب درهیئت تشخیص رسیدگی و مبادرت باتخاذ تصمیم خواهد شد.

ماده 9ـ آراء هیئت باید مستدل باشد و چنانچه تصمیم باتفاق نباشد در اقلیت نیز بطور مستدل و موجه باید ذکر شود.
خلاصه تصمیم و دستورهیئت در مقابل ردیف دفتر مخصوص موضوع ماده 8 ثبت خواهد شد.

ماده 10ـ اگر اعتراض خارج از موعد قانونی واصل شده باشد اداره ثبت ضمن اظهار نظر خود پرونده واعتراضنامه را به هیئت تشخیص ارسال و ضمناً تاریخ پایان تحدید حدود آخرین قطعه ملک موردآگهی را طبق صورتمجلس مربوطه به هیئت اعلام مینماید.
هرگاه برای هیئت مسلم گردد که اعتراض خارج از موعد قانونی رسیده و متضمن سایر موارد مذکور در ماده 145 قانون مورد بحث نیست نسبت به ردآن اقدام خواهد نمود.

ماده 11ـ در هر مورد که بر هیئت تشخیص محرز گردد که رأی صادره دارای اشتباه بین یا قلمی است مادام که بمرحله اجرا در نیامده نسبت باصلاح آن اقدام خواهد نمود. «رأی اصلاحی قطعی است»

ماده 12ـ اصل تصمیم هیئت در دفتر هیئت تشخیص بایگانی ودر مورد اعتراضات و شکایات و مواردیکه مربوط به بندهای (ج) و (د)ماده 145 الحاقی بقانون ثبت است بتعداد کافی رونوشت یا فتوکپی از آن تهیه و به‌اداره ثبت محل و اداره تعاون وامور روستاها ارسال و بعلاوه بوسائل مقتضی برای اشخاص ذینفع فرستاده خواهد شد. ودر مورد اشتباهات رونوشت تصمیم هیئت فقط برای اطلاع واقدام به ثبت مربوطه فر ستاده میشود.

ماده 13ـ با وصول رأی هیئت تشخیص باداره ثبت مفاد آن از نظر ثبتی رأساً بموقع اجراء گذاشته میشود.

ازطرف وزیر تعاون وامور روستاها - وزیر دادگستری