هیئت وزیران در جلسه مورخ 9 /2 /46 باستناد قانون تفتیش صحی حیوانات مصوب شهریورماه 1314 و لایحه قانونی مبارزه با آفات نباتی و حیوانی که در تاریخ 30 /3 /34 به تصویب کمیسیون مشترک کشاورزی مجلسین رسیده است بنا بپیشنهاد شماره 38742 /ط م – 20 /1 /46 وزارت کشاورزی آئین نامه ریشه کنی بیماری سقط جنین واگیر گاو و گوسفند و بز را که مشتمل بر 12 فصل و 46 ماده و 7 تبصره میباشد بشرح پیوست تصویب نمودند.

آئین نامه ریشه کنی بیماری سقط جنین واگیر (بروسلوز) گاو و گوسفند و بز
مصوب 1346,02,09

فصل اول کلیات

ماده 1- کلماتیکه در این آئین نامه تکرار میشوند دارای معانی زیر خواهند بود:
گاو: گاومیش بطور اعم در سنین مختلف.
گاوداری: محلی که در آن یک یا چند گاو نگهداری میشود.
گله: گله گوسفند و بز
بیماری: بیماری سقط جنین واگیردامی (بروسلوز)
ریشه کنی: اجرا و ادامه عملیات مبارزه وسیع و پی گیر علیه بیماری سقط جنین واگیر دامی (بروسلوز) تا موقعیکه بیماری از بین برود.
اداره ریشه کنی: یکی از واحدهای تابعه سازمان دامپزشکی وزارت کشاورزی که مسئول انجام برنامه ریشه کنی بیماری سقط جنین واگیر دامی (بروسلوز) در یک یا چند منطقه از کشور گردد.
دام مبتلا ببروسلوز: گاو یا گوسفند و بزی که آزمایش خون آن از نظر بروسلوز مثبت بوده و با میکرب مولد بیماری از کشت مواد برداشتی از دام یا جنین سقط شده جدا شود.
آزمایش خون: امتحان سرواگلوتیناسیون بطی خون.
ضد عفونی: استعمال مواد پلشت بر.سوزاندن وسیله شعله افکن و با طرق دیگر برای از بین بردن میکرب مولد بیماری.

فصل دوم : اقدامات اولیه

ماده 2 – وزارت کشاورزی بپیشنهاد سازمان دامپزشکی منطقه یا مناطق آلوده به بیماری را که عملیات ریشه کنی باید در آنجا اجرا شود بوسیله آگهی باطلاع عموم خواهد رسانید.

ماده 3- پس از انتشار آگهی فوق ورود و خروج دام در منطقه ریشه کنی بدون رعایت مفاد این آئین نامه اکیداً ممنوع است.

ماده 4- پانزده روز پس از انتشار آگهی مندرج در ماده 2 این آئین نامه مراجعه مأمورین دامپزشکی بگاوداریها و محل گله ها جهت ثبت مشخصات لازم و شماره گذاری و تنظیم اوراق شناسائی دامها آغاز خواهد شد.

تبصره 1 – طرز اجرای مفاد این ماده و نوع اوراق و فرمهای مربوطه را سازمان دامپزشکی تعیین خواهد کرد.

فصل سوم : تشخیص دام مبتلا ببروسلوز

ماده 5- تشخیص دام مبتلا به بروسلوز بوسیله آزمایش خون و با کشت مواد برداشتی از دام و یا جنین سقط شده صورت میگیرد.

تبصره آزمایش خون روی کلیه دامهای بالغ گله و گاوهای از یکسال ببالا اعم از نر و ماده بعمل خواهد آمد.باستثنای گاوهائیکه در سنین گوسالگی بر ضد بروسلوز مایه کوبی و علامت گذاری گردیده و سن آنها کمتر از سی ماه باشد و یا گاوهائیکه در سن بلوغ بر ضد بروسلوز مایه کوبی شده و دارای علامت مایه کوبی هستند.

