آئین ‏نامه اجرائی قانون شکار
مصوب 1338,02,30

فصل اول ـ توضیحات

ماده 1ـ منظور از کلمه (شکار) مذکور در مقررات مربوطه عبارتست از:

الف ـ تیراندازی به حیوانات شکاری با اسلحه گرم و یا تیروکمان.

ب ـ گرفتن یا کشتن پستانداران و پرندگان و خزندگان شکاری و جانوران موزی یا سگ یا قوش (شاهین و امثال آن)

ج ـ صید ماهی با قلاب یا نیزه.

ماده 2 ـ حیوانات شکاری عبارتند از:

الف ـ پستانداران شکاری شامل:
مرال (گاو کوهی)، شوکا، گوزن زرد، قوچ و میش وحشی، کل و بز وحشی، آهو، جیبیر، گور، خرس، ببر، پلنگ، یوزپلنگ، سیاه گوش، گربه وحشی، انواع سمور، سگ آبی.

ب ـ پرندگان شکاری شامل:انواع مرغابی، غاز، قو، جنگر (یرلا)، طاووسک، مرغ سقا، مرغ آتشی (یاخلان)، درنا، اببا، نوک دراز، (بوتیمار)، قرقاول، دراج، جیرفتی، کمک، کبک دری، کبک چیل، تیهو، میش مرغ، هوبره، زنگوله پال، دودوک، انواع سیاه سینه (باقرقره)، بلدرچین، یلوه، قمری، کبوتر فاخته، خروس کولی، سار، انواع پرندگان گوشتخوار.

ج ـ خزندگان شکاری شامل: تمساح، بزمجه.

د ـ جانوران موزی شامل: گرگ، روباه، شغال، کفتار، خوک، خرگوش، تشی، قره غاز، کلاغ، کلاغ زاغی.

ﻫـ ـ ماهیان شامل: ماهیان آب شیرین (رودخانه، مردابها، چشمه ها، دریاچه ها) و ماهیان آب شور (دریاها )

ماده 3 ـ کانون شکار ایران میتواند در فهرست حیوانات مندرج در ماده 2 لدی‌الاقتضا تغییراتی بدهد.

فصل دوم ـ سازمان

قسمت اول ـ سازمان مرکزی:

ماده 4 ـ کانون شکار ایران دارای دو نایب رئیس ـ یک خزانه‌دار و دو منشی خواهد بود که در اولین جلسه از بین اعضاء انتخاب میشوند.

ماده 5 ـ کانون شکار ایران از بین خود یا خارج یک دبیرکل و یک قائم‌مقام برای مدت سه سال بدون حقوق ثابت انتخاب مینماید.

ماده 6 ـ احکام نواب رئیس و خزانه‌دار و منشیها و دبیرکل و قائم‌مقام کانون بامضای رئیس کانون شکار ایران صادر خواهد گردید.

ماده 7 ـ اشخاص زیر از طرف کانون حق امضاء خواهند داشت:

الف ـ رئیس کانون در کلیه امور بتنهائی.

ب ـ یکی از نواب رئیس باتفاق دبیرکل (و در غیاب او قائم‌مقام) در امور تعهد آور.

ج ـ دبیرکل کانون (و در غیاب او قائم‌مقام) به اتفاق خزانه‌دار در امور مالی.

د ـ دبیرکل کانون (و در غیاب او قائم‌مقام) در امور اداری و اجرائی بتنهائی.

تبصره ـ خزانه‌دار میتواند در صورت غیبت حق امضای خود را بطور موقت با تصویب کانون شکار به یکنفر دیگر از اعضاء کانون تفویض نماید.

ماده 8 ـ دعوت برای تشکیل جلسات کانون توسط رئیس یا نایب رئیس بعمل خواهد آمد و حضور رئیس یا نائب رئیس و نصف اعضای کانون برای رسمیت جلسه کافی است. اتخاذ تصمیم و اخذ رأی در جلسات یا اکثریت سه چهارم حاضرین در جلسه خواهد بود.

ماده 9 ـ صورت جلسات کانون توسط منشی تهیه و بامضای حاضرین در جلسه خواهد رسید. صورت جلسات مزبور در دفتر مخصوصی بامضای رئیس یا نائب رئیس و منشی جلسه ثبت خواهد گردید.