ماده 6- دامی که در آزمایش مبتلا به بروسلوز تشخیص داده شود بوسیله داغگذاری و یا هر نوع علامت دیگریکه لازم باشد مشخص خواهد شد.

فصل چهارم : اقدامات بعد از تشخیص

ماده 7- صاحب گاو یا گله موظف است دام مبتلای خود را بلافاصله پس از تشخیص تحت نظر اداره ریشه کنی در محلی کاملاً مجزا نگاهداری نموده و در ضرب الاجلی که از طرف اداره مزبور تعیین میشود بکشتارگاه اعزام دارد.

ماده 8- ضرب الاجل اعزام دامهای مبتلا بکشتارگاه در مورد آنهائیکه سقط جنین مینمایند حداکثر 48 ساعت پس از تشخیص آزمایشگاهی و در مورد آنهائیکه فقط در آزمایش خون واکنش مثبت نشان میدهند باتوجه بوضع بیماری و شرائط محل نگاهداری گله یا گاو از طرف اداره ریشه کنی تعیین میشود.
در هر صورت حداکثر ضرب الاجل مزبور نباید از تاریخ تشخیص و ابلاغ بصاحب دام از دو ماه تجاوز نماید.

ماده 9- از دامهائیکه در آزمایش نوبت اول واکنش بمشکوک نشان میدهند پس از مدتیکه از یکماه کمتر و از دوماه بیشتر نباشد آزمایش نوبت دوم بعمل خواهد آمد و نسبت بآنهائیکه در این آزمایش واکنش مثبت و یا مجدداً مشکوک نشان میدهند طبق مواد 6و7 این آئین نامه عمل خواهد شد.

فصل پنجم : مایه کوبی

ماده 10- در هر گاوداری کلیه گوساله های ماده از سن 6 تا 8 ماهگی با واکسن مخصوص ضد بروسلوز که مورد تائید مؤسسه رازی باشد مایه کوبی و علامت گذاری خواهند شد.

ماده 11- در مناطقی که بیماری بشدت شایع است میتوان ماده گاوهای سالم غیر بارور و یا باروریکه مدت آبستنی آنها کمتر از 4 ماه باشد بر ضد بروسلوز مایه کوبی کرد.

ماده 12- ماده گاوهای سالم که بعلت بارور بودن مایه کوبی نمیشوند پس از زایش مجدداً مورد آزمایش خون قرار خواهند گرفت تا در صورتیکه نتیجه منفی باشد مایه کوبی و در غیر اینصورت طبق مواد 6و7این آئین نامه با آنها رفتار شود.

ماده 13- در نواحی آلوده ببروسلوز کلیه دامهای سالم هر گله همچنین بره و بزغاله های از 4 ماه ببالا اعم از نر و ماده با توجه بشرائط مربوط بواکسن مصرفی بر ضد بروسلوز مایه کوبی و علامت گذاری خواهند شد.

فصل ششم . پرداخت غرامت

ماده 14- سازمان دامپزشکی وزارت کشاورزی بدامدارانی که گوسفند بز و یا گاوهای مبتلا به بروسلوز خود را طبق مفاد این آئین نامه بکشتارگاه اعزام دارند برای هر سر گاو 75٪ زیان واقعی و برای هر گوسفند و بز مبلغی بعنوان غرامت پرداخت خواهد نمود.

تبصره - زیان واقعی عبارت است از بهای گاو زنده منهای بهای گوشت و پوست و اندرونه هائی که قابل مصرف تشخیص داده شوند.

ماده 15- حداکثر غرامت برای هر سر گوسفند و بز و یا گاو مبتلا ببروسلوز از نژاد بومی آمیخته و اصیل خارجی را وزارت کشاورزی تعیین خواهد نمود.

ماده 16- بگاو و گوسفند و بز مبتلا به بروسلوز که در ضرب الاجل مقرره بکشتارگاه اعزام نشود غرامتی تعلق نخواهد گرفت و این قبیل دامها بلافاصله پس از پایان مهلت مقرر بدون پرداخت غرامت بکشتارگاه اعزام خواهند شد.