ماده 10 ـ در صورت فوت یا استعفاء هر یک از اعضای کانون و دبیرکل و قائم‌مقام جانشین عضو مزبور بهمان ترتیبی که در قانون شکار و آئین‏نامه پیش بینی شده است برای تتمه مدت عضویت تعیین خواهد گردید و نیز چنانچه هر یک از اعضاء کانون و دبیرکل و قائم‌مقام در انجام وظایف محوله مرتکب قصور و تعللی شوند بنا به‌پیشنهاد کانون و تصویب مقام ریاست عضو دیگری برای بقیه مدت تعیین خواهد گردید.

قسمت دوم ـ شعب:

ماده 11 ـ کانون شکار ایران لدی الاقتضی شعبی در مراکز استانها و شهرستانها و بخشها تشکیل خواهد داد.

ماده 12 ـ شعبه کانون شکار ایران در تهران که بجای شعبه کانون در مراکز استان و شهرستان تهران عمل خواهد نمود بریاست افتخاری استاندار و عضویت 14 نفر بقرار زیر تشکیل میگردد.

الف ـ فرمانده ژاندارمری کل کشور ـ رئیس شهربانی کل کشور ـ دبیرکل و خزانه‌دار کانون شکار ایران.

ب ـ ده نفر از مطلعین به امور شکار که طبق مفاد ماده (27) این آئین‏نامه برای مدت 2 سال انتخاب میشوند.

ماده 13 ـ شعبه تهران دارای یک رئیس ـ دو نایب رئیس و یک دبیر و دو منشی خواهد بود که در اولین جلسه از بین اعضاء مذکور در بند (ب) ماده (12) این آئین‏نامه انتخاب میشوند.

تبصره ـ خزانه‌دار کانون شکار ایران که عضویت دائمی شعبه تهران را دارد خزانه‌دار شعبه مزبور نیز خواهد بود.

ماده 14 ـ شعب استان در مراکز استان که برای شعبه مرکز شهرستان مربوط نیز عمل خواهد نمود بریاست افتخاری استاندار و عضویت ده نفر بقرار زیر تشکیل میگردد.

الف ـ فرماندهان نیروی نظامی و ژاندارمری محل.

ب ـ هشت نفر از مطلعین بامور شکار که طبق مفاد ماده (27) این آئین‏نامه برای مدت دو سال انتخاب میشوند.

ماده 15 ـ شعبه استانداری یک رئیس ـ دو نایب ـ یک دبیر ـ یک خزانه‌دار و دو منشی خواهد بود که در اولین جلسه از بین اعضای مذکور در بند (ب) ماده (14) این آئین‏نامه انتخاب میشوند.

ماده 16 ـ شعب شهرستان در مراکز شهرستان بریاست افتخاری فرماندار و عضویت هشت نفر بقرار زیر تشکیل میگردد.

الف ـ فرمانده نیروی نظامی محل و در صورت نبودن پادگان نظامی رئیس شهربانی شهرستان.

ب ـ فرمانده ژاندارمری محل

ج ـ شش نفر از مطلعین بامور شکار که طبق مفاد (27) این آئین‏نامه برای مدت دو سال انتخاب میشوند.

تبصره ـ چنانچه فرماندهی نیروی نظامی محل با یکی از امرای لشکر باشد فرمانده مزبور ریاست افتخاری شعبه شهرستان را خواهد داشت.

ماده 17 ـ شعبه شهرستان دارای یک رئیس ـ یک نایب رئیس ـ یک دبیر ـ یک خزانه‌دار و دو منشی خواهد بود که در اولین جلسه از بین اعضای مذکور در بند (ج) ماده (16) این آئین‏نامه انتخاب میشوند.

ماده 18ـ شعب بخش در مراکز بخش بریاست افتخاری بخشدار و عضویت شش نفر بقرار زیر تشکیل می‌گردد:

الف ـ فرمانده نیروی نظامی محل و در صورت نبودن پادگان نظامی شهردار بخش یا دهبان.

ب ـ فرمانده ژاندارمری محل.

ج ـ چهار نفر از مطلعین بامور شکار که طبق مفاد ماده (27) این آئین‏نامه برای مدت دو سال انتخاب میشوند.

ماده 19 ـ شعب بخشداری: یک رئیس، یک دبیر، یک خزانه‌دار و یک منشی خواهد بود که در اولین جلسه از بین اعضای مذکور در بند (ج) ماده (18) این آئین‏نامه انتخاب می‌شوند.

تبصره ـ دبیر شعبه بخش ضمناً سمت نیابت رئیس شعبه را خواهدداشت.