ماده 17- تعیین بهای گاو مبتلا به بروسلوز بوسیله کمیسیونی مرکب از مسئول اداره ریشه کنی محل یا نماینده او. نماینده مالی دستگاه اعتبار دهنده و یکنفر خبره محلی که با پیشنهاد سازمان دامپزشکی از طرف وزارت کشاورزی تعیین میگردد بعمل خواهد آمد.

تبصره - در صورت بروز اختلاف نظر در تقویم بهای گاو مبتلا به بروسلوز موضوع بکمیته سه نفری مرکب از رئیس اداره ریشه کنی و نماینده سازمان دامپروری و مسئول احتمالی دستگاه اعتبار دهنده ارجاع و رأی صادره قطعی خواهد بود.

ماده 18- تاریخ تکمیل کمیسیون تقویم بهاء و همچنین تاریخ ضرب الاجل اعزام دام مبتلا بکشتارگاه کتباً بصاحب آن ابلاغ و در صورت استنکاف بمحل دامداری مربوطه الصاق خواهد شد.

ماده 19-ارسال مدارک زیر همراه دام مبتلا ببروسلوز که بکشتارگاه اعزام و ذبح میشود ضروری است.
الف. گاو.کارت شناسائی دام که در آن تاریخ و نتیجه آزمایش ذکر شده باشد و صورت جلسه کمیسیون تقویم بهاء آن.
ب. گوسفند و بز. کارت شناسائی دام با ذکر تاریخ و نتیجه آزمایش.

ماده 20- گاو و گوسفند و بز مبتلا به بروسلوز در کشتارگاه محل یا کشتارگاه دیگریکه مورد قبول اداره ریشه کنی باشد با رعایت حق تقدم نسبت بسایر دامها تحت نظر مسئول کشتارگاه و نماینده اداره ریشه کنی کشتار میگردد و جمع مبلغ وصولی از کشتارگاه در اوراقی که طبق مفاد ماده 19 این آئین نامه همراه دام بکشتارگاه ارسال شده است قید و این اوراق پس از امضای نامبردگان بلافاصله باداره ریشه کنی اعاده میشود.

تبصره - کلیه عملیات و اقدامات مندرج در ماده 20 باید در همان روزی که دام مبتلا ببروسلوز کشتار میشود صورت گیرد و مسئول کشتارگاه موظف است پس از کشتار دام مزبور مراتب را ذیل اوراق مربوطه گواهی و امضاء نماید.

ماده 21- در گاوداریهائیکه مقررات این آئین نامه از نظر وضع ساختمانی یا موقعیت محل و نکات بهداشتی بوسیله سازمانهای مربوطه مناسب تشخیص داده نشوند برای نوبت اول آزمایش غرامت مربوطه پرداخت میشود ولی چنانچه در ضرب الاجل مقرر نسبت برفع معایب از طرف صاحب گاوداری اقدامی بعمل نیاید در آزمایشهای بعدی کلیه گاوهای مبتلا به بروسلوز باید بدون پرداخت غرامت بکشتارگاه اعزام شوند.

تبصره معایب این قبیل گاوداریها و ضرب الاجل مزبور را اداره ریشه کنی کتباً و بموقع بصاحب گاوداری ابلاغ خواهد کرد.

فصل هفتم . مقررات بهداشتی

ماده 22- صاحب گله یا گاوداری موظف است کلیه دستورات مأمورین ریشه کنی را در مورد نظافت و بهداشت گله یا گاوداری رعایت نماید.

ماده 23- صاحب گله یا گاوداری موظف است بمحض مشاهده سقط جنین در بین دامها مراتب را باداره ریشه کنی محل اطلاع دهد تا مامورین مربوطه نسبت ببرداشت نمونه های لازم جهت آزمایش و انجام عملیات بهداشتی اقدام نمایند.

ماده 24- صاحب گاوداری موظف است محل خصوصی را بعنوان زایشگاه گاو که کاملاً قابل ضدعفونی باشد در گاوداری خود ایجاد نماید.

ماده 25- گاوداریهای تحت کنترل و وسائل مخصوص حمل و نقل دامهای بیمار بکشتارگاه از طرف مأمورین اداره ریشه کنی مرتباً ضدعفونی خواهند شد.

فصل هشتم . صدور گواهینامه عاری از بیماری

ماده 26- پس از انجام هر آزمایش و اخراج گاوهای مبتلا ببروسلوز و اجرای عملیات ضد عفونی گواهینامه مخصوصی که مدت اعتبار آن سه ماه خواهد بود بگاوداری داده میشود.

ماده 27- اگر نتیجه دو آزمایش متوالی منفی گردید در اینصورت گواهینامه ای که مدت اعتبار آن ششماه میباشد بگاوداری داده خواهد شد.

ماده 28- در گاوداریهائیکه دارای گواهینامه ششماهه باشند آزمایش مجدد پس از ششماه بعمل خواهد آمد و در صورتیکه نتیجه آزمایش اخیر نیز منفی گردید گواهینامه عاری از بیماری که مدت اعتبار آن یکسال میباشد بگاوداری داده خواهد شد.

ماده 29- گاوداریهائیکه دارای گواهینامه سالیانه باشند تا موقعیکه منطقه ریشه کنی عاری از بیماری اعلام نگردیده است آزمایش همه ساله انجام و در صورت منفی بودن نتیجه آزمایش گواهینامه مزبور تجدید خواهد شد.

ماده 30- چنانچه نتیجه آزمایش خون در گاوداری مثبت باشد گواهینامه های صادره از درجه اعتبار ساقط میشود و مدلول مواد 26و27و28 این آئین نامه مجدداً در این قبیل گاوداریها اجرا خواهد شد.

ماده 31- هرگاه در آزمایش مجدد که از گاوداری عاری از بیماری بعمل میآید موارد مشکوک مشاهده شود گاوهای مشکوک پس از یکماه مجدداً مورد آزمایش قرار میگیرند و در صورتیکه نتیجه این آزمایش منفی باشد گواهینامه عاری از بیماری صادر خواهد شد.

ماده 32- در گاوداریهای واجد گواهینامه عاری از بیماری هرگاه در بین گاوهائیکه سن آنها از سی ماه متجاوز و در گوسالگی بر ضد بروسلوز مایه کوبی شده اند نتیجه آزمایش خون مثبت تشخیص شود دام مزبور بکشتارگاه اعزام و طبق مدلول ماده 30 این آئین نامه بآنها رفتار خواهد شد.

ماده 33- در گاوداریهائیکه گاوهای بالغ و سالم آنها بر ضد بروسلوز مایه کوبی میشوند موقعی گواهینامه عاری از بیماری داده میشود که کلیه گاوهای موجود در گاوداری بر ضد بروسلوز مایه کوبی شده و حداقل سه ماه پس از آخرین مایه کوبی سقط جنین ناشی از بروسلوز در بین گاوها مشاهده نشود.

ماده 34- بگله های گوسفند و بز موقعی گواهینامه عاری از بروسلوز داده میشود که واجد یکی از شرائط نامبرده زیر باشند.
الف. نتیجه آزمایش خون روی کلیه دامهای گله منفی باشد.
ب. دامهای مثبت از کله خارج و کلیه دامهای سالم بر ضد بروسلوز مایه کوبی و علامت گذاری شده باشند.

فصل نهم : کنترل ورود و خروج گاو گله

ماده 35- ورود دام جدید بگاوداری یا گله واقع در منطقه ریشه کنی فقط با تحصیل اجازه کتبی از اداره ریشه کنی مجاز خواهد بود.