ماده 20 ـ دبیران شعب متصدی کلیه امور اداری و اجرائی شعبه مربوطه خواهد بود.

ماده 21 ـ مواد (8) و (9) این آئین‏نامه در مورد کلیه شعب اعمال خواهد گردید.

ماده 22 ـ در صورت فوت یا استعفاء و همچنین در صورت قصور هر یک از اعضاء شعب کانون از انجام وظایف محوله جانشین عضو مزبور توسط کانون شکار ایران از بین سایر اعضاء پیشنهاد شده برای بقیه مدت عضویت تعیین خواهد گردید.

ماده 23 ـ اشخاص زیر از طرف شعب کانون حق امضاء خواهند داشت.

الف ـ رئیس یا نایب رئیس باتفاق دبیر در امور اداری و اجرائی.

ب ـ دبیر باتفاق خزانه‌دار در امور مالی و تعهدآور.

تبصره ـ دبیران و خزانه‌داران شعب میتوانند در صورت غیبت حق امضای خود را بطور موقت با تصویب شعبه به یکنفر دیگر از اعضاء تفویض نمایند.

ماده 24 ـ عضویت شعب افتخاری خواهد بود.

ماده 25 ـ احکام اعضای شعب بامضای رئیس یا نائب رئیس کانون شکار ایران صادر خواهد گردید.

ماده 26 ـ شعب بخش تابع شعبه شهرستان مربوطه و سایر شعب مستقیماً تابع کانون شکار ایران خواهند بود.

ماده 27 ـ اعضای انتخابی شعب از طرف کانون از بین دو برابر عده لازم که بطریق زیر انتخاب و پیشنهاد می‌شوند تعیین خواهد گردید:

الف ـ در نقاطی که باشگاههای شکار با توجه به تبصره (3) ماده (2) قانون شکار تشکیل شده باشد توسط باشگاههای مزبور طبق آنچه در اساسنامه آنها پیش بینی شده است.

ب ـ در نقاطی که باشگاههای شکار تشکیل نشده باشد توسط جلسه‏ای از شکارچیان یا سابقه محلی که بوسیله رئیس افتخاری شعبه دعوت شده و حداقل نصاب آن در شعبه تهران یکصد و پنجاه نفر و در شعبه استان چهل نفر ـ در شعبه شهرستان سی نفر و در شعبه بخش بیست نفر خواهد بود.

تبصره 1 ـ چنانچه پس از انتشار آگهی عمومی حداقل نصاب فوق‏الذکر حاصل نگردید جلسه دیگری بفاصله ده روز دعوت شده و در جلسه مزبور بدون رعایت حد نصاب اعضای لازم انتخاب خواهند گردید.

تبصره 2 ـ حق حضور در جلسات مزبور منحصر است بشکارچیانی که با سابقه و مقیم محل بوده و دارای پروانه شکار یا پروانه تفکیک شکاری باشند.

تبصره 3 ـ انتخاب شوندگان باید منحصراً از شکارچیان با سابقه و معتمد محلی باشند.
امور مالی

ماده 28 ـ خزانه‌دار کانون شکار ایران مسئول کلیه امور مالی کانون میباشد.

ماده 29 ـ خزانه‌داری شعب استان و شهرستان تحت نظارت خزانه‌دار کانون شکار ایران مسئول امور مالی شعب مربوطه میباشند.

ماده 30 ـ خزانه‌داران شعب بخش تحت نظارت خزانه‌دار شعبه شهرستان مربوطه مسئول امور مالی شعب بخش خود خواهند بود.

ماده 31 ـ شعب بخش موظفند ترازنامه محاسبات سالیانه خود را منتهی تا پایان فروردین ماه سال بعد جهت شعبه شهرستان تابعه ارسال دارند.

ماده 32 ـ شعب تهران و استان و شهرستان موظفند ترازنامه محاسبات سالیانه خود را بانضمام ترازنامه محاسبات هر یک از بخش‌های تابعه تا 15 اردیبهشت ماه سال بعد جهة کانون ارسال دارند.

قسمت سوم ـ بازرسان:

ماده 33ـ کانون شکار ایران و شعب آن می‌توانند بازرسانی بطور افتخاری برای نظارت در حسن اجرای قانون شکار و آئین‏نامه ها و مقررات مربوطه تعیین نمایند.

تبصره ـ کارت های بازرسی از تاریخ صدور برای یکسال شمسی معتبر خواهد بود.

ماده 34ـ حوزه بازرسی بازرسان کانون تمام کشور و حوزه بازرسی بازرسان شعب طهران و استان و شهرستان و بخش فقط همان استان و شهرستان و بخش مربوطه خواهد بود.

فصل سوم ـ پروانه و مقررات شکار

قسمت اول ـ پروانه شکار:

ماده 35 ـ مبادرت بشکار در تمام کشور منوط بتحصیل پروانه از کانون شکار ایران است. پروانه شکار بنام افراد صادر و ملصق بعکس صاحب آن بوده قابل انتقال نیست.

ماده 36 ـ مدت اعتبار پروانه شکار منتهی بپایان فروردین ماه سال بعد از صدور آن است.

ماده 37 ـ بهای پروانه های شکار و انواع آن در فروردین ماه هر سال از طرف کانون شکار ایران تعیین و آگهی خواهد گردید.

ماده 38 ـ کانون میتواند استثنائاً در موارد خاص پروانه های افتخاری صادر نماید.

ماده 39 ـ مقامات مسئول فقط در صورتی مبادرت بصدور و یا تجدید پروانه های حمل اسلحه شکاری (اعم از تفنگهای سرپر و گلوله زنی و ساچمه زنی و خفیف به استثنای اسلحه کمری) می‌نمایند که متقاضی طبق مقررات این آئین‏نامه دارای پروانه شکار باشد و پروانه های حمل اسلحه شکاری نیز باید هر سال تجدید گردد.

قسمت دوم ـ مقررات شکار:

ماده 40ـ شکار بوسائل و در مناطق زیر ممنوع است.

الف ـ قرق های سلطنتی.

ب ـ مناطق حفاظت شده که از طرف کانون در روزنامه رسمی کشور و یکی از روزنامه های کثیرالانتشار آگهی شده باشد جز با اجازه مخصوص کانون.

ج ـ قرق های اختصاصی که طبق ماده (47) این آئین‏نامه بتصویب کانون رسیده باشد جز با اجازه مالک یا اجاره مخصوص کانون.

د ـ تعقیب و شکار آهو ـ جیبیر ـ گور ـ قوچ و میش ـ دراج با وسائل نقلیه موتوری.

ﻫ ـ استعمال هر گونه سموم و مواد مخدره و منفجره.

و ـ بستن سد و کلهام در مسیر رودخانه ها برای انواع ماهی و صید ماهی قزل آلا جز با قلاب.

ز ـ استعمال هر گونه تله و دام و تور جزایری مرغابی و بلدرچین و ماهی (غیر از قزل آلا)

ماده 41 ـ خرید و فروش شکار در فصول غیرمجاز که از طرف کانون آگهی میشود ممنوع است.

ماده 42 ـ از بین بردن یا برداشتن تخم پرندگان غیراهلی و همچنین گرفتن یا شکار کردن جوجه پرندگان یا نوزادان شکار ممنوع است مگر با اجازه مخصوص کانون.

ماده 43 ـ گرفتن هر نوع شکار زنده با دام یا بطریق دیگر مستلزم تحصیل اجازه مخصوص کانون میباشد و همچنین خارج کردن آنها از کشور.

ماده 44 ـ شکار خوک ـ گرگ ـ شغال ـ خرگوش ـ تشی که از جمله حیوانات موذی بوده و بخصوص برای مزارع و باغات و گله داران مضر هستند در هر فصل آزاد است.

فصل چهارم ـ متفرقه

ماده 45ـ کانون میتواند در موارد خاص پروانه موقت شکار به هر کیفیت صادر نماید.

ماده 46ـ منظور از وسائل شکار مذکور در تبصره (1) ماده (5) قانون شکار هر تعداد اسلحه است که متخلف هنگام شکار همراه داشته باشد.

ماده 47ـ مالکین املاک مزروعی و مزارع و جنگل ها در مناطق مجاز شکار میتوانند املاک خود را با اجازه کانون بعنوان قرق های اختصاصی اعلام نمایند و بدین منظور باید پیشنهاد خود را با نقشه محل بنزدیکترین شعبه کانون ارسال دارند. شعبه مزبور ضمن اعلام نظریه خود مراتب را باستحضار کانون خواهد رسانید در صورت موافقت کانون حدود قرق اختصاصی و معابر آن باید از طرف مالک با نصب تابلوهائی مشخص گردد.

ماده 48ـ کلیه سازمان های کشوری و لشگری با کانون شکار ایران و شعب آن بمنظور حسن اجرای قانون و آئین‏نامه ها و مقررات شکار معاضدت و همکاری خواهند نمود.