ماده 36- دامهای مربوط بگاوداری یا گله عاری از بروسلوز را میتوان بدون انجام آزمایش گاوداری و گله ایکه سالم یا در جریان سالمسازی باشد وارد نمود.

ماده 37- چنانچه دام متعلق بگاوداری یا گله ای باشد که آخرین آزمایش خون در آن گاوداری یا گله منفی بوده است بشرط انجام یکبار آزمایش و منفی بودن نتیجه میتوان دام مزبور را به گاوداری یا گله سالم وارد کرد.

ماده 38- گاوهائیکه هنوز بسن سی ماهگی نرسیده و در گوسالگی طبق گواهینامه رسمی بر ضد بروسلوز مایه کوبی شده اند چنانچه متعلق بگاوداری باشند که آخرین آزمایش منفی بوده است بدون انجام آزمایش وارد گاوداری جدید میشوند.

ماده 39- گاوهائیکه در گوسالگی بر ضد بروسلوز مایه کوبی شده و گواهینامه رسمی مایه کوبی دارند چنانچه متعلق بگاوداری باشند که وضع آن از لحاظ بروسلوز هنوز روشن نشده است بشرط انجام یکبار آزمایش خون و منفی بودن نتیجه اجازه ورود آنها بگاوداری سالم داده میشود.

ماده 40- گوسفند و بزهای سالم مایه کوبی شده بر ضد بروسلوز را میتوان بگله های سالم وارد نمود.

ماده 41- اگر گاو یا گوسفند و بزیکه فاقد گواهینامه مایه کوبی ضد بروسلوز است متعلق بگله ای باشد که از لحاظ بروسلوز وضع آن مشخص نیست در اینصورت باید آنرا در محلی خارج از محوطه دامداری نگاهداری و آزمایش خون که فاصله آنها از یکماه کمتر و از دو ماه بیشتر نباشد روی آن انجام داد تا در صورتیکه نتیجه هر دو آزمایش منفی باشد اجازه ورود بگله سالم داده شود.

ماده 42- انتقال دامهای مبتلا و یا مشکوک ببروسلوز از منطقه ریشه کنی بمنطقه دیگر غیر از کشتارگاه و یا محل موقتی که برای نگاهداری آنها در مدت ضرب الاجل بکشتارگاه تعیین میشود اکیداً ممنوع است.

تبصره - تشخیص صلاحیت محل موقت برای نگاهداری این قبیل دامها و تعیین مهلت مزبور با اداره ریشه کنی محل خواهد بود.

فصل دهم : اعلام پاک شدن منطقه ریشه کنی

ماده 43- پس از اینکه لبه گله ها و گاوداریهای واقع در منطقه ریشه کنی موفق بدریافت گواهینامه عاری از بیماری شدند سازمان دامپزشکی مراتب را بوزیر کشاورزی گزارش مینماید و وزیر کشاورزی منطقه مزبور را عاری از بیماری اعلام خواهد کرد.

ماده 44- پس از انتشار آگهی فوق خرید و فروش و حمل و نقل گاو و گوسفند و بز بخارج از منطقه ریشه کنی آزاد میگردد و وزارت کشاورزی مقررات جدیدی در مورد پاک نگاهداشتن منطقه تدوین و بمورد اجرا خواهد گذارد.

فصل یازدهم . سایر اقدامات

ماده 45- هرگاه در خارج از منطقه ریشه کنی صاحبان دامها داوطلبانه تقاضای انجام آزمایش و جداکردن دامهای مبتلا ببروسلوز و مایه کوبی دامهای سالم خود را بنمایند اداره ریشه کنی موظف بانجام آن خواهد بود مشروط بر اینکه کلیه دامهای مبتلا ببروسلوز طبق مفاد این آئین نامه بدون پرداخت غرامت بکشتارگاه اعزام شوند.

فصل دوازدهم . کیفر متخلفین

ماده 46- متخلفین از اجرای مواد این آئین نامه برابر قوانین جاریه شدیداً تعقیب و مجازات خواهند شد.