ماده 49ـ وزارت دارائی یا هر وزارتخانه و سازمان دیگری که نظارت صید ماهی در دریاها و رودخانه های کشور را بعهده داشته باشد با کانون شکار ایران بمنظور تنظیم مقررات صید بعضی از انواع ماهی که نسل آنها در خطر انقراض باشد همکاری خواهند نمود.

ماده 50 ـ سازمان های انتظامی کشور میتوانند بتقاضای کانون شکار ایران مأمورینی به منظور شکاربانی در اختیار کانون و شعب آن بگذارند.

ماده 51 ـ ادارات دولتی میتوانند بتقاضای کانون شکار ایران کارمندانی در اختیار کانون شعب آن بگذارند حقوق اینگونه مأمورین از محل ثابت آنان پرداخت خواهد شد.

ماده 52ـ تا موقعیکه کانون شکار ایران و شعب آن بعلت فقدان بودجه لازم نمیتوانند محلی برای خود تهیه نماید وزارت کشور محلهائی برایگان در اختیار کانون و شعب آن خواهد گذارد.

ماده 53 ـ نصب جرایم نقدی مورد محکومیت متخلفین از قانون و آئین‏نامه و مقررات شکار در هر مورد بعنوان جایزه بکاشفین مربوطه تعلق خواهد گرفت.

ماده 54 ـ جنگلبانان و مستحفظین رودخانه ها و مأمورین شیلات ضمن انجام وظائف مربوطه بخود از تخلفات نسبت بقانون و آئین‏نامه ها و مقررات شکار جلوگیری بعمل خواهند آورد.

ماده 55 ـ مأمورین کشف جرم و دادستانها و بازپرسان با وصول گزارش های مأمورین انتظامی و جنگلبانان و مستحفظین رودخانه ها و مأمورین شیلات و کلیه رؤساء و اعضاء و بازرسان کانون شکار ایران و شعب آن و همچنین شکاربانان چه آنهائی که مستقیماً بدینمنظور استخدام شده و چه آنهائی که بطور مأمور انجام وظیفه مینمایند تحقیقات را شروع و در صورتی که نقصی در تحقیقات مشاهده نمایند پروانه را تکمیل و اقدام مقتضی خواهند نمود.

ماده 56 ـ مأمورین انتظامی و جنگلبانان و مستحفظین رودخانه ها و مأمورین شیلات در هر مورد که جرمی در حدود مقررات قانون و آئین‏نامه و مقررات شکار ملاحظه نمایند رونوشتی از گزارش یا صورت جلسه مربوطه را برای نزدیکترین شعبه کانون ارسال خواهند داشت.

ماده 57 ـ شکار در شب ممنوع است مگر در مورد جانوران موذی آنهم در باغات و کشتزارهای شخصی و یا توسط چوپانها برای حفظ حشم.


تبصره ـ منظور از شعب در مقررات شکار نیمساعت بعد از غروب تا یکساعت قبل از طلوع آفتاب است.

ماده 58 ـ صدور حیوانات شکاری زنده یا کشته (باستثنای ماهیان) و یا اجزاء آن مانند گوشت، پوست، شاخ، مو و تخم و پر از کشور ممنوع است مگر با اجازه مخصوص کانون شکار ایران.

ماده 59 ـ کانون شکار ایران میتواند خرید و فروش زنده و کشته هر یک از حیوانات شکاری و یا اجزاء آنرا مانند گوشت، پوست، شاخ، مو، تخم و پر ممنوع نماید.

ماده 60 ـ کانون شکار ایران میتواند ورود و استعمال هر گونه اسلحه و مهمات شکاری و یا وسائل دیگر شکار را که جهت حفظ نسل مضر تشخیص دهد ممنوع نماید.

ماده 61 ـ مقرراتی که کانون شکار ایران طبق اختیارات ناشی از قانون شکار و آئین‏نامه اجرائی آن وضع مینماید بنام مصوبات کانون شکار ایران پس از درج در روزنامه رسمی کشور و انتشار در یکی از جراید کثیرالانتشار تهران با رعایت ماده (2) قانون مدنی قانونی و لازم‌الاجراء خواهد بود.

ماده 62 ـ این آئین‏نامه در چهار فصل و 62 ماده و ده تبصره تدوین و بطور آزمایش اجراء میگردد.

از طرف نخست وزیر